Deklarata e William Walker për Masakrën e Reçakut: Çfarë pa në vendin e ngjarjes

Jun 5, 2026 - 13:01
Deklarata e William Walker për Masakrën e Reçakut: Çfarë pa në vendin e ngjarjes

Deklarata e William Walker për Masakrën e Reçakut: Çfarë pa në vendin e ngjarjes

Sipas aktakuzës së Prokurorisë Speciale të Republikës së Kosovës (PSRK), e ngritur më 30 dhjetor 2025 kundër 21 personave të akuzuar për Masakrën e Reçakut, dëshmi kyçe ka dhënë ish-ambasadori amerikan William Walker, i cili ishte kryesues i misionit verifikues të OSBE-së në Kosovë gjatë vitit 1998. Në dëshminë e tij para Gjykatës Themelore në Prishtinë, Walker ka rrëfyer detajet e ngjarjes, gjendjen e trupave të viktimave dhe veprimet që pasuan atë ditë kritike.

Si u njoftua Walker për ngjarjen

Sipas aktakuzës, më 15 janar 1999, rreth orës 18:00-19:00, Walker ishte kthyer në Prishtinë nga Mali i Zi kur u njoftua nga zëvendësi i misionit të OSBE-së, gjenerali Gjon Dizet (Mbretëria e Bashkuar), se gjenerali Llonqak i ushtrisë serbe kishte raportuar për një betejë në fshatin Reçak. Sipas informacionit të parë, 15 pjesëtarë të UÇK-së ishin vrarë, ndërsa forcat serbe nuk kishin pasur viktima. Megjithatë, Dizet kishte dyshime për saktësinë e informacionit, duke e cilësuar atë si jo të besueshme.

Walker deklaroi se, duke parë mosbesimin e zyrtarëve të OSBE-së, vendosën të shkojnë në vendin e ngjarjes për të verifikuar situatën. Ata ftuan edhe gjeneralin Llonqak, por ai refuzoi të shoqëronte ekipin. Pas këtij refuzimi, u vendos që Walker, Dizet dhe një grup verifikuessh të nisen drejt Reçakut.

Çfarë pa Walker në vendin e ngjarjes

Të nesërmen, më 16 janar 1999, Walker dhe ekipi i tij arritën në Reçak, ku u pritën nga anëtarë të organizatave joqeveritare dhe gazetarë. Pas njoftimit të gjeneralit Meizon se kishte më shumë se 15 viktima, Walker vendosi të shkonte drejt vendit të ngjarjes për të parë gjendjen për së afërmi.

Në dëshminë e tij, Walker rrëfeu se kishte parë trupa pa kokë, një burrë të shtrirë në shpinë me plagë në kafkë, të veshur me rroba civile tipike për një fshatar. Ai vuri re plumbat që kishin depërtuar në trup, gjakun që kishte rrjedhur nga plagët, dhe se trupat ishin në pozicionin e tyre origjinal, duke treguar se nuk kishin qenë zhvendosur. Në luginën e ngushtë që çonte në pjesën e sipërme të fshatit, ai pa trupa të tjerë të njerëzve të vdekur, të gjithë me veshje civile dhe pa asnjë shenjë identifikuese që t’i lidhte me UÇK-në.

Walker deklaroi se shumica e viktimave ishin meshkuj të moshës së re ose mesatare, ndërsa disa ishin të moshës së vjetër, të veshur me plisa. Ai nuk pa asnjë armë ose gëzhojë përreth trupave. Verifikuesit arritën në përfundimin se gjuajtjet kishin ardhur nga dy kodra përreth vendit të ngjarjes, ku u gjetën edhe karikatorë dhe gëzhoja.

Walker theksoi se shumica e plagëve ishin në pjesën e sipërme të trupit dhe në kokë, duke sugjeruar se viktimat ishin qëlluar nga lart. Ai u tha verifikuesve të bëjnë sa më shumë fotografi për të siguruar dëshmi të mjaftueshme. Sipas tij, kishte më shumë se 45 viktima, por ai kishte parë vetëm gjysmën e tyre.

Intervista me dëshmitarë dhe gazetarë

Pas vizitës në vendin e ngjarjes, Walker u takua me disa dëshmitarë dhe u intervistua nga gazetarë, duke përfshirë edhe ekipin e CNN-së. Ai deklaroi se ishte një ngjarje e tmerrshme dhe se do të jepte një konferencë për shtyp pas kthimit në zyrë. Walker intervistoi edhe dy gra, të cilat i treguan se fshati ishte bombarduar me artileri dhe tanke, dhe se pas ndërprerjes së sulmit, njësitë policore serbe kishin kërkuar që meshkujt të dilnin nga shtëpitë e tyre. Shumica e tyre u grumbulluan në grup dhe u drejtuan drejt shtratit të lumit, duke menduar se do të merren për intervistim ose do të rriheshin. Njëri nga burrat që kishte arritur të ikte i kërkoi verifikuesve të mbledhin sa më shumë dëshmi.

