Oda Amerikane: Qeveria e re e Kosovës duhet të kalojë nga planet në veprime për LNG-në
Oda Amerikane: LNG-ja amerikane mund të zgjidhë krizën energjetike të Kosovës
Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë (OEAK) ka nxjerrë një dokument politikash që thekson nevojën urgjente për Kosovën të kalojë nga planet në veprime konkrete për integrimin e gazit të lëngshëm natyror (LNG) nga Shtetet e Bashkuara, duke e trajtuar këtë si prioritet strategjik kombëtar.
Sipas dokumentit me titull “Shfrytëzimi i Gazit Natyror të Lëngshëm Amerikan (LNG) për Sigurinë Energjetike dhe Bashkërendimin Strategjik të Kosovës”, Kosova aktualisht nuk posedon infrastrukturë operative vendore për përdorimin e drejtpërdrejtë të LNG-së, as një kornizë rregullative dhe tregu të zhvilluar mjaftueshëm.
OEAK thekson se pengesa kryesore nuk është mungesa e furnizimit, por mungesa e gatishmërisë së brendshme për të përdorur këtë burim energjetik. Qasja në LNG-ën amerikane kërkon dy drejtime paralele: integrimin në infrastrukturën ekzistuese rajonale dhe zhvillimin e një kornize ligjore të besueshme vendore.
Infrastruktura rajonale: një mundësi e papërdorur
Sipas vlerësimeve të OEAK-së, rajonet fqinje posedojnë kapacitete të mjaftueshme për të furnizuar Kosovën me LNG. Për shembull, terminali i LNG-së në Aleksandropolis (Greqi), i kombinuar me lidhjet e gazsjellësit drejt Maqedonisë së Veriut, ofron një kapacitet vjetor prej 2.8 miliardë metra kub (bcm), prej të cilëve vetëm 0.4–0.8 bcm do të konsumohen lokalisht. Kjo do të linte deri në 2 bcm të disponueshme për rieksport, duke mbuluar kërkesën e ardhshme të Kosovës.
Një faktor lehtësues është edhe korridori historik i gazsjellësit Mitrovicë-Prishtinë-Ferizaj-Shkup, i cili, edhe pse nuk është funksional, mund të shpejtojë ndërtimin e infrastrukturës së nevojshme duke ulur kostot dhe duke shmangur shpronësimin e tokës.
Pengesat ligjore dhe fiskale
Edhe pse Kosova ka miratuar Ligjin Nr. 05/L-082 për Gazin Natyror, OEAK thekson se korniza ligjore kërkon harmonizim me *acquis*-in energjetik të BE-së dhe modernizim të rregullave të tregut për të garantuar besimin e investitorëve.
Një pengesë e madhe është edhe aplikimi i akcizës mbi LNG-në, i cili nuk është i harmonizuar me praktikat ndërkombëtare. LNG-ja matet në njësi energjetike, ndërsa produktet e krahasueshme të gazit natyror nuk i nënshtrohen një taksimi të tillë. Kjo mund të krijojë shtrembërime në tregun energjetik dhe të pengojë furnizimin e qëndrueshëm.
Thirrje për veprime të menjëhershme
OEAK i bën thirrje Qeverisë së re të Kosovës të kalojë nga diskutimet konceptuale në veprime konkrete për zbatimin e LNG-së. Shteti ballkanik, i cili varet shumë nga importi i energjisë dhe ka kapacitete të vjetruara të prodhimit, mund të përfitojë shumë nga diversifikimi energjetik.
“Nevoja për diversifikim është bërë urgjente, veçanërisht në kontekstin e remontit të planifikuar të termocentraleve me linjit dhe barrës që kostot e importit i shkaktojnë ekonomisë”, thuhet në dokumentin e OEAK-së.
Për Kosovën, LNG-ja amerikane nuk është vetëm një burim alternativ energjie, por edhe një instrument strategjik për sigurinë energjetike dhe stabilitetin ekonomik.
Me pak fjalë
Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë (OEAK) thekson se Kosova mund të zgjidhë krizën energjetike përmes integrimit të LNG-së amerikane, por kjo kërkon investime në infrastrukturë, harmonizim ligjor dhe eliminimin e pengesave fiskale. Qeveria e re duhet të veprojë shpejt për të shfrytëzuar potencialin e këtij burimi strategjik.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
