Vdekshmëria nga kanceri në Zvicër: Rënë, por gratë diagnostikohet më shumë

  • Ndaje
Vdekshmëria nga kanceri në Zvicër: Rënë, por gratë diagnostikohet më shumë

Vdekshmëria nga kanceri në Zvicër ka rënë, por diagnostikimet te gratë rriten

Vdekshmëria nga kanceri në Zvicër ka arritur nivelin më të ulët në historinë e saj, por numri i rasteve të reja diagnostikuara është në rritje, veçanërisht te gratë. Kjo informacionë është tërhequr nga të dhënat e Zyrës Federale të Statistikave të Zvicrës, të publikuar në një analim të ri që përfshin periudhën 1984–2023.

Sipas Stefanie de Borba, përgjegjëse për komunikim në Ligën Zvicerane Kundër Kancerit, tre dekada më parë, diagnostikimi me kancer konsiderohej pothuajse si një dënim me vdekje. Sot, pacientët kanë mundësi të jetojnë shumë vite pas diagnostikimit.

Rënia e vdekshmërisë dhe rritja e rasteve të reja

Te burrat, shkalla e vdekshmërisë nga kanceri ka përgjysmuar që nga vitet ’80, ndërsa te gratë ka rënë për rreth një të tretën. Megjithatë, trendi është i ndryshëm në rastet e reja diagnostikuara. Numri i diagnostikimeve te burrat ka mbetur stabil, ndërsa te gratë ka rritur, veçanërisht në grupmoshën 25–44 vjeç.

Ky rritje lidhet me zbulimin më të hershëm të tumoreve dhe me faktin se disa lloje të kancerit po shfaqen më shpesh te të rriturit e rinj. Në veçanti, kanceri i zorrës së trashë dhe i mitrës janë më të shpeshtë diagnostikuar në këtë grup moshor.

Andreas Wicki, zëvendësdrejtor i Klinikës së Onkologjisë Mjekësore dhe Hematologjisë në Spitalin Universitar të Cyrihut, thekson se arsyet e rritjes së rasteve të kancerit janë ende në studim. Në mes të faktorëve përmenden ndryshimet në stilin e jetesës, mbipesha, mungesa e aktivitetit fizik, konsumi i alkoolit, ndryshimet në mënyrën e të ushqyerit, ndotja dhe ekspozimi ndaj substancave të dëmshme. Për disa lloje të kancerit, ndikim mund të kenë edhe rënia e natalitetit dhe mosha më e vonshme e shtatzënisë së parë.

Llojet më të shpeshta të kancerit në Zvicër

Mesatarisht, në periudhën 2019–2023, në Zvicër janë diagnostikuar rreth 49 mijë e 700 raste të reja të kancerit në vit. Kanceri i prostatës është më i shpeshtë, i ndjekur nga kanceri i gjirit. Nëse flasim për vdekshmëri, kanceri i mushkërive, bronkeve dhe trakesë shkakton më shumë vdekje, me një mesatare prej rreth 3 mijë e 220 viktimash në vit.

Një ndryshim i dukshëm është vërejtur edhe në rastet e kancerit të mushkërive. Në gjysmën e dytë të viteve ’80, ky lloj kanceri diagnostikohej shtatë herë më shpesh te burrat e moshës 65–84 vjeç sesa te gratë e së njëjtës grupmoshë. Tani, ky dallim është zvogëluar, pasi shkalla e diagnostikimit te burrat ka rënë, ndërsa te gratë ka më shumë se trefishuar. Stefanie de Borba lidh këtë ndryshim me konsumin e duhanit, duke theksuar se gratë kanë filluar të pinë duhan më vonë se burrat.

Jeta pas diagnostikimit

Statistikat tregojnë numrin e pacientëve dhe të vdekurve nga kanceri, por nuk pasqyrojnë plotësisht ndikimin e kësaj sëmundjeje në jetën e tyre. Pacientët mund të përballen me vështirësi financiare, lodhje të gjatë, dhe pasojat e kësaj sëmundjeje prekin edhe familjen e tyre, thekson Stefanie de Borba.

Sipas saj, ndërgjegjësimi për nevojat e pacientëve është rritur, dhe tashmë ekzistojnë shërbime këshillimi dhe qendra specializuara për mbështetjen e tyre. Megjithatë, çështja e ndihmës dhe mbështetjes duhet të trajtohet që gjatë procesit të mjekimit.

Me pak fjalë

Vdekshmëria nga kanceri në Zvicër ka rënë në nivelin më të ulët historik, por diagnostikimet te gratë rriten, veçanërisht në grupmoshën 25–44 vjeç. Arsyet për këtë trend janë në studim, por përmenden ndryshimet në stilin e jetesës dhe faktori i konsumit të duhanit. Shërbimet e mbështetjes për pacientët janë rritur, por nevoja për trajtim të mirëmbajtur mbetet e rëndësishme.

Personat e përmendur

  • Stefanie de Borba - Përgjegjëse për komunikim në Ligën Zvicerane Kundër Kancerit
  • Andreas Wicki - Zëvendësdrejtor i Klinikës së Onkologjisë Mjekësore dhe Hematologjisë në Spitalin Universitar të Cyrihut


Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.


0 lexime 0 sot