Irani shpall fundin e pranimit të SHBA-së në Gjirin Persik: "E ardhmja do të jetë pa tyre"

Irani njofton një "rend të ri" në Gjirin Persik pa prani të SHBA-së

Udhëheqësi suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, ka bërë një deklaratë historike duke shpallur se e ardhmja e Gjirit Persik do të jetë "pa praninë e SHBA-së". Në një mesazh të shkruar për Ditën Kombëtare të Gjirit Persik, ai ka theksuar se kornizat e reja ligjore për menaxhimin e Ngushticës së Hormuzit do të sjellin stabilitet dhe prosperitet ekonomik për të gjithë rajonin.

Një vizion i ri për sigurinë dhe menaxhimin e rajonit

Sipas Mojtaba Khamenei, prania e fuqive të huaja, veçanërisht e SHBA-së, ka qenë burim i paqëndrueshmërisë në Gjirin Persik. Ai ka deklaruar se po shfaqet një "fazë e re" në rajon, ku vendet lokale do të marrin kontrollin e plotë mbi sigurinë dhe menaxhimin e tyre. Gjiri Persik, sipas tij, është "pjesë kyçe e identitetit rajonal dhe lidhjes ekonomike globale", duke theksuar rëndësinë e Ngushticës së Hormuzit dhe Detit të Omanit.

Korniza ligjore e re: Stabilitet dhe përfitime ekonomike

Udhëheqësi suprem ka shpjeguar se kornizat e reja ligjore për menaxhimin e Ngushticës së Hormuzit do të sjellin:

• Stabilitet të zgjatur në rajon;
• Përparim ekonomik për të gjitha vendet përreth;
• Siguri të rritur përmes menaxhimit vendor.

Ai ka shtuar se vendet e rajonit ndajnë një fat të përbashkët dhe se aktorët e jashtëm, "nga mijëra kilometra larg", nuk kanë vend në të ardhmen e tyre.

Konteksti i tensioneve aktuale dhe lufta Iran-SHBA

Deklarata e Mojtaba Khamenei vjen në një kohë kur tensionet midis Iranit dhe SHBA-së janë në kulm. Lufta që filloi më 28 shkurt ka ndërprerë transportin detar dhe rrjedhat e energjisë përmes Ngushticës së Hormuzit, një arterie jetësore për tregtinë globale të naftës. Megjithëse një armëpushim është shpallur më 8 prill dhe respektohet deri më tani, përpjekjet diplomatike vazhdojnë për të arritur marrëveshje më të gjerë.

Historiku i Ditës Kombëtare të Gjirit Persik

Irani e shpalli 30 prillin si Ditën Kombëtare të Gjirit Persik në vitin 2005, duke përkujtuar dëbimin e forcave portugeze nga Ngushtica e Hormuzit gjatë epokës safavide. Kjo datë simbolizon rezistencën e Iranit kundër ndërhyrjes së huaj në rajon.

Nga Ali Khamenei te Mojtaba Khamenei: Një tranzicion i shpejtë në udhëheqësi

Mojtaba Khamenei u zgjodh udhëheqës suprem më 9 mars, pas vrasjes së babait të tij, Ali Khamenei, në sulmet e SHBA-së dhe Izraelit më 28 shkurt. Që nga marrja e detyrës, ai ka komunikuar vetëm përmes deklaratave të shkruara, duke treguar një stil të ndryshëm nga i babait të tij, i cili ishte i njohur për komunikimin e tij të hapur në media.

Çfarë do të ndodhë tjetër në Gjirin Persik?

Me deklaratën e re të udhëheqësit suprem iranian, shumë janë pyetur se çfarë do të ndodhë në rajon. Ekspertët thonë se ky ndryshim i menaxhimit mund të sjellë:

• Një rritje të kontrollit vendor mbi burimet natyrore;
• Një rritje të tensionit me SHBA-në, por edhe mundësi për marrëveshje të reja;
• Një ndryshim në dinamikat ekonomike globale, veçanërisht në tregun e naftës.

Një gjë është e qartë: Gjiri Persik po hyn në një fazë të re, ku vendet lokale po marrin përsipër kontrollin e tyre.

Reagimet ndërkombëtare: Cilët janë reagimet për deklaratën e Iranit?

Deklarata e Mojtaba Khamenei ka nxitur reagime të ndryshme ndërkombëtare. Disa vende të rajonit kanë shprehur mbështetje për një menaxhim vendor, ndërsa SHBA-ja ka reaguar duke theksuar rëndësinë e sigurisë së detit në një rajon kaq të rëndësishëm për furnizimin global me energji.

Ndërkohë, analistët thonë se ky ndryshim mund të jetë një strategji e Iranit për të forcuar pozicionin e tij në rajon dhe për të reduktuar ndikimin e SHBA-së në Gjirin Persik.

Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.