Pse disa kantone të Zvicrës mbajnë buxhetin ekuilibruar, ndërsa tjerë presin deficit?
Në Zvicër, situata financiare e kantoneve ndryshon shume nga një kanton në tjetrin. Nëse disa kantone presin të përfundojnë vitin me deficit buxhetor, të tjerë arrijnë të mbajnë financat në ekuilibër ose të regjistrojnë suficit. Sipas...
Në Zvicër, situata financiare e kantoneve ndryshon shume nga një kanton në tjetrin. Nëse disa kantone presin të përfundojnë vitin me deficit buxhetor, të tjerë arrijnë të mbajnë financat në ekuilibër ose të regjistrojnë suficit. Sipas parashikimeve për vitin 2027, 14 nga 26 kantonet presin të përfundojnë me deficit, ndërsa 12 të tjera parashikojnë buxhet të balancuara ose me suficit.
Një nga arsyet kryesore të kësaj ndryshimi është rritja e shpenzimeve në sektorin e shëndetësisë dhe të mirëqenies sociale, që rriten më shpejt se të hyrat. Megjithatë, kantonet si Graubyndeni mund të përballojnë këtë situatë pa nevojë të kursejnë, pasi disponojnë rezervash financiare të konsiderueshme.
Graubyndeni, për shembull, ka parashikuar deficit buxhetor, por nuk planifikon masa shtrënguese financiare. Rezervat e tij, të cilat arrinin në rreth 666 milionë franga zvicerane dhe do të tejkalojnë 920 milionë deri në vitin 2025, i japin hapësirë manovrimi. Kjo gjë i lejon të mbulojë mungesat pa rritur taksat ose shkurtuar shpenzimet.
Ekonomisti Roland Fischer, nga Universiteti i Shkencave të Aplikuara dhe Arteve të Lucernit, thekson se një nga arsyet kryesore të kësaj gjendjeje është rivlerësimi i pasurisë së kantoneve. Në vitin 2010, kantonet zvicerane adoptuan Modelin e Harmonizuar të Kontabilitetit HRM 2, i cili unifikoi mënyrën e evidentimit të të hyrave dhe shpenzimeve. Kjo ndikoi në rritjen e kapitalit të vet të kantoneve, pasi pasuritë e paluajtshme dhe investimet u regjistruan me vlera më të larta.
“Kur një kanton vlerëson asetet e tij më lart, kjo reflektohet në rritjen e kapitalit të vet”, thotë Fischer. Megjithatë, ai vlerëson se kjo nuk është një zgjidhje e qëndrueshme. Kantonet duhet të rikthehen te një bilanc buxhetor i balancuar në afatgjatë për të siguruar stabilitetin financiar.
Graubyndeni nuk është kantoni i vetëm që shfrytëzon rezervat. Kantoni i Shvicit, i njohur për fuqinë e lartë tatimore, planifikon të përdorë kapitalin e vet për të financuar shpenzimet deri në vitin 2030. Megjithatë, situata më e favorshme paraqitet në kantonin e Zugut, ku qeveria nuk planifikon të shfrytëzojë rezervat, por synon të rrisë ato deri në pesë miliardë franga zvicerane deri në vitin 2030.
Kjo ndryshim e madhe në financat kantonale tregojnë se, ndërsa disa kantone mund të përballojnë vështirësitë me rezervat, të tjerët duhet të gjejnë zgjidhje të qëndrueshme për të evituar deficitet ekuilibruar.
Me pak fjalë
14 kantone zvicerane presin deficit buxhetor për vitin 2027, ndërsa 12 të tjera mbajnë financat ekuilibruara. Rezervat financiare, si në Graubyndeni, lejojnë disa kantone të përballojnë mungesat pa kurseri, ndërsa kantone të tjera, si Zugu, synojnë të rrisin rezervat për të siguruar stabilitetin e ardhshëm.
---Personat e përmendur
- Roland Fischer - Roland Fischer
Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.