Roli i gjyqtares Danica Marinkoviq

Gjyqtarja serbe Danica Marinkoviq kishte thënë se e kishte njohur Walker disa muaj para masakrës, por nuk kishte ndërhyrë në hetimet e bëra ndaj ndërkombëtarëve. Sipas aktakuzës, Marinkoviq kishte vendosur kushte për verifikuesit e Walker: ata mund të hynin në Reçak, por duhej të shoqëroheshin nga policia serbe. Gjenerali Dizet kishte paralajmëruar Marinkoviq se kushte të tilla mund të rrezikonin jetën e verifikuesve, duke shkëmbyer fjalë të rrepta me të.

Walker deklaroi se kishte kërkuar një hetim ndërkombëtar ose ekspertë të forenzikës për të verifikuar ngjarjen, duke theksuar se Qeveria e Beogradit nuk duhet të jetë e vetmja që kryen hetimin. Për këtë arsye, ishte ftuar ekspertja finlandeze, doktoresha Ranta, për të kryer ekzaminimin forenzik. Megjithatë, Marinkoviq kishte bërë autopsinë e 5-8 trupave më të dëmtuarve para se ekipi i Rantës të arrinte, duke mos i lejuar ekspertët ndërkombëtarë të kryenin ekzaminimin e tyre.

Walker deklaroi gjithashtu se Marinkoviq kishte insistuar që familjarët të vinin në Prishtinë për të identifikuar trupat, megjithëse ata ishin të frikësuar dhe u duheshin disa ditë për t’i kryer këtë detyrë. Ai gjithashtu tha se trupat ishin hedhur në pjesën e prapme të makinës si valixhe, dhe se doktoresha Ranta kishte nxjerrë një raport të autopsisë, të cilin Walker e kishte parë por nuk e kishte lexuar tërësisht.

Konferencat për shtyp dhe përfundimet e Walker

Walker deklaroi se kishte mbajtur dy konferenca për shtyp: njëra menjëherë pas kthimit nga Reçaku, ndërsa tjetra dy muaj më vonë, me organizim të OSBE-së dhe pjesëmarrjen e një përfaqësuesi të korit diplomatik finlandez në Beograd. Ai u shpreh i dëshpëruar me doktoreshën Ranta, e cila, kur u pyet nëse ekzaminimi i saj konfirmon ose kundërshton deklaratën e tij për ngjarjen si masakër, kishte thënë se nuk ishte juriste. Megjithatë, ajo kishte pranuar se ishte një masakër, por jo në kuptimin ligjor.

Walker e cilësoi ngjarjen si masakër duke thënë: “Ata çka kam parë në Reçak nuk jep shpjegim tjetër”. Ai bazoi këtë konkluzion në numrin e madh të viktimave civile, gjymtimet e trupave dhe mungesën e armëve ose shenjave që t’i lidhnin me luftën. Sipas tij, më i ri i vrarë ishte 14-vjeçar, ndërsa më i vjetri ishte 99-vjeçar, dhe asnjëri nuk mund të konsiderohej si luftëtar i UÇK-së.

Walker deklaroi se nuk ishte dëshmitar i momentit të vrasjes, por dëshmitarët dhe verifikuesit i treguan se një natë para ngjarjes, burrat dhe fëmijët e fshatit ishin grumbulluar në një vend të paarmatosur dhe ishin udhëhequr nga policia serbe drejt shtratit të lumit. Kur u kthyen, ata u gjetën të vdekur. Edhe nëse ishin luftëtarë të UÇK-së, ekzekutimi i tyre pa armë do të ishte krim lufte, sipas Walker.

Në fund të dëshmisë, Walker deklaroi se kishte dhënë deklaratë edhe para Gjykatës Penale në ish-Jugosllavi në rastin kundër Slobodan Millosheviqit dhe se qëndron pranë asaj deklarate.

Me pak fjalë

Ish-ambasadori amerikan William Walker dëshmoi para Gjykatës Themelore në Prishtinë për Masakrën e Reçakut, duke rrëfyer detajet e gjendjes së trupave të viktimave, veprimet e gjyqtares serbe Danica Marinkoviq dhe përfundimet e tij për ngjarjen. Ai e cilësoi atë si masakër kundër civilëve, duke theksuar mungesën e armëve dhe gjymtimet e trupave. Walker kërkoi një hetim ndërkombëtar për të verifikuar ngjarjen, por ndërhyrjet e Marinkoviq dhe kufizimet e vendosura penguan procesin.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.