Komiteti i PE-së paralajmëron: Kriza politike në Kosovë rrezikon 882 milionë euro nga BE
Raporti i PE-së: Kosova në rrezik të humbë fonde të BE-së për shkak të krizës politike
Komiteti për Politikë të Jashtme i Parlamentit Evropian (AFET) ka miratuar një raport të rëndësishëm për Kosovën, duke paralajmëruar se kriza politike e vendit mund të rezultojë me humbje të konsiderueshme financiare, duke përfshirë edhe 882 milionë euro nga Plani i Rritjes i BE-së për periudhën 2024-2027.
Sipas dokumentit, Riho Terras, raportuesi për Kosovën në Parlamentin Evropian, ka vlerësuar se “18 muajt e fundit kanë qenë të vështirë për Kosovën”, duke theksuar se ngërçi politik ka një ndikim të rëndësishëm në të ardhmen e vendit. Ai ka deklaruar se “është e rëndësishme që Kosova të qëndrojë në rrugën evropiane dhe të ecë përpara me integrimin”.
Raporti përmend se Kosova mund të humbasë deri në 68.8 milionë euro nëse nuk përmbush kriteret e nevojshme për Planin e Rritjes. Pakoja e BE-së për Ballkanin Perëndimor, vlerësuar në 6 miliardë euro, parashikon që Kosovës t’i takojnë rreth 882 milionë euro – 253 milionë si grante dhe 629 milionë në formë kredie. Kjo e bën Kosovën vendin që fiton më shumë fonde për kokë banori në rajon.
Një nga momentet kyç është fundi i qershorit 2026, kur shtetet e rajonit do të hyjnë në atë që dokumenti e quan “momentin e humbjes së përhershme”, nëse nuk përmbushin reformat e dakorduara. Kuvendi i Kosovës ka miratuar disa vendime për Planin e Rritjes, por krizat politike kanë vonuar procesin.
Raporti vlerëson se zgjedhjet e vitit 2025, si ato parlamentare ashtu edhe ato lokale, janë zhvilluar në mënyrë të rregullt, por “procesi normal politik është cenuar thellësisht”, sipas Riho Terras. Ai shpreson që pas zgjedhjeve të reja parlamentare, të cilat do të mbahen më 7 qershor 2026, Kosova të dalë nga qorrsokaku politik.
Dokumenti shpreh mbështetje të fuqishme për synimet e Kosovës për integrim në Bashkimin Evropian dhe bëhet thirrje shteteve anëtare të BE-së që, pa vonesë të panevojshme, ta mandatejnë Komisionin Evropian për përpilimin e pyetësorit për statusin e kandidatit të Kosovës. Kosova aplikoi për anëtarësim në BE në dhjetor 2022, por procesi ende nuk është shqyrtuar.
Raporti gjithashtu bëhet thirrje pesë shteteve mosnjohëse të BE-së – Rumanisë, Greqisë, Sllovakisë, Spanjës dhe Qipros – që ta njohin pavarësinë e Kosovës, duke theksuar se “shpallja e pavarësisë së Kosovës nuk përbën shkelje të së drejtës ndërkombëtare”, sipas vendimit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND) nga viti 2010.
Një nga pikat kyçe të raportit është kritika ndaj masave të Komisionit Evropian kundër Kosovës, të cilat janë cilësuar si “të pajustifikuara” dhe kanë pasur ndikim negativ në shoqërinë kosovare. Dokumenti vlerëson se këto masa kanë qenë në kundërshtim me angazhimin e Kosovës ndaj vlerave evropiane dhe kanë vonuar avancimin e vendit.
Raporti përmend gjithashtu dialogun për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, i ndërmjetësuar nga BE-ja, si pjesë integrale e perspektivës evropiane të Kosovës. Autoritetet kosovare kanë dënuar tre të akuzuar për sulmin në Banjskë në vitin 2023, ndërsa Millan Radoiçiq, ish-nënkryetar i Listës Serbe, ka marrë përgjegjësinë për organizimin e sulmit. Serbia ende nuk i ka ndjekur penalisht përgjegjësit, duke u bërë thirrje nga dokumenti që të bëjë këtë.
Dokumenti do të prezantohet gjatë verës në një seancë plenare të Parlamentit Evropian, ku do të hidhet në votim dhe do të marrë formën e një rezolute. Ky hap është i rëndësishëm për të siguruar mbështetjen e BE-së për Kosovën në procesin e integrimit.
Me pak fjalë
Raporti i Parlamentit Evropian paralajmëron se kriza politike në Kosovë rrezikon humbjen e 882 milionë euro nga BE, duke theksuar nevojën për reforma dhe stabilizim për të përmbushur kriteret e integrimit. Dokumenti shpreh mbështetje për Kosovën, por bëhet thirrje për veprim të shpejtë në proceset politike dhe gjyqësore.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
