Imuniteti diplomatik në Zvicër: A janë diplomatët mbi ligjin?

Imuniteti diplomatik: Mbrojtje apo mbrojtje e tepruar ndaj ligjit?

Një aksident i ndodhur në autostradën A9 në Zvicër ka ngritur një debat të ashpër rreth kufijve të imunitetit diplomatik dhe marrëdhënieve të tij me ligjin vendor. Rasti, i cili ka përfshirë një automjet me targa diplomatike, ka nxitur pyetje se a mund të përdoren imunitetet ndërkombëtare për të shmangur përgjegjësinë ligjore.

Çfarë thotë Konventa e Vjenës për imunitetin diplomatik?

Imuniteti diplomatik është një mbrojtje e përcaktuar nga Konventa e Vjenës për Marrëdhëniet Diplomatike të vitit 1961, e ratifikuar edhe nga Zvicra. Kjo konventë lejon diplomatët të kryejnë detyrat e tyre pa ndërhyrje nga autoritetet vendase, duke siguruar që ata të mos ndihen të presionuar gjatë misioneve të tyre.

Sipas Danielle Werthmueller, shefe e Seksionit për Çështje Ligjore dhe Protokollare në Misionin Zviceran pranë Kombeve të Bashkuara në Gjenevë, imuniteti nuk është i paprekshëm:

“Imuniteti u jep diplomatëve mbrojtje, por ai mund të hiqet. Konventa e Vjenës përcakton qartë se diplomatët duhet të respektojnë ligjet e shtetit ku qëndrojnë.”

Rasti i aksidentit në Zvicër: Një shembull i diskutueshëm

Në prill 2025, një BMW me targa diplomatike u përfshi në një aksident me një motoçiklist në autostradën A9. Drejtuesi i BMW-së ndryshoi papritur korsinë për të shmangur ngadalësimin e trafikut dhe goditi motoçiklistin, i cili mbeti i paaftë për punë për tre muaj.

• Viktima ngriti kallëzim penal kundër drejtuesit.
• Prokuroria Publike e kantonit Vaud e pushoi çështjen duke u mbështetur në imunitetin diplomatik.
• Dhoma e Apelit Penal kërkoi rihapjen e hetimeve, duke argumentuar se nuk ishte verifikuar mjaftueshëm statusi i drejtuesit.

Imuniteti nuk lidhet me makinën, por me personin

Werthmueller theksoi se “nuk është makina që jep imunitetin, por personi”. Automjeti diplomatik mund të drejtohet vetëm nga diplomati pronar ose anëtarët e familjes së tij. Nëse drejtohet nga një person tjetër, imuniteti varet nga statusi i tij.

Kush mund të heqë imunitetin diplomatik?

Sipas autoriteteve zvicerane, vetëm shteti që përfaqëson diplomatin ka të drejtë të heqë imunitetin e tij. Zvicra nuk mund ta heqë vetë këtë mbrojtje:

• Polica mund të ndalojë një automjet me targa ‘CD’, por nuk mund të përdorë forcë ndaj diplomatëve.
• Diplomatët nuk mund të merren në pyetje pa pëlqimin e tyre.

Me pak fjalë:

Imuniteti diplomatik është një mbrojtje e rëndësishme për funksionimin e diplomacisë ndërkombëtare, por rasti në Zvicër ka nxitur pyetje se a duhet të ketë kufij më të qartë. Konventa e Vjenës lejon heqjen e imunitetit, por procesi kërkon koordinim me shtetin e origjinës. Rasti i aksidentit tregon se ndonjëherë, imuniteti mund të përdoret si mbrojtje e tepruar ndaj ligjit vendor.

• Danielle Werthmueller - Danielle Werthmueller
• Konventa e Vjenës për Marrëdhëniet Diplomatike - Konventa e Vjenës

Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.