Bloomberg: Vuçiq po i afrohet vijës së kuqe të BE-së me lidhjet e tij me Kinën

May 24, 2026 - 04:01
Bloomberg: Vuçiq po i afrohet vijës së kuqe të BE-së me lidhjet e tij me Kinën

Bloomberg: Vuçiq po i afrohet vijës së kuqe të BE-së me lidhjet e tij me Kinën

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, po i afrohet vijës së kuqe të Bashkimit Evropian (BE) përmes lidhjeve të tij të ngushta me Kinën, sipas një raporti të Bloomberg.

Sipas medias amerikane, Serbia, si blerësi i vetëm evropian i armatimit të avancuar kinez, këtë vit ka përmirësuar arsenalin e saj duke përfshirë raketa supersonike nga Kina. Të radhës mund të jenë avionët luftarakë, një temë që mund të diskutohen gjatë vizitës së ardhshme të Vuçiq në Kinë.

Një mbështetje e tillë e Pekinit në kufirin e BE-së ka thelluar dyshimet për perspektivën e Serbisë për t’iu bashkuar bllokut dhe për strategjinë e Vuçiq për të balancuar lidhjet me Perëndimin, Kinën dhe Rusinë.

Blerjet e armëve nënvizojnë mënyrën se si Serbia është shndërruar brenda një dekade nga një destinacion investimesh në atë që lideri kinez Xi Jinping e përshkroi si “mik të hekurt”, që mbështet pretendimin e Pekinit mbi Tajvanin. Kina është kundërpërgjigjur duke mbështetur pretendimin e Serbisë mbi Kosovën, e cila u shkëput në vitin 2008 dhe aplikoi për anëtarësim në BE në vitin 2022.

Florian Bieber, profesor i historisë dhe politikës së Evropës Juglindore në Universitetin e Grazit në Austri, ka thënë: “Nuk ka mënyrë ligjore që BE-ja të mund të thotë: ‘Nuk mund ta blini këtë’, por kjo ngre dyshime për përkushtimin e Serbisë ndaj një infrastrukture të integruar sigurie.” Ai ka shtuar se nuk beson se kjo do të injorohet nga BE-ja.

Sipas një zyrtari evropian që foli në kushte anonimiteti, BE-ja i ka thënë liderëve serbë se një rritje e mëtejshme e investimeve kineze do t’i dëmtojë gjasat e Serbisë për anëtarësim në BE.

Me luftën në Ukrainë që po e preokupon NATO-n, raketat që fluturojnë në Lindjen e Mesme dhe goditjet e vazhdueshme të Donald Trumpit ndaj aleancës transatlantike, mund të ketë pak dëshirë për konfrontim me Serbinë, e cila është kandidate për anëtarësim në BE që nga viti 2012.

Një zëdhënës i Komisionit Evropian ka thënë se diskutimet me Serbinë për anëtarësim fokusohen në tema si sundimi i ligjit dhe pavarësia e gjyqësorit. “Blerja e pajisjeve ushtarake kineze nuk është më tabu për Serbinë”, ka thënë analisti i aviacionit Petar Vojinoviq.

Uebfaqja e tij e specializuar ka raportuar për herë të parë blerjen e raketave kineze ajër-tokë CM400, pasi siguroi fotografi që i tregonin ato të montuara në avionët e Forcës Ajrore të Serbisë.

Serbia gjithnjë e më shumë e ka parë Kinën si aleat strategjik mes raportit të luhatshëm të BE-së me Beogradin dhe fokusimit të Rusisë në Ukrainë. Fluksi i madh i investimeve evropiane ka stagnuar, ndërsa interesi i familjes Trump për zhvillim pronash ende nuk është materializuar.

Vuçiq do të bëjë javën e ardhshme udhëtimin e tij të nëntë zyrtar në Kinë, duke nënshkruar dhjetëra marrëveshje dhe kontrata për të sjellë më shumë investime në Serbi, përfshirë prodhimin e çipave kompjuterikë dhe robotëve humanoidë. Ai ka deklaruar se këto do të sjellin “industrializim dhe modernizim të përshpejtuar” për shtetin ballkanik.

