Arsimi Dual në Maqedoninë e Veriut: Mbi 800 Kompani të Përfshira dhe Perspektivat e Reja për Tregun e Punës

Apr 27, 2026 - 14:47
Arsimi Dual në Maqedoninë e Veriut: Mbi 800 Kompani të Përfshira dhe Perspektivat e Reja për Tregun e Punës

Arsimi dual në Maqedoninë e Veriut: Një revolucion në përgatitjen e kuadrove të kualifikuar

Ministria e Arsimit dhe Shkencës po zbaton me intensitet të lartë reformën e arsimit dual, një model që po ndryshon paradigmën e trajnimit profesional në vend. Në përputhje me Agjendën e Reformave, deri në dhjetor 2026 ishte planifikuar të përfshihen 700 kompani në këtë sistem. Sidoqoftë, rezultatet janë tejkaluar me shpejtësi: tashmë janë aktivë mbi 800 kompani, duke ofruar mundësi praktike nxënësve për të fituar njohuri direkt në ambiente reale të punës. Ky numër do të rritet më tej, pasi kompanitë kanë zbuluar se pjesëmarrja në arsim dual sjell avantazhe të mëdha, duke përfshirë përgatitjen e punëtorëve të kualifikuar sipas nevojave të tregut.

Përfitimet e arsimit dual për nxënës, kompani dhe shoqëri

Ministrja Vesna Janevska theksoi se arsimi dual nuk është vetëm një mënyrë për të përmirësuar kualifikimet e nxënësve, por edhe një instrument kyç për uljen e papunësisë së të rinjve. Studentët që marrin pjesë në këtë program kanë avantazhin e një hyrje më të lehtë në tregun e punës, pasi janë të përgatitur jo vetëm me njohuri teorike, por edhe me aftësi praktike të kërkuara nga punëdhënësit. Kjo redukton nevojën për trajnime të mëtejshme pas punësimit, duke ulur kështu kostot për kompani.

Sipas të dhënave zyrtare, 66% e nxënësve në shkollat e mesme profesionale janë të regjistruar në programe të ndryshme, ndërsa 30% prej tyre janë pjesë e arsimit dual. Interesi i kompanive është evident: ato kanë nevojë për punëtorë që dinë të përdorin teknologjinë moderne dhe pajisjet industriale. Janevska shtoi se ky model është në përputhje me standartet evropiane të arsimit profesional, duke përmirësuar jo vetëm konkurrencën e tregut, por edhe përfshirjen sociale, transformimin digjital dhe qëndrueshmërinë afatgjatë.

Arsimi dual në nivel universitar: Një hap i ri drejt bashkëpunimit ndërmjet akademisë dhe biznesit

Një nga zhvillimet më të rëndësishme është zgjerimi i arsimit dual edhe në nivelin e arsimit të lartë. Ligji i ri për arsimin e lartë, i cili do të paraqitet shpejt parlamentit, parashikon që mësimdhënia praktike në lëndët e obligueshme të kryhet si arsim dual, nën mbikëqyrjen e ekspertëve nga sektori real dhe mentorëve universitarë. Kjo do të sigurojë që studentët të jenë të përgatitur më mirë për kërkesat e tregut të punës, duke u bërë një kapital njerëzor konkurrencës për vendin.

Janevska theksoi se ky ndryshim është një përgjigje direkte ndaj mungesës së aftësive në tregun e punës dhe një mjet për të luftuar përputhjen e dobët midis arsimit dhe nevojave të biznesit. Përveç kësaj, ai kontribuon në kohezionin territorial, duke mundësuar që edhe zonat rurale të përfitojnë nga trajnime cilësore dhe mundësi të reja për punë.

Grantet që fuqizojnë arsimin dual: Investime prej miliona euro në Maqedoninë e Veriut

Një nga nxitësit kryesorë të këtij suksesi është Fondi Rajonal i Sfidave (RCF), një institucion financiar që mbështet projekte të arsimit dual dhe profesional në Ballkanin Perëndimor. Fondi ka financuar gjithsej 17 projekte në Maqedoninë e Veriut, duke përfshirë 91 kompani partnere me një investim total prej 7,63 milionë euro. Në thirrjen e katërt për propozime, janë marrë 187 shprehje interesi nga vendet e rajonit, ndërsa 14 prej tyre ishin nga Maqedonia e Veriut.

Një nga projektet e financuara është ajo e Shkollës "Koço Racin" nga Sveti Nikole, e cila ka marrë një grant prej 500.000 euro për zhvillimin e programeve duale. Në ngjarjen e dorëzimit të grantit morën pjesë figura të rëndësishme, duke përfshirë:

  • Kryetari i Odës Ekonomike, Branko Azeski;
  • Ambasadorja gjermane, Petra Dreksler;
  • Zëvendës ambasadori i Zvicrës, Mihal Harari;
  • Drejtori i Bankës Gjermane për Zhvillim, Moric Reme;
  • Koordinatori i Projektit të Fondit Rajonal të Sfidave, Balsha Çulafiq.

Fondi Rajonal i Sfidave është një partneritet ndërmjet Qeverisë gjermane (73,4 milionë euro) dhe Qeverisë zvicerane (10 milionë euro shtesë), i zbatuar nga Banka për Zhvillim kfW dhe Forumi 6 i Investimeve të Odave të Ballkanit Perëndimor (WB6-KIF).

Perspektiva e ardhme: Nga arsimi dual në një ekonomi më konkurruese

Ministrja Janevska shprehu kënaqësinë e saj për bashkëpunimin ndërmjet arsimit dhe biznesit, duke theksuar se ky model po ndërton një kapital njerëzor konkurrencës për vendin. Arsimi dual nuk është vetëm një mjet për të përmirësuar kualifikimet e punëtorëve, por edhe një rrugë drejt zhvillimit ekonomik të qëndrueshëm.

Me rritjen e numrit të kompanive të përfshira dhe zgjerimin e këtij modeli në arsimin e lartë, Maqedonia e Veriut po ecën në një rrugë të duhur drejt përputhjes së aftësive me kërkesat e tregut dhe uljes së papunësisë së të rinjve. Investimet në arsim dual janë një investim në të ardhmen e vendit, duke siguruar që brezat e rinj të jenë të përgatitur për sfidat e një bote në ndryshim të shpejtë.

Siç theksoi Janevska, “Arsimi dual nuk është vetëm një opsion, por një nevojë për të ndërtuar një shoqëri më të barabartë, më të zhvilluar dhe më të qëndrueshme.”


Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.