Alfred Cako zbulon arsye historike kundër gjuhës shqipe nga figura të mëdha

May 25, 2026 - 15:00
Alfred Cako zbulon arsye historike kundër gjuhës shqipe nga figura të mëdha

Analisti Alfred Cako shpjegon armiqësinë historike kundër gjuhës shqipe

Në një analizë të hollësishme gjatë emisionit “Rrethi Katror”, Alfred Cako, analist i njohur shqiptar, ka trajtuar me thellësi protestat e studentëve shqiptarë në Maqedoninë e Veriut për mbrojtjen e gjuhës shqipe, duke nxjerrë në pah një armiqësi të gjatë kundër saj nga figura të ndryshme historike.

Sipas tij, kjo armiqësi ka rrënjë të thella në histori, duke u shfaqur nëpër epoka të ndryshme. Cako ka evidentuar tre momente kyçe që ilustrojnë këtë qëndrim:

Momente historike që dëshmojnë armiqësinë kundër gjuhës shqipe

Në vitin 476, pas rënies së Perandorisë Romake Perëndimore, Odoakri, pushtuesi që mposhti perandorin e fundit romak Romulus Augustulin, kishte si një nga kërkesat e tij kryesore në Romë zhdukjen e ilirëve dhe të gjuhës së tyre nga administrata romake. Ky akt, sipas Cakos, ishte një goditje e rëndë kundër identitetit shqiptar që kishte rrënjë në atë periudhë.

Një shekull e gjysëm më vonë, në vitin 1453, pas pushtimit të Bizantit nga Sulltan Mehmet Fatihu, ai kërkoi në ditën e tretë të triumfit që “të zhduken arbrit nga Bizanti” dhe shprehu vullnetin për të mos dëgjuar më gjuhën shqipe. Kjo deklaratë, sipas analistit, ishte një sinjal i qartë i përpjekjeve për të eliminuar gjuhën shqipe nga territori i atëhershëm.

Një tjetër figurë historike e përmendur nga Cako është Shën Kozmai, i cili, sipas tij, kur vinte në emër të Kishës Ortodokse për të konvertuar popullatën e Shqipërisë së Mesme dhe Jugut, predikonte me mbështetjen e Patrikanës së Fenertit dhe Perandorisë Osmane që të mos flitej gjuha shqipe. Ky akt ishte një përpjekje e hapur për të asimiluar shqiptarët nëpërmjet heqjes së gjuhës së tyre amtare.

Hipoteza e gjuhës shqipe si “anglishtja e lashtë”

Alfred Cako ka ngritur një hipotezë të guximshme, duke dyshuar se gjuha shqipe mund të ketë qenë një gjuhë ndërkombëtare para Përmbytjes së Madhe, duke e krahasuar me rëndësinë e gjuhës angleze në botën moderne. Ai ka shtuar se përpjekjet e vazhdueshme të forcave historike kanë synuar të zhdukin çdo lidhje me atë epokë të lashtë, duke e bërë gjuhën shqipe një simbol të rezistencës dhe identitetit kombëtar.

Në fund të analizës së tij, Cako ka theksuar se gjuha shqipe po mbahet fort nga populli shqiptar në Ballkan dhe më gjerë, duke e cilësuar si “një nga diamantet dhe perlat e kulturës shqiptare”. Kjo dëshmon për një rezistencë të vazhdueshme kundër përpjekjeve për ta zhdukur atë gjatë historisë.

Me pak fjalë

Analisti Alfred Cako ka nxjerrë në pah një histori të gjatë armiqësie kundër gjuhës shqipe, duke përmendur figura të ndryshme historike si Odoakri, Sulltan Mehmet Fatihu dhe Shën Kozmai. Ai ka hedhur hipotezën se gjuha shqipe mund të ketë qenë një gjuhë ndërkombëtare në epoka të lashta, duke e bërë atë një simbol të identitetit shqiptar që po mbahet fort edhe sot.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.