Miliona euro borxh për pensionet e minatorëve të Trepçës: Shkelje ligjore apo neglizhencë institucionale?

Jun 6, 2026 - 12:01
Miliona euro borxh për pensionet e minatorëve të Trepçës: Shkelje ligjore apo neglizhencë institucionale?

Miliona euro borxh për pensionet e minatorëve të Trepçës: Shkelje ligjore apo neglizhencë institucionale?

Fehmi Meha, 64-vjeçar, ka punuar për më shumë se katër dekada si mjeshtër makinash në Kombinatin e Trepçës. Sot, ndërsa shtyn një makinë të prishur në minierën e Stantërgut, ai bart jo vetëm peshën e metalit, por edhe shqetësimin për të ardhmen e tij pas pensionit. “Edhe një vit dal në pension… por nuk e di nëse do t’i marr kursimet e mia”, thotë ai, duke iu referuar borxhit prej mbi 5 mijë euro që pretendon se i janë mbetur nga kontributet pensionale të papaguara rregullisht për më shumë se gjashtë vjet.

Sipas ligjit kosovar, çdo i punësuar paguan 10 për qind kontribute pensionale – gjysma nga punëdhënësi dhe gjysma nga paga e punëtorit. Këto mjete grumbullohen nga Administrata Tatimore e Kosovës dhe transferohen në llogaritë individuale në Trust, institucioni shtetëror që menaxhon kursimet pensionale. Megjithatë, për shumë minatorë të Trepçës, realiteti është tjetër.

Shemsi Avdyli, 44 vjeç, ndihmësxehetar në Artanë, thotë se në Trust i janë regjistruar vetëm disa muaj kontribute. “Kjo është djersa jonë. Nuk e kam besuar kurrë se mund të ndodhë kjo në Trepçë. Punojmë me pajisje të vjetruara, në kushte të vështira dhe paratë tona na ndalen… është tmerr”, shprehet ai. Ndërkohë, kolegu i tij, Tahir Gashi, tregon se në llogarinë e tij në Trust figurojnë pagesat vetëm për tre muaj të vitit 2021.

Sindikata: Shkelje ligjore dhe diskriminim ndaj minatorëve

Gani Osmani, nga Sindikata e Pavarur e Minatorëve, thotë se kjo çështje është ngritur vazhdimisht te menaxhmenti dhe qeveritë, por pa rezultat konkret. “Në vend që minatorët të jenë më të respektuarit, kanë mbetur më të diskriminuarit. Mospagesa në Trustit është shkelje ligjore”, thekson ai. Sipas tij, borxhi për secilin punëtor varion nga 6.000 deri në 10.000 euro, ndërsa ka raste kur minatorë kanë dalë në pension ose kanë ndërruar jetë pa i marrë këto mjete.

Islam Kurti, 68 vjeç, pensionuar para tre vjetësh nga Miniera e Stantërgut, thotë se i mungojnë rreth 6.000 euro në Trust. “Në Trust më kanë mbetur para të mia edhe për një vit e gjysmë. Nëse Trepça nuk e rimburson pjesën tjetër, nuk e di se si do të jetoj me 214 euro në muaj”, shpjegon ai, duke marrë aktualisht 200 euro nga Trusti dhe 214 euro pension nga skemat shtetërore.

Padi civile dhe pasojat institucionale

Qindra minatorë kanë ngritur padi civile në Gjykatën Themelore në Mitrovicë kundër Trepçës. Ndërkohë, kryetari i sindikatës, Ibrahim Januzi, thotë se vendimi i shkallës së parë ka qenë në favor të ndërmarrjes. “Radio Evropa e Lirë” kërkoi përgjigje nga gjykata lidhur me këto raste, por deri në publikimin e këtij artikulli, nuk mori përgjigje.

Menaxhmenti i Trepçës pranon se pagesat në Trust nuk janë bërë kryesisht që nga viti 2022, duke deklaruar se vlera e borxhit është rreth gjashtë milionë euro, duke përfshirë interesin. Megjithatë, nuk jepet asnjë afat i mundshëm për shlyerjen e këtij borxhi.

Qeveria e Kosovës, që zotëron 80 për qind të aksioneve në Trepçë, nuk iu përgjigj interesimit për këtë çështje. Ndërkohë, Administrata Tatimore e Kosovës thotë se janë ndërmarrë masa ligjore për inkasimin e borxhit, duke përfshirë gjoba dhe ndalim të shitjes së pronave, por se është shmangur bllokimi i llogarive për të mos rrezikuar funksionimin e ndërmarrjes. “Është vlerësuar se një masë e tillë do të pengonte zhvillimin e aktivitetit të ndërmarrjes dhe do të mund të shkaktonte pasoja sociale”, thuhet në përgjigjen e ATK-së.

Sipas ish-drejtorit të ATK-së, Ilir Murtezaj, ndërmarrjet publike shpesh trajtohen me tolerancë për shkak të rëndësisë së tyre ekonomike dhe sociale. Ai thekson se, megjithëse ATK-ja ka të drejtë të ndërmarrë masa ligjore për mbledhjen e borxhit, shteti ka ndërhyrë në shumë raste duke mbështetur financiarisht këto ndërmarrje për të ndihmuar në tejkalimin e problemeve.

Në vitin 2024, Qeveria e Kosovës ndau katër milionë euro për mbulimin e pagave të punonjësve të Trepçës, por paqartësia institucionale vazhdon të mbetet një barrë për minatorët, veçanërisht për ata që janë afër pensionimit.

Me pak fjalë

Miliona euro borxh për pensionet e minatorëve të Trepçës janë rezultat i mospagimit të kontributeve për më shumë se gjashtë vjet. Ndërsa menaxhmenti i ndërmarrjes dhe institucione të ndryshme janë të përfshirë në një bllokadë ligjore dhe administrative, minatorët, veçanërisht ata afër pensionimit, mbeten të ekspozuar ndaj pasojave të rënda financiare. Sindikatat e quajnë këtë situatë si shkelje ligjore dhe diskriminim, ndërsa institucione si ATK-ja argumentojnë se masa të ashpra mund të rrezikojnë funksionimin e ndërmarrjes dhe të shkaktojnë pasoja sociale.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.