Irani anashkalon bllokadën amerikane: Rrugët tokësore dhe detare që e mbajnë ekonominë gjallë

May 7, 2026 - 17:02
Irani anashkalon bllokadën amerikane: Rrugët tokësore dhe detare që e mbajnë ekonominë gjallë

Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kanë goditur me forcë infrastrukturën dhe industriat e Iranit, duke ndërprerë prodhimin vendas dhe duke ngritur çmimet e produkteve ushqimore bazë. Në këtë kontekst, bllokada detare amerikane ka shtuar presionin ekonomik mbi Republikën Islamike, duke bllokuar praktikisht Ngushticën e Hormuzit që nga fillimi i luftës më 28 shkurt. Si pasojë, Teherani po kërkon rrugë alternative për të furnizuar vendin me mallra jetike.

Një nga strategjitë kryesore është përdorimi i rrugëve tokësore përmes vendeve fqinje si Pakistani, Turqia, Armenia dhe Azerbajxhani, si dhe transporti përmes Detit Kaspik. Gjithashtu, Irani po shqyrton mundësinë e eksportimit të naftës përmes hekurudhës drejt Kinës, partnerit tregtar më të rëndësishëm të vendit.

Rrugët alternative: Nga kamionët te hekurudhat

Sipas Steve H. Hanke, profesor i ekonomisë në Universiteti Johns Hopkins, rrugët alternative mund të ndihmojnë Iranin të furnizohet me mallra konsumi, ushqime dhe materiale industriale. Megjithatë, ai thekson se ato nuk mund të zëvendësojnë plotësisht një ekonomi detare të bazuar në kontejnerë:

  1. Transporti me kamion është më i shtrenjtë dhe kapaciteti i Detit Kaspik është i kufizuar nga portet dhe flotat.
  2. Priten kosto më të larta të importeve dhe inflacion më të madh për mallrat e tregtueshme.
  3. Nuk pritet kolaps ekonomik, por presioni do të mbetet i lartë.

Një zyrtar tjetër, Gholamreza Nouri, ministri i Bujqësisë iranian, ka deklaruar se vendi nuk ka problem me furnizimin me mallra bazë dhe ushqime, falë prodhimit vendas dhe rrugëve alternative të importit:

“Pavarësisht bllokadës detare amerikane, ne nuk kemi problem me furnizimin me mallra bazë dhe ushqime sepse, për shkak të madhësisë së vendit, është e mundur të importojmë nga kufij të ndryshëm.”

Transporti tokësor: Pakistani dhe Turqia në front

Ligjvënësi iranian Ebrahim Najafi ka deklaruar se vendi po përdor rrugët tokësore me Pakistani, Turqinë, Armeninë dhe Azerbajxhanin për të importuar mallra. Pakistani ka hapur portet e tij për ngarkesa të destinuara për Iranin, duke krijuar gjashtë rrugë tokësore për transportin e mallrave nga portet Gvadar, Karaçi dhe Port Qasim drejt kufirit iranian. Këto rrugë përdoren kryesisht për importimin e orizit, mishit dhe qumështit formulë për foshnja.

Ndërkohë, pika kufitare Kapikoy-Razi lidh Iranin me Turqinë, duke lehtësuar tregtinë midis Azisë Perëndimore dhe Evropës. Rusia gjithashtu ka riaktivizuar dërgesat përmes Detit Kaspik drejt Bandar Anzali, një port iranian në Detin Kaspik.

Nafta përmes hekurudhës: Alternativa strategjike

Bllokada amerikane ka ndërprerë eksportet detare të naftës iraniane, por nuk i ka ndaluar plotësisht. Sipas grupit të gjurmimit të ngarkesave Vortexa dhe kompanisë detare Lloyd’s List, disa cisterna të lidhura me Iranin kanë arritur të anashkalojnë bllokadën. Ekspertët besojnë se Irani mund të përballojë bllokadën edhe për dy muaj të tjerë, duke iu referuar 130 milionë fuçive naftë që ndodheshin tashmë në det para vendosjes së bllokadës.

Sidoqoftë, Irani po kërkon alternativa, duke përfshirë eksportimin e naftës përmes hekurudhës drejt Kinës, e cila blen rreth 90% të naftës iraniane. Infrastrukturëra hekurudhore lidh Iranin me qytetet kineze Yiëu dhe Xi’an, duke lejuar transportin e vëllimeve strategjike të naftës jashtë sistemit të pagesave në dollarë.

Sipas Hamid Hosseini, zëdhënës i sindikatës së eksportuesve të naftës në Iran, Kina ka paguar naftën iraniane në juan që nga viti 2012, duke e bërë këtë korridor edhe më tërheqës për Teheranin.

Reagimet ndërkombëtare dhe perspektivat e ardhshme

Rosemary Kelanic, drejtoreshë e Programit për Lindjen e Mesme në institut Defense Priorities, ka theksuar se gjeografia e Iranit i jep avantazh në anashkalimin e bllokadës:

“Masa si transportimi i mallrave me kamionë nga vendet fqinje mund të kompensojnë ndërprerjet e shkaktuara nga bllokada. Edhe pse kompensimi mund të mos jetë i plotë, vëllimet tregtare mund të jenë më të ulëta, kostot e tranzitit disi më të larta dhe lloji i mallrave mund të ndryshojë.”

Sipas ligjit ndërkombëtar, bllokadat që pengojnë rrjedhën e ushqimeve dhe ilaçeve janë të ndaluara. Megjithatë, nuk është e qartë nëse Shtetet e Bashkuara po bllokojnë dërgesat e mallrave civile drejt Iranit në mënyrë të paqëllimshme apo si pjesë e politikës së tyre.

Zyrtarët iranianë kanë deklaruar se embargoja nuk ka ndikuar në aftësinë e vendit për të siguruar mallra bazë, duke përmendur prodhimin e fortë vendas dhe rrugët alternative të importit. Megjithatë, ekspertët janë skeptikë se bllokimi i Ngushticës së Hormuzit do ta detyrojë Iranin të dorëzohet ose të nënshkruajë marrëveshje paqeje sipas kushteve amerikane.

--- Me pak fjalë: Irani po përdor rrugë alternative tokësore dhe detare për të anashkaluar bllokadën detare amerikane, duke siguruar furnizimin me mallra jetike dhe duke eksportuar naftë përmes hekurudhës drejt Kinës. Megjithë presionin ekonomik, vendi po mbetet i qëndrueshëm falë gjeografisë së tij të favorshme dhe aleancave strategjike. --- Lidhje të rekomanduara:


Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.