Qeveria e Maqedonisë së Veriut në orën e fundit: 8 pika reformash të papërfunduara para qershorit

Apr 30, 2026 - 13:31
Qeveria e Maqedonisë së Veriut në orën e fundit: 8 pika reformash të papërfunduara para qershorit

Raportuesi i BE-së paralajmëron: Qeveria e Maqedonisë së Veriut duhet të finalizojë 8 pika reformash deri në qershor

Në një intervistë të fundit për TV Kanal 5, Thomas Weitz, raportuesi për Maqedoninë e Veriut në Parlamentin Evropian, ka nxjerrë në pah rrezikun e humbjes së fondeve të BE-së për shkak të papërfundimit të reformave të domosdoshme. Sipas tij, vetëm dy nga dhjetë pikat e agjendës janë përmbushur plotësisht, ndërsa koha për të përmbushur mbeturinat po shteron.

Progresi i ngadalshëm dhe rreziku i humbjes së 49 milionë eurosh

Weitz ka theksuar se në shtatë javët e fundit ka parë njëfarë progresi, por ajo nuk është e mjaftueshme për të përmbushur kriteret e BE-së. Ai ka deklaruar:

“Qershori është shumë afër dhe shpresoj shumë që qeveria do të arrijë t’i përmbushë ato. Po flasim për 49 milionë euro, dhe vetëm dy nga 10 pikat janë përmbushur plotësisht.”

Ndër problemet kryesore që mbeten të pazgjidhura janë:

  • Pagat e prokurorëve dhe gjyqtarëve, të cilat janë ende në pritje;
  • Çështjet e energjisë, ku ka ende tetë pika specifike që duhet finalizuar;
  • Reformat në institucione, të cilat kanë mbetur në gjendje të papërfunduar.

Weitz ka paralajmëruar se nëse këto pika nuk do të përmbushen, Maqedonia e Veriut do të humbasë fonde të rëndësishme, të cilat do të shpërndaheshin në vendet e tjera të rajonit. Ai e ka quajtur këtë scenario një “turp të vërtetë” për vendin.

Traktati me Bullgarinë: Një çështje ligjore me interpretime të ndryshme

Lidhur me protokollin e Traktatit të Miqësisë dhe Bashkëpunimit me Bullgarinë, Weitz ka sqaruar se kjo është një çështje ligjore me interpretime të ndryshme. Ai ka thënë:

“Nuk po mbaj anën e askujt, pavarësisht nëse njëri apo tjetri interpretim është i saktë. Por fakti që ka interpretime të ndryshme dhe nuk ka qartësi të plotë nga Këshilli i BE-së më motivoi të propozoja këtë amendament.”

Weitz ka shtuar se amendamenti është ende në tekst dhe se fati i tij do të vendoset gjatë negociatave përfundimtare. Ai ka shprehur besimin se do të gjehet një gjuhë e përbashkët për këtë çështje, duke theksuar se vendimi përfundimtar do të jetë demokratik.

Gjuha maqedonase: Një çështje emocionale që duhet zgjidhur dypalësh

Në lidhje me çështjen e gjuhës maqedonase, Weitz ka deklaruar se e kupton se kjo është një temë veçanërisht emocionale për të dyja palët. Megjithatë, ai ka mbetur i bindur se çështjet dypalëshe duhet të zgjidhen në mënyrë dypalëshe, duke lënë vend për dialog ndërmjet Maqedonisë së Veriut dhe Bullgarisë.

Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor: 6 miliardë euro për reformat

Për të kuptuar rëndësinë e këtij momenti, duhet të kthehemi në Plani për Rritje për Ballkanin Perëndimor, i cili u miratua nga Komisioni Evropian më 8 nëntor 2023. Ky plan bazohet në katër shtylla kryesore:

  • Forcimi i integrimit ekonomik në tregun unik të BE-së;
  • Forcimi i integrimit ekonomik brenda Ballkanit Perëndimor përmes tregut të përbashkët rajonal;
  • Përshpejtimi i reformave fundamentale në vend;
  • Rritja e asistencës financiare për të ndihmuar reformat.

Sipas këtij plani, 750 milionë euro janë të destinuara për Maqedoninë e Veriut, me një këst fillestar prej 52.5 milionë euro (7% e totalit). Megjithatë, këto fonde janë të kushtëzuara nga përmbushja e reformave të detajuara.

Të dhënat tregojnë: Mungesa e reformave bllokon fonde të mëdha

Deri më tani, Maqedonia e Veriut ka përfituar vetëm një pjesë të vogël të fondeve të parashikuara. Në veçanti:

  • 52 milionë euro janë lëshuar si mbështetje fillestare;
  • 8 milionë euro janë lëshuar në shtator 2025 për reformat e realizuara gjatë vitit 2024;
  • Pjesa dërrmuese e fondeve (rreth 690 milionë euro) mbeten të bllokuara dhe të kushtëzuara nga përmbushja e obligimeve të tjera.

Kjo do të thotë se për të gjitha fazat e tjera të lidhura me reformat konkrete, nuk ka fonde të reja. Nëse qeveria nuk vepron shpejt, vendi do të humbasë mundësinë për të qasur në këto mjete të rëndësishme financiare.

Perspektiva e ardhme: A do të përmbushet agenda e reformave?

Në kontekstin aktual, qeveria e Maqedonisë së Veriut ndodhet nën presion të madh. Koha po shteron, dhe rreziku i humbjes së fondeve të BE-së është real. Sipas analistëve, qershori është afër, dhe me vetëm shtatë javë të mbetura, realizimi i 8 pikave të papërfunduara duhet të bëhet prioritet absolut.

Weitz ka shprehur optimizëm se do të gjehet një zgjidhje e përbashkët, por gjithashtu ka theksuar se “koha është e shkurtër dhe nuk ka vend për gabime”. Nëse qeveria nuk vepron me shpejtësi, Maqedonia e Veriut mund të përballet me pasoja të rënda ekonomike dhe politike.

Një gjë është e qartë: reformat nuk janë opsionale, por një kërkesë e domosdoshme për të siguruar stabilitetin dhe prosperitetin e ardhshëm të vendit.


Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.