Java 4-ditore në Zvicër: Më pak mungesa dhe punonjës më të shëndetshëm
Një eksperiment i suksesshëm në Zvicër tregoi se reduktimi i javës së punës në katër ditë, pa ulje të pagës, mund të përmirësojë shëndetin, produktivitetin dhe mirëqenien e punonjësve. Pas gjashtë muajsh testimi, kompanitë pjesëmarrëse...
Një eksperiment i suksesshëm në Zvicër tregoi se reduktimi i javës së punës në katër ditë, pa ulje të pagës, mund të përmirësojë shëndetin, produktivitetin dhe mirëqenien e punonjësve. Pas gjashtë muajsh testimi, kompanitë pjesëmarrëse raportuan ulje të mungesave në punë, më pak lodhje dhe një ekuilibër më të mirë ndërmjet jetës profesionale dhe private.
Projekti pilot u zhvillua nga Universiteti i Shkencave të Aplikuara i Bernës (BFH) në bashkëpunim me Tempora Labs, me rezultate publikuar më 19 nëntor 2026. Në këtë studim, katër kompani zvicerane — një ndërtim, një bankë, një konsultant për burime njerëzore dhe një organizatë sociale — reduktuan orarin javor në 34–38 orë, pa ndryshuar pagat.
Studiuesit vlerësuan gjendjen e punonjësve në tre periudha: para fillimit, pas tre muajsh dhe pas gjashtë muajsh, duke analizuar shëndetin, lodhjen, produktivitetin dhe mungesat në punë.
Më pak mungesa, më shumë punë
Rezultatet më të rëndësishme u regjistruan në reduktimin e mungesave. Në bankën pjesëmarrëse, numri i ditëve të mungesës u ul me 31% krahasuar me vitin e kaluar. Në kompaninë e ndërtimit, shkalla e mungesave për shkak të sëmundjeve u zvogëlua nga 10.1% në 5.5%, ndërsa për punonjësit që vazhduan me orarin tradicional, mungesat mbetën të pandryshuara.
Sipas profesoreshës Caroline Straub të BFH-së, këto rezultate tregojnë se reduktimi i orarit mund të përmirësojë shëndetin dhe ekuilibrin punë-jetë private, pa ulur performancën e kompanive.
Më pak stres, më shumë kohë për familje
Punonjësit raportuan më shumë energji dhe më pak lodhje pas gjashtë muajsh. Ata vlerësuan më mirë shëndetin e tyre dhe aftësinë për të punuar, ndërsa organizimi i kohës së lirë u bë më i lehtë. Punonjësit deklaruan se u lehtësua përmbushja e përgjegjësive familjare dhe detyrave private.
Modele të ndryshme, rezultate pozitive
Studimi tregoi se nuk ka një model unifikues. Kompania e ndërtimit aplikoi një javë katërditore me orë të zgjatura në ditët punonjësike (30 minuta më shumë) dhe të premten si ditë pushimi. Në bankë, punonjësit punuan 9.5 orë në ditë gjatë katër ditëve, ndërsa institucioni vazhdoi të ofronte shërbime gjatë pesë ditëve. Kompania e konsulencës lejoi punonjësit të zgjidhnin fleksibilisht ditën e pushimit, ndërsa organizata sociale aplikoi një model pa ditë fikse pushimi.
Ekspertët: Nuk mjafton vetëm shkurtimi i orarit
Veit Hailperin nga Tempora Labs thekson se reduktimi i orarit duhet të shoqërohet me reformë të organizimit të punës. Ai rekomandon takime më të shkurtra, prioritete më të qarta dhe kushte që të lehtësojnë përqendrimin e punonjësve. "Kjo duhet të trajtohet si një reformë, jo thjesht si heqje e orëve", thotë ai.
Studimi do të vazhdojë në bashkëpunim me 4 Day Week Global, me mundësi për të përfshirë kompani të tjera zvicerane në fazat e ardhshme. Megjithatë, ekspertët theksojnë se rezultatet bazohen në një numër të vogël kompani dhe një periudhë të shkurtër, kështu që nevojiten studime më të gjera për të vlerësuar ndikimin e gjatë.
Me pak fjalë
Java katërditore në Zvicër tregoi rezultate pozitive në shëndet dhe produktivitet, pa ulur pagat. Ekspertët vërejnë se kjo do të jetë një debat i rëndësishëm për reformën e orarit punës, ku mirëqenia e punonjësve dhe produktiviteti po marrin rëndësi të madhe.
Video: Shiko videon
Personat e përmendur
- Caroline Straub - Profesoreshë në Institutin New Work të BFH-së
- Veit Hailperin - Ekspert në Tempora Labs
Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.