Shqipëria dhe Kosova ndër vendet më të avancuara në përdorimin e IA gjeneruese në Europë
Shqipëria dhe Kosova, liderë në Evropë për përdorimin e IA gjeneruese
Evropa po përjeton një revolucion të heshtur në fushën e inteligjencës artificiale gjeneruese, por dy vendet shqiptare po dalin në ballë të këtij trendi. Sipas të dhënave të Anketës Europiane për Kushtet e Punës 2024, të publikuara në prill, Shqipëria dhe Kosova renditen ndër vendet më aktive në Evropë për adoptimin e këtij teknologjie, duke tejkaluar shumë shtete të zhvilluara.
Përdorimi i IA gjeneruese në Europë: Ku janë Shqipëria dhe Kosova?
Një analizë e hollësishme e anketës zbulon se, ndërsa vetëm 12% e punonjësve në Bashkimin Europian përdorin IA gjeneruese në punën e tyre, vendet e Ballkanit Perëndimor po shquhen për një adoptim shumë më të shpejtë. Konkretisht:
- Kosova renditet e 7-ta në Evropë, me një 20% të punonjësve që përdorin këtë teknologji. Ajo ndjek Luksemburgun (25%), Zvicrën (24%), Suedinë (21%), Norvegjinë (21%) dhe Belgjikën (20%).
- Shqipëria nuk mbetet shumë pas, duke u renditur e 11-ta me një 18% të përdorimit, në nivel me Gjermaninë, Austrinë dhe Finlandën.
Kjo gjë e bën Shqipërinë dhe Kosovën të vetmet vende në Ballkan që tejkalojnë mesataren evropiane, ndërsa fqinjët e tyre si Maqedonia e Veriut, Serbia dhe Bosnja dhe Hercegovina kanë vetëm 3% përdorim. Edhe Mal i Zi (10%) dhe Greqia (5%) kanë nivele shumë më të ulëta, pavarësisht se kanë një diasporë të madhe shqiptare.
Çfarë është inteligjenca artificiale gjeneruese?
IA gjeneruese nuk është thjesht një mjet për analizë të të dhënave, por një teknologji që krijon përmbajtje të reja, duke përfshirë:
- Tekste (artikuj, raportime, përmbajtje për rrjetet sociale)
- Imazhe dhe grafikë (për dizajn dhe marketing)
- Kod programimi (për zhvilluesit)
- Audio dhe video (për përmbajtje multimediale)
Ndryshe nga sistemet tradicionale të IA-së, që janë të kufizuara në parashikime ose klasifikime, IA gjeneruese mund të prodhojë materiale të ngjashme me ato të njeriut, duke e bërë të dobishme në fusha si shkrimi, marketingu, programimi dhe dizajni.
Pse janë Shqipëria dhe Kosova në ballë të këtij trendi?
Raporti sugjeron disa arsye pse vendet shqiptare janë më të avancuara në përdorimin e këtij teknologjie:
- Mosha e punonjësve: Të rinjtë (15–24 vjeç) janë më të prirur për të përdorur IA gjeneruese, dhe në Kosovë dhe Shqipëri, popullsia e re është shumë aktive në adoptimin e teknologjive të reja.
- Niveli arsimor: Profesionistët me arsim të lartë (si menaxherë, inxhinierë dhe specialistë në IT) përdorin më shpesh këtë mjet, dhe në vendet shqiptare, niveli i arsimimit ka rritur ndjeshëm në dekadat e fundit.
- Nevojat e tregut: Në një ekonomi në zhvillim, IA gjeneruese ndihmon në përmirësimin e produktivitetit me kosto të ulëta, duke u bërë një zgjidhje e përshtatshme për bizneset e vogla dhe të mesme.
Sipas të dhënave, përdorimi i IA-së gjeneruese lidhet edhe me një cilësi më të lartë të punës, duke reduktuar detyrat monotone dhe duke lejuar punonjësit të përqendrohen në detyra më kreativë ose strategjike.
Rreziku i ndarjes dixhitale: Pse disa vende mbeten mbrapa?
Një problem i madh që evidenton raporti është ndarja dixhitale sipas brezave dhe nivelit arsimor. Ndërsa punonjësit më të rinj dhe më të arsimuar përdorin IA gjeneruese me lehtësi, grupmoshat më të moshuara ose me arsim të ulët kanë vështirësi në adoptimin e këtij teknologjie.
Vendet si Greqia, Italia, Portugalia dhe Rumania kanë vetëm 5% ose më pak përdorim, duke treguar se ndarja dixhitale mund të thellojë edhe më shumë pabarazitë ekonomike në Evropë.
Anketa Europiane për Kushtet e Punës: Një pasqyrë e plotë e Evropës
Anketa, e cila u zhvillua në 35 vende me 36,644 intervista, ofron një pamje të hollësishme të cilësisë së punës në Evropë. Ajo analizon:
- Karakteristikat e fuqisë punëtore
- Vendet e punës dhe kushte të tjera
- Cilësinë e jetës në punë
- Përdorimin e teknologjive të reja, përfshirë IA gjeneruese
Që nga viti 1990, kjo anketë është zhvilluar në mënyrë të rregullt, duke ofruar të dhëna të krahasueshme për evoluimin e kushtet e punës në kontinentin.
Me pak fjalë:
Shqipëria dhe Kosova janë ndër vendet më të avancuara në Evropë për përdorimin e inteligjencës artificiale gjeneruese, duke tejkaluar shumë shtete të zhvilluara. Kjo gjë vjen si rezultat i një popullsie të re, të arsimuar dhe të gatshme për teknologji, si dhe nevojës për përmirësimin e produktivitetit në ekonomi. Megjithatë, raporti nxjerr në pah edhe rrezikun e ndarjes dixhitale, ku grupmoshat më të moshuara ose me arsim të ulët mbeten mbrapa. Përdorimi i IA-së gjeneruese mund të rrisë cilësinë e punës, por kërkon investime në trajnime dhe infrastrukturë dixhitale.
--- LINKIMI INTERNAL SEO:
Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
