Turqia harton "Planin Blu": Çfarë do të bëjë Erdogani me detet në Mesdhe?

  • Ndaje
Turqia harton "Planin Blu": Çfarë do të bëjë Erdogani me detet në Mesdhe?

Në një moment ku marrëdhëniet me Greqinë rreth hapësirave detare janë të tensionuara, Turqia po rishikon strategjinë e saj detare me dy projekte të rëndësishëm: rishikimin e procedurave ushtarake dhe hartimin e "Planit Blu". Një ndryshim i rëndësishëm në procedurat e shënjimit të zonave ushtarake në det, i cili nuk ndryshon kufijtë ekzistues, po zhvillohet nëpërmjet autoriteteve ushtarake turke.

Sipas raportimeve të SKAI, Turqia ka ndryshuar rregullat për identifikimin e zonave ushtarake të ndaluara në det. Ndryshimet nuk prekin kufijtë ekzistues dhe nuk krijojnë zona të reja të ndaluara, por do të lejojnë më shumë fleksibilitet në menaxhimin e hapësirës detare. Megjithatë, rëndësia e këtyre ndryshimeve do të varet nga mënyra se si do të zbatohet ato nga autoritetet.

Kjo ndodh në një kontekst të tensionuar për projektin e interkonjeksionit elektrik Kretë–Qipro, i cili synon të forcojë lidhjet energjetike në Mesdheun Lindor. Aktivitetet e lidhura me këtë projekt zhvillohen në një zonë ku Athina dhe Ankaraja kanë qëndrime të ndryshme për juridiksionin detar. Ndryshimet rregullatore nuk paraqesin prova se Turqia synon të ndryshojë pretendimet territoriale, por do të jetë një element i rëndësishëm në strategjinë e saj detare.

“Atdheu Blu” dhe “Plani Blu”: Disa strategji të ndryshme

Turqia po përgatitet të miratojë një doktrinë të re të quajtur "Plani Blu", i cili ka në qendër administrimin e qëndrueshëm të deteve dhe studimin e ekosistemeve detare. Kjo do të përfshijë planifikim ekonomik dhe mjedisor, duke synuar të zhvillojë një strategji për detet deri në vitin 2050.

Profesori Barish Salihoglu, drejtues i Qendrës së Klimës dhe Institutit të Shkencave Detare në Universitetin Teknik të Lindjes së Mesme, shpjegoi se projekti zhvillohet në bashkëpunim me Ministrinë turke të Mjedisit, Urbanizimit dhe Ndryshimeve Klimatike. Ai theksoi se studimet do të vlerësojnë gjendjen ekologjike dhe ekonomike të deteve, aktivitetet sektoriale dhe presionet mbi mjedisin detar.

“Planifikojmë të zhvillojmë udhërrëfyes dhe plane strategjike veprimi për detet tona për vitet 2030 dhe 2050”, deklaroi Salihoglu. Ai vuri re se rezultatet e para pritet deri në fund të vitit të cilit i referohej deklarata, ndërsa përfundimi i projektit do të vjen pas rreth dy vjetësh.

Teknologjia dixhitale dhe modelet virtuale

Një nga elementet kryesore të "Planit Blu" do të jetë përdorimi i "binjakëve dixhitalë" (digital twins), të cilët krijojnë modele virtuale të deteve. Këto modele do të përditen për të analizuar ndryshimet ekologjike dhe ekonomike, të identifikojnë zonat që kërkojnë mbrojtje dhe të krahasojnë alternativa për përdorimin e hapësirës detare.

Salihoglu theksoi se shëndeti i ekosistemeve detare duhet të merret parasysh krahas zhvillimit ekonomik. Ai vuri në dukje se politikat e reja duhet të zvogëlojnë presionin mbi detet dhe të përfshijnë temat e elektrifikimit dhe tranzicionit energjetik, siç u diskutoa në konferencat klimatike të COP31 dhe në Antalia.

Me pak fjalë

Turqia po zhvillon dy strategji të veçanta: një rishikim administrativ të zonave ushtarake ekzistuese dhe një plan detar shkencor dhe mjedisor për vitet 2030–2050. Në këtë moment, nuk ka prova se "Plani Blu" do të ndryshojë kufijtë detarë, por do të jetë një element i rëndësishëm në strategjinë e menaxhimit detar të Turqisë.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.


2 lexime 2 sot