Kuvendi përballë Ligjit për Specialen, njohësit paralajmërojnë për sfidat që e presin Kosovën

Ligji për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar pritet të rikthehet në vëmendjen e Kuvendit të Kosovës, pasi kërkesa e PDK-së për shqyrtimin e tij është përfshirë në rendin e ditës së seancës plenare, e cila vazhdon sot nga ora 11:00. Pas ndërprerjes së seancës së djeshme, deputetët pritet të përballen sërish me çështjen e votimit të ndryshimeve në këtë ligj, për të cilat kanë reaguar me shqetësim edhe partnerët ndërkombëtarë.

Britania e Madhe, Bashkimi Evropian dhe Gjermania kanë paralajmëruar për pasojat e mundshme që këto ndryshime mund të kenë në raportet ndërkombëtare të Kosovës, duke ngritur shqetësime për përputhshmërinë e tyre me obligimet ndërkombëtare dhe parimet e sundimit të ligjit.

Në këtë situatë, mbetet e hapur dilema se cili do të jetë fati i ndryshimeve të propozuara, çfarë hapash duhet të ndërmarrin institucionet e Kosovës dhe çfarë ndikimi mund të kenë zhvillimet te ish-drejtuesit e UÇK-së, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi, të cilët po përballen me proceset gjyqësore në Hagë.

Lushaj: Kuvendi mund ta rivotonte Ligjin për Specialen, por Kosova duhet të ketë kujdes ndaj pasojave ndërkombëtare

Duke komentuar rikthimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara në rend dite të Kuvendit të Kosovës dhe mundësinë e votimit të tij, analisti Adem Lushaj vlerëson se Kuvendi ka mundësi ta shqyrtojë dhe ta miratojë sërish ligjin, por një proces i tillë duhet të zhvillohet në përputhje me procedurat kushtetuese.

“Po, ligji mund të rivotohet. Sipas Kushtetutës së Kosovës, presidentja mund ta kthejë një ligj vetëm një herë në Kuvend për rishqyrtim, ndërsa Kuvendi mund ta miratojë përsëri me së paku 61 vota”, deklaron Lushaj.

Megjithatë, ai thekson se institucionet duhet t’i trajtojnë me kujdes vërejtjet e presidentes dhe shqetësimet e ngritura nga Bashkimi Evropian dhe partnerët e tjerë ndërkombëtarë.

“Nëse synohet ndryshimi i përmbajtjes së tij, kjo duhet të bëhet në përputhje me procedurat legjislative dhe kushtetuese, duke i trajtuar vërejtjet e presidentes dhe shqetësimet e ngritura nga BE-ja”, shprehet ai.

Sa i përket ndikimit të mundshëm të ndryshimeve ligjore te ish-drejtuesit e UÇK-së që po përballen me proceset gjyqësore në Hagë, Lushaj thotë se dispozitat e miratuara mund të kenë rëndësi në pozitën e tyre juridike, veçanërisht sa u përket dënimeve dhe mundësive të tjera ligjore.

Megjithatë, ai paralajmëron se nuk duhet krijuar pritshmëri se miratimi i ligjit do të sillte automatikisht lirimin e tyre apo ndërprerjen e proceseve gjyqësore.

“Megjithatë, nuk duhet krijuar bindja se miratimi i ligjit do të sillte automatikisht lirimin e tyre apo ndërprerjen e proceseve gjyqësore. Çdo efekt juridik varet nga vlefshmëria dhe zbatueshmëria e dispozitave përkatëse”, thekson Lushaj.

Duke komentuar reagimet e Britanisë së Madhe, Bashkimit Evropian dhe Gjermanisë ndaj ndryshimeve të propozuara, analisti vlerëson se Kosova duhet të jetë e kujdesshme në raport me partnerët ndërkombëtarë, pasi veprimet që mund të perceptohen si cenim i obligimeve ndërkombëtare mund të sjellin pasoja politike dhe diplomatike.

“Çdo veprim që mund të perceptohet si cenim i obligimeve ndërkombëtare apo i pavarësisë së Dhomave të Specializuara mund të shkaktojë pasoja politike dhe diplomatike. Prandaj, konsultimi me partnerët ndërkombëtarë dhe respektimi i rendit kushtetues janë të domosdoshëm”, deklaron ai.
Në fund, Lushaj nënvizon se mbrojtja e të drejtave të ish-drejtuesve të UÇK-së dhe ruajtja e partneritetit ndërkombëtar duhet të ecin paralelisht.

“Qëndrimi im përfundimtar është se Kosova ka të drejtë dhe përgjegjësi të kërkojë mbrojtjen e të drejtave të ish-krerëve të UÇK-së dhe trajtimin e tyre të drejtë juridik. Por këtë duhet ta bëjë përmes argumenteve dhe mekanizmave ligjorë, pa dëmtuar partneritetin ndërkombëtar”, përfundon Lushaj.

Burjani: Ligji për Specialen duhet të negociohet me BE-në, shfuqizimi ose ndryshimi janë dy rrugët e mundshme

Duke komentuar rikthimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara në rend dite të Kuvendit dhe mundësinë e votimit të ndryshimeve të propozuara, juristi Blerim Burjani vlerëson se vendimi nëse amendamentet duhet të miratohen apo jo u takon partive politike dhe deputetëve. Sipas tij, procesi duhet të përmbyllet sa më shpejt, duke pasur parasysh edhe ndikimin e mundshëm te ish-drejtuesit e UÇK-së që po përballen me proceset gjyqësore në Hagë.

“Amandamentet e ndryshuara duhet votuar ose jo, kjo është çështje partie në parlament. Sa më parë që bëhen ndryshimet, aq më mirë është për ata në Hagë”, deklaron Burjani.

Ai thekson se ndryshimet në këtë ligj nuk duhet të trajtohen në mënyrë të njëanshme, por duhet të diskutohen përmes konsultimeve me Bashkimin Evropian dhe ekspertët kosovarë, në mënyrë që të sigurohet pajtueshmëria për zbatimin e tyre.

“Është një ligj i cili duhet të negociohet me BE-në, me ekspertët e BE-së dhe ata kosovarë. Duhet të ketë pajtueshmëri për t’u zbatuar ligji. Nëse kjo nuk arrihet, atëherë do të jetë keq”, shprehet ai.

Duke folur për reagimet e ndërkombëtarëve dhe shqetësimet e shprehura lidhur me ndryshimet e propozuara, Burjani konsideron se institucionet e Kosovës duhet të gjejnë një zgjidhje që do të mundësonte pajtimin mes palëve dhe shmangien e përplasjeve të mëtejshme.

Sipas tij, në këtë situatë ekzistojnë dy mundësi për zgjidhjen e çështjes: shfuqizimi i ligjit ose ndryshimi i tij përmes një marrëveshjeje me Bashkimin Evropian.

“Janë dy rrugë: ose të shfuqizohet ligji, ose të ndryshohet ligji dhe të ketë pajtim në mes BE-së dhe Kosovës”, thekson Burjani.

Ai vlerëson se arritja e një pajtueshmërie mes Kosovës dhe Bashkimit Evropian është e rëndësishme, në mënyrë që ndryshimet ligjore të mos mbeten vetëm në nivel deklarativ, por të kenë mundësi reale zbatimi.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.