Shqipëria në rënie: Zhupa tregon se qeveria i shtyp lirinë e medias me 3 pozicione

Apr 30, 2026 - 10:01
Shqipëria në rënie: Zhupa tregon se qeveria i shtyp lirinë e medias me 3 pozicione

Shqipëria bën kthesë prapa në lirinë e medias sipas Raportit të Reporterëve pa Kufij

Shqipëria ka pësuar një rënie të dukshme në lirinë e medias, duke u renditur tani në vendin e 83-të në botë sipas Reporterëve pa Kufij (RSF). Ky zhvillim alarmues, i ngritur nga deputetja e Partisë Demokratike Ina Zhupa, tregon për një model qeverisjeje që nuk pranon llogaridhënien dhe shtyp gazetarët përmes presionit politik.

Në një postim të ndarë në rrjetet sociale, Zhupa ka theksuar se rënia e tre pozicioneve në renditjen globale është një dëshmi e qartë e dobësimit të institucioneve demokratike dhe rritjes së kontrollit shtetëror mbi mediat. Ky raport, i cili vlerëson kushtet e punës së gazetarëve në 180 vende, e vendos Shqipërinë në një pozicion shumë më të ulët se vendet fqinje si Mali i Zi (56) ose Maqedonia e Veriut (58).

Si u arrit në këtë situatë? Rënia e Shqipërisë në 8 vite

Që nga viti 2015, Shqipëria ka pësuar një rënie të vazhdueshme në renditjen e Reporterëve pa Kufij. Në atë vit, vendi ishte në vendin e 80-të, por situata ka përkeqësuar me kalimin e kohës. Në vitin 2020, Shqipëria ishte në vendin e 84-të, ndërsa në vitin 2023 arriti në vendin e 75-të. Megjithatë, rënia e vitit 2024 në vendin e 83-të është një sinjal i rrezikshëm që tregon se kushtet për gazetarët janë duke u keqësuar.

  • 2015: Vendi i 80-të
  • 2020: Vendi i 84-të
  • 2023: Vendi i 75-të
  • 2024: Vendi i 83-të

Kjo fluktuim i renditjes tregon një trend të paqëndrueshëm, ku ndonjëherë duket përmirësim, por në thelb kushtet mbeten të vështira për gazetarët. Ina Zhupa ka deklaruar se kjo rënie është një dëshmi e dobësimit të institucioneve dhe rritjes së kontrollit politik mbi mediat.

Presioni ndaj gazetarëve: Një problem që po rritet

Sipas Reporterëve pa Kufij, Shqipëria ka pësuar një rritje të madhe të presionit ndaj gazetarëve, veçanërisht në kontekstin e zhvillimit të mediave lokale dhe kontrollit të tyre nga interesat politike. Në raportin e tyre, organizata thekson se gazetarët në Shqipëri janë nën presion të vazhdueshëm për të mos publikuar materiale kritike ndaj qeverisë ose partive politike.

Një nga shembujt më të njohur është rasti i gazetarit Taulant Muka, i cili ka qenë në qendër të polemikave për shkak të artikujve të tij kritikë ndaj qeverisë. Ai ka raportuar se ka qenë objekt i kërcënimeve dhe presionit të vazhdueshëm nga anëtarë të partisë në pushtet.

Gjithashtu, raporti përmend se shumë media lokale janë nën kontrollin e biznesmenëve të lidhur me partitë politike, gjë që kufizon lirinë e tyre editoriale. Kjo situatë ka çuar në një mjedis ku gazetarët janë të detyruar të praktikojnë autocenzurë për të mos humbur punën ose për të mos u përballur me pasoja negative.

Reagimet ndërkombëtare: Shqipëria nën vëzhgim

Rënia e Shqipërisë në renditjen e Reporterëve pa Kufij ka tërhequr vëmendjen e organizatave ndërkombëtare të të drejtave të njeriut dhe mediave. Organizata të tilla si Amnesty International dhe Freedom House kanë shprehur shqetësimin e tyre për situatën në Shqipëri.

Sipas tyre, rënia e vendit në renditjen e medias është një sinjal i rrezikshëm që tregon se Shqipëria po lëviz drejt një modeli autoritar të qeverisjes. Ata kanë kërkuar nga qeveria shqiptare të marrë masa për të përmirësuar kushtet e punës së gazetarëve dhe të garantojë lirinë e medias.

Në një deklaratë të fundit, Reporterët pa Kufij kanë thënë se Shqipëria duhet të marrë masa konkrete për të përmirësuar kushtet e medias, duke përfshirë heqjen e presionit ndaj gazetarëve dhe garantimin e pavarësisë së mediave.

Çfarë duhet bërë tani? Rekomandimet e ekspertëve

Për të përmirësuar pozicionin e Shqipërisë në renditjen e medias, ekspertët kanë dhënë disa rekomandime të rëndësishme:

  • Garantimi i pavarësisë së mediave: Media duhet të jetë e lirë nga ndikimi i partisë politike ose biznesit.
  • Mbrojtja e gazetarëve: Duhet të krijohet një mekanizëm efektiv për mbrojtjen e gazetarëve që janë nën presion ose kërcënim.
  • Hetime e autocenzurës: Gazetarët duhet të ndihen të lirë të raportojnë pa frikë nga pasoja negative.
  • Transparenca në pronësinë e mediave: Duhet të zbulohet se kush janë pronarët e mediave lokale për të parandaluar kontrollin e tyre nga interesat politike.
  • Ndërkombëtare mbështetje: Qeveria duhet të kërkojë mbështetje nga organizatat ndërkombëtare për të përmirësuar kushtet e medias.

Nga ana tjetër, Ina Zhupa ka thënë se parlamenti shqiptar duhet të marrë masa të menjëhershme për të përmirësuar kushtet e medias dhe të garantojë lirinë e tyre. Ajo ka theksuar se pa ndryshime të thella në këtë drejtim, Shqipëria do të vazhdojë të bjerë në renditjen e medias dhe do të humbasë besimin e partnerëve ndërkombëtarë.

Perspektiva e ardhshme: A ka shpresë për përmirësim?

Edhe pse situata aktualisht është e vështirë, ka disa shenja të vogla të shpresës. Në vitin 2023, qeveria shqiptare ka nisur një proces reformash në sektorin e medias, duke përfshirë krijimin e një kodi të ri etik për gazetarët dhe ngritjen e një bordi të pavarur për mbrojtjen e medias.

Sidoqoftë, ekspertët thonë se këto masa janë të pamjaftueshme dhe duhet të shoqërohen me veprime konkrete. Nëse qeveria nuk vepron me shpejtësi, Shqipëria mund të përballet me pasoja të mëdha, duke përfshirë humbjen e fondeve nga BE-ja dhe rritjen e izolimit ndërkombëtar.

Në fund të fundit, fati i lirinë e medias në Shqipëri mbetet në duart e qeverisë dhe institucioneve demokratike. Nëse ato nuk veprojnë me përgjegjësi, vendi do të vazhdojë të bjerë në renditjen globale dhe do të humbasë besimin e publikut.


Burimi i lajmit: balkanweb.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.