Kuba në krizë: Qytetarët shesin gjithçka për mbijetesë ndërsa autoritetet mbajnë kontrollin

Jun 4, 2026 - 16:01
Kuba në krizë: Qytetarët shesin gjithçka për mbijetesë ndërsa autoritetet mbajnë kontrollin

Kuba përballet me krizën më të thellë ekonomike në dekada

Kuba po përballon një nga krizat më të thella ekonomike të dekadave të fundit, e karakterizuar nga mungesa e karburantit, ndërprerje të shpeshta të energjisë elektrike dhe sanksione të ashpërsuara nga Shtetet e Bashkuara. Megjithë këto vështirësi, autoritetet kubane kanë arritur të mbajnë kontrollin mbi situatën, ndërsa qytetarët luftojnë çdo ditë për të siguruar ushqimin dhe nevojat e tyre bazë.

Ndërprerjet e shpeshta të energjisë elektrike, mungesa e produkteve ushqimore dhe degradimi i shërbimeve publike kanë detyruar miliona kubanë të përshtaten me kushte që kujtojnë periudhat më të vështira të historisë moderne të vendit. Felicia de la Caridad Alvarez, një 64-vjeçare nga lagjja Havana e Vjetër, është një nga shumë qytetarët që përballen me sfidat e përditshme të krizës. Për shkak të ndërprerjeve të shpeshta të energjisë, ushqimet e saj janë prishur, televizori i ka ndaluar së funksionuari, dhe ajo detyrohet të transportojë ujë me kova plastike nga burime të largëta.

“Për të mbijetuar, duhet të vazhdoj të luftoj. Çfarë zgjedhjeje tjetër kam?”, deklaroi Alvarez për Reuters, duke përshkruar vështirësitë që përballojnë shumë kubanë. Kriza ka përkeqësuar edhe më tej pasi administrata e presidentit amerikan Donald Trump ashpërsoi sanksionet ndaj Kubës, duke kufizuar furnizimin me naftë dhe duke vështirësuar hyrjen e valutës nga jashtë.

Rezistenca dhe përshtatja në kushtet e krizës

Që nga fillimi i janarit 2020, Trump deklaroi se Kuba ndodhej “në prag të rënies”. Megjithatë, pavarësisht ndërprerjeve shumëorëshe të energjisë elektrike dhe rënies së turizmit, autoritetet kubane kanë arritur të ruajnë stabilitetin politik. Sipas Reuters, udhëheqja kubane ka promovuar te qytetarët konceptin e “rezistencës” – aftësinë për të mbijetuar pavarësisht izolimit ndërkombëtar dhe sanksioneve ekonomike.

Shumë kubanë kanë gjetur mënyra alternative për të përballuar vështirësitë. Fermerët përdorin qe në vend të traktorëve për shkak të mungesës së naftës, ndërsa tricikletat elektrike kanë zëvendësuar automjetet me karburant. Panelet diellore dhe bateritë janë bërë burime jetike të energjisë për familjet dhe bizneset e vogla. Megjithatë, frika nga represioni mbetet një pengesë e madhe për protestat e hapura kundër pushtetit.

Alvarez deklaroi se nuk do të marrë pjesë në demonstrata, pasi druhet se autoritetet mund të hakmerren ndaj familjes së saj: “Ndoshta do të hakmerreshin ndaj fëmijëve të mi”. Organizatat ndërkombëtare për të drejta të njeriut dhe Shtetet e Bashkuara kanë akuzuar autoritetet kubane për shtypjen e lirisë së shprehjes dhe represion ndaj kundërshtarëve politikë.

Pasojat e bllokadës dhe reagimet ndërkombëtare

Kombet e Bashkuara kanë paralajmëruar se bllokada amerikane e furnizimit me karburant ka “përkeqësuar në mënyrë dramatike” efektet e embargos shumëdekadëshe ndaj Kubës, duke e cilësuar këtë masë si të paligjshme dhe në kundërshtim me të drejtat e njeriut. Nga ana tjetër, administrata e Trumpit akuzon autoritetet komuniste kubane për shkelje sistematike të të drejtave të njeriut dhe mbajtje të një sistemi ekonomik që ka lënë miliona njerëz në varfëri.

Sociologu kuban Luis Emilio Aybar vlerëson se shoqëria kubane ka treguar një rezistencë të madhe, por paralajmëron se “një vend pa karburant nuk mund të mbijetojë përgjithmonë”. Situata është veçanërisht e rëndë në sistemin shëndetësor, ku mjekët po braktisin profesionin për shkak të mungesës së pajisjeve bazë dhe barnave esenciale. Zhvlerësimi i pesos kubane e bën edhe më të vështirë për qytetarët blerjen e ushqimeve dhe mallrave të domosdoshme.

Banori i Havanës, Rodolfo Alonso, tha se kishte dalë në protestë pasi lagjja e tij kishte mbetur pa energji elektrike për më shumë se 40 orë. “Kjo nuk është çështje politike. Ne goditëm tenxheret vetëm për të marrë tre orë rrymë. Kjo është e tëra që po kërkojmë”, deklaroi ai.

Me pak fjalë

Kuba përballet me një krizë ekonomike të thellë, e karakterizuar nga mungesa e karburantit, ndërprerje të shpeshta të energjisë elektrike dhe sanksione amerikane. Qytetarët janë detyruar të shesin gjithçka për të mbijetuar, ndërsa autoritetet mbajnë kontrollin mbi situatën. Rezistenca dhe përshtatja janë thelbi i jetës së përditshme, por frika nga represioni dhe pasojat e bllokadës vazhdojnë të rrisin tensionet në vend.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.