Kosova në rrezik humbje fonde BE: Rafuna paralajmëron rrezikun e vonesave politike

Kosova në rrezik të humbjes së fondeve nga BE: Paralajmërimi i Lulzim Rafunës

Kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Lulzim Rafuna, ka ngritur një alarm të rëndësishëm për vendin tonë: Kosova mund të humbë një pjesë të madhe të fondeve të Planit të Rritjes së Bashkimit Evropian, një rrezik i drejtpërdrejtë për ekonominë vendore. Problemi kryesor? Mungesa e institucioneve funksionale, e shtuar nga zgjedhjet e parakohshme dhe vonesat në zbatimin e reformave të domosdoshme.

63 milionë euro parafinancim, por rreziku për humbjen e pjesës tjetër

Sipas Rafunës, Kosova ka marrë tashmë 63 milionë euro si parafinancim nga pakoja prej 880 milionë eurosh e cila ishte paraparë nga BE. Megjithatë, pjesa më e madhe e fondeve mbetet e kushtëzuar nga përmbushja e reformave të caktuara. Problemi? Kosova është shteti i fundit në rajon që ka ratifikuar marrëveshjen me BE-në, duke e bërë situatën edhe më të vështirë.

“Kosova ka qenë paralajmëruar për vonesat që kanë ndodhur. Ne jemi shteti i vetëm që e kemi ratifikuar këtë marrëveshje aq vonë. Kjo marrëveshje parashikon rreth 880 milionë euro, por vetëm 63 milionë janë disbursuar si parafinancim. Pjesa tjetër nuk mund të merret pa përmbushjen e reformave të nevojshme”, tha ai në një intervistë për Ekonomia Online.

Mungesa e institucioneve bllokon progresin

Njëri nga faktorët kryesorë që pengon avancimin e reformave është mungesa e institucioneve të fuqiplota. Meqenëse Kuvendi i Republikës së Kosovës nuk funksionon, Qeveria është në detyrë, por pa mbështetjen e një legjislativi aktiv, progresi është i pamundur.

Rafuna theksoi se situata aktuale politike e bën pothuajse të pamundur miratimin e projekteve dhe programeve të nevojshme për të marrë fonde të tjera:

• Të gjitha partitë politike janë të përqendruara në fushatë zgjedhore, duke vonuar proceset e rëndësishme.
• Institucionet nuk janë në gjendje të zbatojnë reforma për shkak të mungesës së legjislativit aktiv.
• Rreziku i humbjes së fondeve është i lartë, duke qenë se BE mund të ndërpresë financimin nëse reforma nuk avancojnë.

“Shpresojmë që thirrja jonë për të gjitha partitë politike të jetë e dëgjuar: të përfundojë fushata sa më shpejt dhe të themelohen institucionet e reja sa më parë. Vetëm atëherë mund të vazhdojmë me reformat dhe të sigurojmë fonde të tjera nga Plani i Rritjes”, shtoi ai.

Faktorët globalë dhe ndikimi në ekonomi

Përveç problematikës politike, Rafuna foli edhe për ndikimin e faktorëve globalë në ekonominë vendore. Kosova ka importuar inflacion për shkak të rritjes së çmimeve të energjisë dhe derivateve të naftës, duke ndikuar negativisht në bizneset lokale.

“Edhe pse nuk jemi të drejtpërdrejtë të prekë nga ngushtica e Hormuzit, importojmë inflacion. Rritja e çmimeve të naftës dhe energjisë ka ndikuar direkt në kostot e bizneseve. Çmimi i derivateve të naftës dhe i energjisë elektrike janë kosto operative për çdo biznes”, shpjegoi ai.

Ndër pasojat më të rënda janë:

• Sektori i bujqësisë – Bujqit kanë vështirësi në mbjelljen e tokës për shkak të kostos së lartë të naftës.
• Transporti i mallrave – Rritja e çmimeve të naftës ka ndikuar në rritjen e kostos së transportit.
• Inflacioni në rritje – Konsumatorët dhe bizneset po ndjejnë presionin e çmimeve të larta.

Thirrja për veprim të Qeverisë

Rafuna bëri thirrje të fortë drejt Qeverisë për të marrë masa urgjente:

• Ulja e tatimit të akcizës ose tatimit të vlerës së shtuar (TVSH) për të lehtësuar presionin mbi bizneset.
• Ndihmë për sektorët më të prekshëm, si bujqësia dhe transporti.
• Bashkëpunim të ngushtë me BE-në për të siguruar që reforma të avancojnë edhe në kushte të vështira politike.

“Ne jemi të shqetësuar për të gjitha sektorët që janë prekë. Qeveria duhet të veprojë shpejt për të ndaluar rritjen e inflacionit dhe për të siguruar që bizneset të mbijetojnë”, theksoi ai.

Përse ky lajm është i rëndësishëm?

Ky lajm është i rëndësishëm për disa arsye:

• Rreziku i humbjes së fondeve nga BE – Një goditje e rëndë për ekonominë kosovare, e cila varret shumë nga ndihma ndërkombëtare.
• Ndërvarësia e faktorëve politikë dhe ekonomikë – Mungesa e institucioneve bllokon reforma të domosdoshme për zhvillim.
• Ndikimi i faktorëve globalë – Kosova nuk është e izoluar nga krizat ndërkombëtare, duke e bërë situatën edhe më të vështirë.
• Thirrja për veprim të Qeverisë – Një sinjal i rëndësishëm për vendimmarrësit për të vepruar para se situata të përkeqësohet më shumë.

Në një kohë kur ekonominë globale e ndikojnë shumë faktorë të jashtëm, Kosova duhet të veprojë shpejt për të siguruar stabilitetin e saj financiar dhe të avancojë me reforma të nevojshme për të marrë fonde të reja nga BE.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.