Bashkëkryesimi politik në Evropë: Modele që ndryshojnë drejtimin e partive
Bashkëkryesimi politik po bëhet trend në Evropë dhe botë
Modeli i bashkëkryesimit politik po zgjerohet në skenën evropiane, duke u përdorur jo vetëm nga partitë e gjelbra, por edhe nga formacione të ndryshme politike si zgjidhje për balancimin e brendshëm të pushtetit, sipas INA.
Në Maqedoninë e Veriut, në Kongresin e unifikimit të koalicionit VLEN, drejtimi i subjektit u strukturua me dy bashkëkryetarë: Bilall Kasami dhe Izet Mexhiti. Ky vendim u interpretua si përpjekje për të ruajtur ekuilibrin politik pas bashkimit të disa subjekteve shqiptare.
Në praktikën evropiane, bashkëdrejtimi është përdorur edhe nga parti dhe lëvizje të tjera me ndikim të madh politik. Në Spanjë, partia Podemos ka funksionuar në disa periudha me strukturë kolegjiale të drejtimit, ku kompetencat kryesore ndaheshin mes disa figurave qendrore, si pjesë e modelit të brendshëm të balancimit të fraksioneve.
Në Francë, partia “La France Insoumise” operon si lëvizje politike me koordinim të shpërndarë mes disa figurave kryesore, duke shmangur modelin klasik të një lideri të vetëm të centralizuar.
Në Itali, partia Five Star Movement ka kaluar në faza të ndryshme të drejtimit kolektiv, veçanëisht gjatë tranzicioneve të brendshme, duke eksperimentuar me struktura më horizontale të vendimmarrjes.
Në Irlandë, lëvizja politike Sinn Féin ka pasur periudha ku drejtimi politik është ndarë mes figurave kryesore të partisë, duke krijuar një formë të balancuar udhëheqjeje, edhe pse jo gjithmonë të formalizuar si bashkëkryesim.
Ndryshe nga rastet e mësipërme, shumica e partive të gjelbra kanë bërë bashkëkryesimin pjesë të identitetit të tyre politik dhe organizativ. Në Gjermani, Alliance 90/The Greens funksionon prej dekadash me dy bashkëkryetarë si standard i brendshëm i organizimit.
Në Mbretërinë e Bashkuar, Green Party of England and Wales udhëhiqet nga bashkëliderë, duke ndarë përgjegjësitë politike dhe organizative. Modeli i partive me bashkëkryetarë ka edhe në Kanada dhe Zelandën e Re.
Në nivel europian, grupi Greens–European Free Alliance funksionon me bashkëpresidencë, si model i standardizuar i ndarjes së pushtetit.
Me pak fjalë
Bashkëkryesimi politik po bëhet një model gjithnjë e më i përhapur në Evropë, duke u përdorur nga parti të ndryshme për të siguruar ekuilibër në drejtim dhe për të shmangur centralizimin e tepërt të pushtetit. Nga VLEN në Maqedoninë e Veriut deri te partitë e gjelbra në Gjermani dhe Mbretërinë e Bashkuar, ky model po ndryshon mënyrën se si udhëhiqen formatet politike.
Personat e përmendur
- Bilall Kasami - Bilall Kasami
- Izet Mexhiti - Izet Mexhiti
Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
