A ka ndikim imigrimi në tregun e punës në Zvicër?
A ka ndikim imigrimi në tregun e punës në Zvicër?
Diskutimi rreth kufizimit të imigracionit në Zvicër ka marrë përmasa të reja, veçanërisht pas nismës së votimit për Iniciativën 10 milionëshe në qershor. Pyetja se a ua marrin emigrantët vendet e punës zviceranëve ka ngritur debate të ashpra midis ekspertëve, sindikatave dhe publikut.
Sipas raportimeve, shkalla e papunësisë në Zvicër po rritet, por edhe numri i vendeve të lira të punës. Në fillim të vitit, kompanitë raportuan 98,200 vende të lira pune, një rritje prej pesë përqind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Kërkesa po rritet veçanërisht në sektorët e prodhimit dhe shërbimeve, ndërsa mungesa e punëtorëve të kualifikuar është më e madhja sipas vlerësimeve të ofruesit të shërbimeve të personelit X28 në infermieri.
Vitin e kaluar, sipas qeverisë federale, 165,386 persona të huaj emigruan në Zvicër, një numër që është 3.1 përqind më i ulët se në vitin 2024. Shumica e tyre punojnë në sektorin e shërbimeve, bankave, IT-së, shitjes me pakicë dhe mikpritjes, siç tregon një vlerësim i dhënë në dhjetor 2025.
Çfarë thonë ekspertët për ndikimin e emigrantëve në tregun e punës?
George Sheldon, ekspert nga Universiteti i Bazelit, thekson se imigrimi prek kryesisht personat me kualifikim të ulët, të cilët bëjnë punët që zviceranët nuk janë të gatshëm të bëjnë. Ai shton se Zvicra nuk trajnon mjaftueshëm njerëz me kualifikim të lartë, duke bërë që mjekët nga Gjermania ose Franca të punojnë në spitale zvicerane.
Rafael Lalive, ekspert nga Universiteti i Lozanës, pajtohet se ka imigrim të njerëzve të pakualifikuar në çdo vend, por Zvicra dallohet për numrin e madh të emigrantëve me kualifikim të lartë. Ai shpjegon se specialistët e IT-së nga India mund të bëjnë që zviceranët të kenë nevojë për më shumë kohë për të gjetur punë në këtë sektor. Në vitin 2025, emigrimi i 75,000 njerëzve nuk solli rritje të shkallës së papunësisë, por vetëm një rritje prej 0.19 pikë përqindjeje midis personave me kualifikim të lartë. Sipas 20minuten, emigrantët me kualifikim të lartë krijojnë edhe vende të reja pune, duke ndihmuar kompanitë të mos emigrojnë.
Pse pagat nuk bien edhe pse ka emigrantë?
Sipas Lalive, emigrantët nuk janë gjithmonë më të rinj ose më të lirë, veçanërisht në nivelin e lartë. Ai thekson se ulja e pagave parandalon kontratat kolektive të punësimit. Nga ana tjetër, Sheldon shpjegon se kompanitë, kur kanë nevojë për punëtorë, zakonisht i largojnë nga konkurrenca me paga më të larta. Nëse gjejnë zëvendësime jashtë vendit, pagat nuk do të rriten aq sa duhet, por as nuk do të bien.
Ndërsa qytetet kanë nevoja të ndryshme nga fshatrat
Sheldon thekson se ndikimi i imigracionit ndihet më shumë në qytete, ku stafi në industri të ndryshme si ushqim ose IT flasin anglisht. Në fshat, ku prodhimi është më i lartë, kompanitë kanë frikë se nuk do të gjejnë punëtorë për të mbushur vendet e lira. Lalive shton se në qytete, shkalla e papunësisë është më e lartë, ndërsa në kantone rurale ajo është më e ulët.
Me pak fjalë
Debati rreth imigracionit në Zvicër nuk ka një përgjigje të vetme. Ndërsa emigrantët me kualifikim të ulët plotësojnë nevojat e tregut të punës, ata me kualifikim të lartë mund të krijojnë konkurrencë në disa sektorë. Megjithatë, të dy ekspertët pajtohen se imigrimi nuk është shkaku kryesor i papunësisë, por një faktor që ndikon në strukturën e tregut të punës.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
