Oda Ekonomike Amerikane kërkon ulje të taksës doganore për kondicionerë, televizorë dhe smartfonë
Oda Ekonomike Amerikane propozon ulje të taksës doganore për produkte kyçe
Një propozim të detajuar për uljen e Oda Ekonomike Amerikane (OEK) në Kosovë i ka dorëzuar Qeverisë së Kosovës, duke kërkuar ulje të normave doganore për kondicionerë, televizorë dhe smartfonë. Kjo masë propozohet si një nga zgjidhjet kundër inflacionit dhe informalitetit në vend, duke theksuar se Kosova ka normat më të larta doganore në rajon për këto produkte.
Sipas dokumentit të parë të këtij lloji që ka hyrë në zotërim të gazetës Nacionale, OEK argumenton se norma vjetore e inflacionit në qershor 2022 ishte 14.1%, një nivel që është rreth pesë pikë përqindje mbi atë të Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian. Dokumenti thekson se Kosova, ndryshe nga shtetet e tjera, nuk disponon mjetet e politikës monetare për të luftuar inflacionin, duke e bërë masën fiskale një nga opsionet kryesore të ndërhyrjes.
Kondicionerët: Eficiencë energjetike dhe reduktim i konsumit
OEK propozon ulje të normës doganore për kondicionerë, duke argumentuar se kondicionerët e tipit inverter janë 300–600% më efikientë energjetikisht. Kjo do të thotë se nga një njësi energjie elektrike, prodhohen tre deri në gjashtë njësi energji termike, duke reduktuar konsumin gjatë orëve të pikut dhe lehtësuar presionin mbi infrastrukturën energjetike të vendit.
Në krahasim rajonal, Serbia aplikon normën më të ulët doganore prej 5% për kondicionerë, ndërsa Maqedonia e Veriut dhe Bosnja e Hercegovina kanë normën 15%. Norma standarde e Bashkimit Evropian është vetëm 2.2%, shumë më e ulët se norma aktuale e Kosovës prej 10%. OEK rekomandon që Qeveria e Kosovës të ulë normën doganore për këtë produkt, duke e sjellë atë në nivelin e Serbisë ose, idealisht, atë të BE-së.
Televizorët: Konsum i reduktuar gjatë orëve të pikut
Propozimi trajton gjithashtu televizorët LCD dhe LED, duke theksuar se këta janë shumë më efikientë energjetikisht se televizorët e vjetër me tub katodik (CRT). Sipas të dhënave, rreth gjysma e qytetarëve të Kosovës shikojnë televizor më shumë se dy orë në ditë, ndërsa 60% e familjeve të reja kanë televizor në shtëpi.
Aktualisht, Kosova aplikon normën doganore prej 10% për televizorët LCD, ndërsa Maqedonia e Veriut dhe Bosnja e Hercegovina kanë normën 5%. Bashkimi Evropian, nga ana e tij, aplikon normën 14%, e cila është më e lartë se ajo e disa vendeve fqinje. OEK rekomandon ulje të normës doganore për televizorët LCD dhe LED, me qëllim që çmimet për konsumatorët kosovarë të barazohen me ato të vendeve fqinje.
Smartfonët: Lufta kundër kontrabandës dhe informalitetit
Sektori i smartfonëve paraqet, sipas dokumentit, rastin më urgjent dhe politikisht më të ndjeshëm për ndërhyrje. Tregu i telefonave celularë në Kosovë vlerësohet të ketë një vëllim prej rreth 50 milionë euro në vit, por shifrat zyrtare të importit për vitin 2020 tregojnë vetëm 7.5 milionë euro. Kjo dëshmon praninë e një tregu informal të konsiderueshëm.
Dogana dhe Policia e Kosovës kanë raportuar kontrabandën e telefonave për më shumë se një dekadë. Vetëm kohët e fundit, një aksion policor në gjashtë lokacione të Kosovës rezultoi me konfiskimin e mbi 200 smartfonëve. Propozimi argumenton se tregtarët formalë janë penalizuar konkurrencialisht ndaj operatorëve informalë, të cilët ofrojnë çmime artificiarisht të ulëta.
Në krahasim rajonal, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut aplikojnë normën doganore 0% për smartfonë, ndërsa Serbia dhe Bosnja e Hercegovina kanë normën 5%. Norma e BE-së është gjithashtu 0%. OEK rekomandon ndryshimin e Kodit Doganor të Kosovës, i cili është në fuqi që nga viti 2008 dhe nuk ka pësuar ndryshime të mëdha që nga ajo kohë.
Me pak fjalë
Propozimi i Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë kërkon ulje të normave doganore për kondicionerë, televizorë dhe smartfonë si masë kundër inflacionit dhe informalitetit. Dokumenti argumenton se ulja e këtyre normave do të reduktojë konsumin gjatë orëve të pikut, do të lehtësojë presionin mbi infrastrukturën energjetike dhe do të barazojë kushte për konsumatorët kosovarë me ato të vendeve fqinje.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
