Komisioni Evropian paralajmëron për rrezik sigurie nga shtetasit rusë me shtetësi serbe
BE-ja shqetësohet për rritjen e numrit të shtetasve rusë me shtetësi serbe
Komisioni Evropian (KE) ka ngritur alarm për rritjen e numrit të shtetasve rusë që kanë marrë shtetësi serbe, duke u dhënë atyre mundësinë e hyrjes pa viza në Bashkimin Evropian (BE). Në dokumentin më të fundit të KE-së, i cili vlerëson progresin e Serbisë në kapitujt 23 dhe 24 që lidhen me sundimin e ligjit, theksohet se gjatë periudhës së fundit është rritur numri i shtetësive të dhëna për shtetasit rusë.
“Pavarësisht të drejtës sovrane të Serbisë për të vendosur mbi politikat e saj të shtetësisë dhe natyralizimit, fitimi i përshpejtuar i së drejtës për udhëtim pa viza në BE nga shtetasit rusë përmes dhënies së shtetësisë serbe, numri i të cilëve është rritur krahasuar me vitet e mëparshme, paraqet rreziqe të mundshme sigurie për BE-në”, thuhet në dokumentin joformal të KE-së, të cilin e ka parë Radio Evropa e Lirë.
Ky dokument ishte subjekt diskutimi në nivelin e diplomatëve të vendeve anëtare të BE-së në fund të majit të këtij viti. Komisioni Evropian ka kërkuar nga Serbia që të përmirësojë kontrollin e kërkesave për viza të paraqitura nga shtetas të vendeve që konsiderohen me rrezik në aspektin e migracionit të parregullt ose të sigurisë.
Shtetet anëtare të BE-së kanë ushtruar presion mbi Komisionin Evropian për të propozuar një ligj që do të lehtësonte refuzimin e vizave turistike për shtetasit rusë, për shkak të pushtimit të Ukrainës nga Rusia. Sipas të dhënave të BE-së, numri i vizave turistike të lëshuara për zonën Shengen për shtetasit rusë u rrit gjatë vitit 2025 në pothuajse 480.000, që është niveli më i lartë që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022.
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka deklaruar se Serbia nuk do të vendosë viza për shtetasit rusë. Kjo gjë kontradikton me kërkesat e Planit të Rritjes, sipas të cilit Serbia deri në fund të vitit duhet të vendosë viza për të paktën tre shtete.
Politika e vizave e Serbisë është “vetëm pjesërisht e harmonizuar” me atë të BE-së, thuhet në raportin për sundimin e ligjit për Serbinë. Aktualisht, 12 vende të treta gëzojnë regjim pa viza me Serbinë, por jo edhe me BE-në: Armenia, Azerbajxhani, Bahrejn, Bjellorusia, Kina, Indonezia, Xhamajka, Kirgizi, Kazakistani, Rusia, Surinami dhe Turqia.
“Nuk është arritur përparim i mëtejshëm në harmonizimin me politikën e vizave të BE-së që nga dhjetori i vitit 2024, kur Serbia përmbushi detyrimet e saj nga Agjenda e Reformave për harmonizimin e regjimit të vizave me BE-në për të paktën tri vende, shtetasit e të cilave kanë nevojë për vizë për të hyrë në BE”, thuhet në dokument.
Me Agjendën e Reformave, Serbia është zotuar të vendosë regjim vizash për të paktën tri nga shtetet e përmendura. Vlera e këtij detyrimi në kuadër të Planit të Rritjes është pak më shumë se 27 milionë euro. Mosrealizimi i këtij detyrimi deri në fund të vitit 2026 do të rezultonte në humbjen e kësaj shume të mjeteve financiare.
Komisioni Evropian ka miratuar një periudhë shtesë, të ashtuquajtur “grace period”, për detyrimet që duhej të përmbusheshin deri në fund të vitit 2024. Afati është zgjatur me 24 muaj, pra deri në dhjetor të vitit 2026. Para se të vendosë eventualisht viza për të paktën tri shtete, Komisioni Evropian kërkon nga Serbia që të ashpërsojë rregullat për lëshimin e vizave për shtetasit e vendeve që ende kanë regjim pa viza me Serbinë, por jo me BE-në.
Komisioni Evropian thekson se në këtë mënyrë do të sigurohej kontroll më i madh dhe harmonizim më i mirë me standardet e BE-së, si dhe do të zvogëlohej fluksi i migrantëve të parregullt drejt Bashkimit Evropian nga shtetas të vendeve të treta që hyjnë në Serbi me viza të vlefshme.
Me pak fjalë
Komisioni Evropian ka ngritur shqetësime për rritjen e numrit të shtetasve rusë që kanë marrë shtetësi serbe, duke u dhënë atyre akses pa viza në BE. Kjo gjë paraqet një rrezik potencial sigurie për bllokun. Serbia është thirrur të përmirësojë kontrollin e vizave dhe të harmonizojë politikën e saj me atë të BE-së, ndërsa presioni për vendosjen e vizave për shtetasit rusë vazhdon të rritet.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
