IKD: Kosova mbetet e fundit në integrimin evropian – Raporti i parë i grup-kapitullit 1 zbulon sfidat

IKD publikon raportin e parë rajonal për grup-kapitullin 1 të BE-së: Ku qëndron Kosova në rrugën e integrimit?

Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) ka publikuar raportin e parë rajonal në kuadër të grup-kapitullit 1 të Bashkimit Evropian, duke zbuluar sfidat kryesore që ballafaquan Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut në procesin e tyre të integrimit evropian. Dokumenti, i titulluar “Pasqyrim rajonal: Ku qëndron rajoni në grup-kapitullin 1 të BE – Parimet Themelore?”, u prezantua gjatë një tryezeje rajonale të organizuar në Prishtinë, duke përfshirë analiza krahasuese dhe rekomandime për përmirësimin e funksionimit institucional.

Projekti, i mbështetur nga Fondi i Ballkanit Perëndimor, u zbatua në partneritet me CSDG-në (Shqipëri) dhe SCOOP Maqedonia, me qëllim të vlerësimit të progresit në sundimin e ligjit, institucionet demokratike dhe reformën administrative.

---

Progresi nuk matet vetëm me ligje – Funksionimi efektiv është kyç

Gzim Shala, hulumtues i lartë në IKD, theksoi se “progresi në integrimin evropian nuk mund të matet vetëm me miratimin e legjislacionit ose ndërtimin formal të institucioneve, por me funksionimin e tyre efektiv dhe rezultatet konkrete në praktikë”. Ai vuri në dukje se dokumenti paraqet një analizë krahasuese midis tre vendeve, duke nxjerrë në pah sfidat e përbashkëta në zbatim, koordinim dhe krijimin e një ‘track record’ të qëndrueshëm.

Ndër mesazhet kryesore të raportit janë:

• Zbatimi i dobët i reformave – Edhe pse legjislacioni ekziston, zbatimi praktik mbetet një dobësi kryesore.
• Mungesa e koordinimit ndërinstucional – Bashkëpunimi mes institucioneve është i pamjaftueshëm.
• Rezultatet e pakta në praktikë – Procesi i integrimit kërkon ndryshime të thella në administrim dhe drejtësi.

Shala gjithashtu falënderi shoqërinë civile dhe institucioneve për kontributin e tyre në përmbledhjen e gjetjeve, duke theksuar se “inputet nga tre punëtori rajonale (Tiranë, Prishtinë, Shkodër) kanë qenë të rëndësishme për hartimin e këtij dokumenti”.

---

Kosova mbetet e fundit në Ballkanin Perëndimor – Ehat Miftaraj: “Zgjedhjet demokratike nuk mjaftojnë”

Ehat Miftaraj, drejtor ekzekutiv i IKD-së, hodhi poshtë pretendimet se Kosova është “lider në organizimin e zgjedhjeve demokratike”, duke theksuar se “kjo nuk përkthehet në kapacitete institucionale për integrimin evropian”.

Ai deklaroi: “Fatkeqësisht, Kosova është vendi i fundit në Ballkanin Perëndimor sa i përket procesit të integrimit evropian. Organizojmë zgjedhje të lira e demokratike, të cilat plotësojnë standardet ndërkombëtare dhe pranohet nga partnerët e jashtëm, por a kemi vullnet politik të kthejmë këto zgjedhje në institucione funksionale që do të priorizojnë integrimin evropian dhe mirëqenien e qytetarëve?”

Miftaraj theksoi se “duhet të mësojmë nga Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut”, duke iu referuar përvojave të tyre në zbatimin e reformave. Ai shtoi: “Ne duhet të shohim se ku kanë qenë ata dhe ku janë tani në procesin e integrimit, për të nxjerrë mësimet e duhura”.

---

Metodologjia e re e BE-së: Një sfidë apo një mundësi për Ballkanin?

Arjan Dyrmishi, drejtor i CSDG-së, foli për rëndësinë e grup-kapitullit 1, i cili përfshin parimet themelore të demokracisë, duke përfshirë zgjedhjet, administratën publike, kontrollin financiar dhe drejtësinë.

Ai shpjegoi: “Metodologjia e re e anëtarësimit, e ndarë në grup-kapituj, ka qenë subjekt i debateve të panevojshme, me pretendime se BE-ja e përdor këtë sistem për të penguar Ballkanin. Por në realitet, ky grup-kapitull është kyç për themelin e një shteti të suksesshëm në BE”.

Dyrmishi theksoi se “kapitujt 23 dhe 24 (drejtësia dhe siguria) janë pjesë e grup-kapitullit 1, por ky grup përfshin edhe tema të tjera kritike si prokurimet publike, statistikat dhe kontrolli financiar”. Ai shtoi: “Një shtet që nuk kontrollon financat e tij ose nuk ka statistika të besueshme nuk mund të jetë i gatshëm për integrim”.

---

Të rinjtë largohen nga rajoni – Goran Levkov: “Pa fuqi punëtore, integrimi BE do të jetë i vështirë”

Goran Levkov, drejtor i SCOOP Maqedonia, ngriti shqetësimin për “migrationin e të rinjve”, një problem që prek të gjitha tre vendet e analizës.

Ai deklaroi: “Politikat e gabuara të viteve të fundit kanë çuar në largimin e të rinjve nga rajoni. Tani, ne ballafaqohemi me mungesën e fuqisë punëtore të kualifikuar, gjë që do të ndikojë negativisht në zhvillimin ekonomik dhe procesin e integrimit”.

Levkov theksoi se “nevojiten politika të qëndrueshme për të mbajtur të rinjtë në vend dhe për të siguruar një treg pune të fuqishëm”, duke shtuar: “Në të ardhmen, sfida do të jetë të gjejmë njerëzit që do të përshtaten me rritjen ekonomike dhe nevojat e BE-së”.

---

Çfarë duhet bërë tani? Rekomandimet e raportit

Raporti i IKD-së paraqet tre rekomandime kryesore për përmirësimin e procesit të integrimit:

• Forcimi i zbatimit të reformave – Nuk mjafton miratimi i ligjeve, por duhet garantuar zbatimi praktik.
• Rritja e koordinimit ndërinstucional – Bashkëpunimi mes institucioneve duhet të përmirësohet.
• Investimi në të rinjtë dhe fuqinë punëtore – Politikat duhet të synojnë mbajtjen e të rinjve në vend dhe trajnimin e tyre sipas kërkesave të tregut.

Ekspertët janë të një mendimi se “pa ndryshime të thella në këto drejtime, procesi i integrimit do të vazhdojë të jetë i ngadalshëm”.

---

Përfundim: Një sinjal i alarmit për Kosovën dhe rajonin

Publikimi i këtij raporti vjen në një kohë kur Ballkani Perëndimor ballafaqohet me presionin e BE-së për reforma të shpejta. Ndërsa Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut kanë bërë përparime të dukshme, Kosova mbetet e fundit në grup, duke u ballafaquar me sfida të mëdha në sundimin e ligjit, funksionimin institucional dhe zhvillimin ekonomik.

Siç theksojnë autorët e raportit, “integrimi evropian nuk është një proces i shpejtë, por një udhëtim i gjatë që kërkon angazhim të vazhdueshëm nga të gjitha palët”. Për Kosovën, ky dokument duhet të shërbejë si një thirrje për veprim, duke nxjerrë mësimet e nevojshme nga partnerët e saj në rajon.

Për më shumë informacion, vizitoni faqen zyrtare të IKD-së.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.