Qysh ndërrimi i një kablloje bakri e bllokoi qiellin e ShBA-së?

Defekti në komunikime që të premten ndali të gjitha fluturimet në Shtetet e Bashkuara nisi gjatë punimeve të një kontraktori. Kontraktori po zëvendësonte kabllo të vjetra prej bakri me fibër optike, ka deklaruar sekretari amerikan i Transportit, Sean Duffy.

Sipas The New York Times, Duffy tha të shtunën në një konferencë për media në Uashington se punimet u kryen në një objekt “të largët” të Administratës Federale të Aviacionit. Kontraktori është kompania L3Harris, por ende nuk dihet nëse fajin e ka pajisja apo instalimi.

“Po përpiqemi të përcaktojmë nëse kishim të bëjmë me paaftësi apo nëse ata instaluan një ruter me defekt”, tha Duffy. “Do të mbajmë njerëz përgjegjës”, shtoi ai.

Sipas raportimit të CNN, ruteri që po zëvendësohej nisi të mbingarkonte ruterët e tjerë të sistemit të kontrollit të trafikut ajror. “Kishim mbi 1.000 tentativa lidhjeje çdo katër deri në pesë sekonda”, tha Duffy. Sipas tij, kjo prishi komunikimin me avionët dhe sinjalet e radarëve.

Administratori i FAA-së, Bryan Bedford, tha se asnjë qendër kontrolli nuk u fik plotësisht, por disa frekuenca ndërpriteshin dhe riktheheshin. Problemi u shfaq në deri në 17 nga 22 qendrat e kontrollit të trafikut ajror në vend. “Kur pamë që u përhap në dy, tre, 10, 17 objekte, kuptuam se po ndodhte diçka shumë më e madhe”, tha ai.

Bedford përjashtoi mundësinë e një sulmi kibernetik. “Nuk shohim asnjë provë për diçka keqdashëse dhe asnjë provë për diçka që lidhet me inteligjencën artificiale”, tha ai, sipas CNN. Edhe Duffy deklaroi se pas defektit “nuk qëndronte një aktor i huaj”.

Bedford i kërkoi “një ndjesë të sinqertë publikut udhëtues amerikan” dhe tha se ndalimi u vendos nga kujdesi i tepërt. Sipas tij, për të premten ishin planifikuar 50.000 fluturime. Kur nisi ndalimi, rreth orës 15:45 sipas kohës së Bregut Lindor, ishin kryer rreth 30.000 prej tyre. Nga 20.000 fluturimet e mbetura, 8.000 u realizuan, ndërsa 12.000 humbën.

Pasojat vazhduan edhe të shtunën. Sipas firmës së të dhënave të aviacionit Cirium, të cituar nga The New York Times, deri në mesditë ishin anuluar mbi 3.900 fluturime në mbarë vendin. Bedford parashikoi 4.000 deri në 5.000 anulime nga 41.000 fluturimet e planifikuara për të shtunën. Ai tha se trafiku pritet të kthehet në normalitet deri të dielën në mbrëmje. “Më e keqja ka kaluar”, deklaroi ai.

CNN raportoi se American Airlines anuloi të premten 1.239 fluturime, më shumë se çdo kompani tjetër. Aeroportet LaGuardia dhe JFK në Nju Jork, si dhe ai i Detroitit, ishin ndër më të prekurit. Pilotët dhe stjuardesat që tejkaluan orarin e lejuar të punës duhet të rishpërndahen. Sipas The New York Times, kjo mund ta zgjasë rikthimin në normalitet me ditë.

Duffy e përdori rastin për t’i kërkuar Kongresit edhe 50 miliardë dollarë për modernizimin e sistemit të kontrollit ajror. Ai i quajti “pagesë të pjesshme” 12,5 miliardë dollarët e miratuar vitin e kaluar. “Sa do të presim, Amerikë?”, pyeti Duffy. Sipas The New York Times, ligjvënës të të dyja partive kanë vënë në dyshim mënyrën si janë shpenzuar fondet ekzistuese.

Duffy kritikoi edhe L3Harris, kompaninë që zotëron rrjetin e vjetër të telekomunikacionit. “Jam i lidhur pas L3Harris”, tha ai, sipas CNN. Duffy shtoi se arkitektura e re do të ndërtohet me gjigantë të telekomunikacionit si AT&T dhe Verizon. Kompania thotë se ka kaluar rreth 70 për qind të linjave nga bakri në fibër, por nuk i është përgjigjur kërkesës së CNN për koment.

Ndalimi nxiti reagime të ashpra politike. Guvernatorja demokrate e Nju Jorkut, Kathy Hochul, kërkoi që Duffy të japë dorëheqjen ose të shkarkohet nga presidenti Donald Trump. Lideri i pakicës demokrate në Dhomën e Përfaqësuesve, Hakeem Jeffries, e quajti ngjarjen “më të fundit në një seri incidentesh të papranueshme”. Kryetari republikan i Dhomës, Mike Johnson, tha se demokratët nuk ndihmuan për financimin e FAA-së.

Sipas The New York Times, ky ishte vetëm ndalimi i tretë mbarëkombëtar që FAA ka urdhëruar në këtë shekull. Është edhe i dyti më i gjati, pas atij që pasoi sulmet e 11 shtatorit 2001. Ndodhi më pak se dy muaj pasi një qark i prishur dhe një kabllo fibër optike e prerë shkaktuan ndalime dhe vonesa në aeroportet e Bregut Lindor.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.