Zharko Puhovski, profesor i shkencave politike në Universitetin e Zagrebit, ka thënë: “Të gjithë indikatorët tregojnë se Serbia është duke devijuar nga rruga e saj evropiane.”

Investimet e Pekinit në Ballkan morën hov me iniciativën “Brezi dhe Rruga” në vitin 2013. Në Serbi, Kina ka kanalizuar më shumë se 8 miliardë dollarë investime neto dhe pothuajse po aq kredi për ndërtimin e autostradave, urave dhe një lidhjeje hekurudhore të shpejtë me Budapestin. Kompanitë kineze kanë investuar gjithashtu miliarda në një minierë bakri dhe ari dhe në një fabrikë çeliku, duke e çuar hisen e Kinës në investimet e huaja direkte në Serbi në 32% në vitin 2024.

Një marrëveshje e tregtisë së lirë ndërmjet Serbisë dhe Kinës, në fuqi që nga viti 2024, dhe udhëtimi pa viza për qytetarët e të dyja vendeve ndihmojnë në tërheqjen e më shumë se 100 mijë turistëve kinezë në vit në Serbi.

Një Qendër Kulturore Kineze moderne në Beograd, e ndërtuar në vendin e ish-Ambasadës Kineze të shkatërruar gjatë bombardimeve të NATO-s në vitin 1999, është bërë simbol i fuqishëm i lidhjeve serbo-kineze.

Megjithatë, BE-ja mbetet burimi më i madh i investimeve dhe granteve për vendet kandidate që duhet t’i përshtatin ekonomitë dhe standardet demokratike me ato të BE-së.

Blloku shpesh bën thirrje për kujdes kur vendet aspirante pranojnë oferta nga kontraktorë kinezë në projekte infrastrukturore, të shoqëruara me kredi nga bankat kineze. Megjithatë, lidhjet e BE-së me Kinën janë shumë më të thella se çdo gjë që vendet aspirante kanë arritur deri tani.

Tensionet mund të shfaqen në tregun e aviacionit, sipas analistit Vojinoviq. Vuçiq mund të zgjedhë avionë luftarakë kinezë për të zëvendësuar avionët rusë MIG për bartjen e raketave CM-400, të cilat kanë më pak gjasa të instalohen në avionët francezë Rafale që pritet të dorëzohen ndërmjet viteve 2028 dhe 2030.

Vojinoviq ka thënë: “Avionët francezë Dassault Rafale teorikisht mund të pajisen me raketa CM-400, por në realitet francezët nuk do të lejojnë asnjë formë të integrimit inxhinierik apo instalues për shkak të pronësisë intelektuale.”

Nëse Serbia vendos të blejë avionë kinezë si modeli J-10 nga Chengdu Aircraft, kjo do të ishte paraqitja e tyre e parë në Evropë. Ministria e Mbrojtjes e Serbisë ka refuzuar të komentojë.

Magjepsja e Serbisë me Kinën mund të bëhet një spektakël në një paradë ushtarake në Beograd në qershor, pasi Vuçiq pritet të shfaqë robotë të armatosur të prodhuar nga Kina. Ai është gjithashtu i interesuar që ata të prodhohen në Serbi, duke llogaritur në bekimin e Xi Jinping për transferimin e teknologjisë.

Vuçiq ka deklaruar se prodhimi i robotëve mund të bëhet “një nga investimet më të mëdha ndonjëherë në Serbi” dhe se Serbia mund të nisë prodhimin e tyre në javët e ardhshme.

Me pak fjalë

Raporti i Bloomberg tregon se Serbia, nën udhëheqjen e presidentit Vuçiq, po i afrohet vijës së kuqe të BE-së përmes lidhjeve të ngushta me Kinën. Blerjet e armëve kineze, investimet strategjike dhe vizita e ardhshme e Vuçiq në Kinë kanë ngritur dyshime për përkushtimin e Serbisë ndaj integrimit evropian. Pavarësisht presioneve nga BE-ja, Serbia po thellon lidhjet me Pekinin, duke e vendosur veten në një pozicion të vështirë ndërmjet Perëndimit dhe Kinës.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.