IKD nis nismë legjislative për ndryshimin e Kodit Penal: Kërkohet mbështetja e 10 mijë qytetarëve

Nisma legjislative e IKD-së: Për një Kod Penal më të qartë dhe të drejtë

Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) ka nisur një nismë legjislative qytetare për ndryshimin dhe plotësimin e Kodit Penal të Republikës së Kosovës. Ky hapat i paraprin një procesi të gjerë mbledhjeje të nënshkrimeve, me qëllim të sigurimit të mbështetjes së së paku 10 mijë qytetarëve. Nisma mbështetet në Kushtetutën dhe në Ligjin për Nisma Legjislative, duke synuar të mbushë boshllëqet normative që kanë ndikuar në zbatimin e drejtësisë.

Cilat janë ndryshimet kyçe të propozuara?

Ndryshimet e propozuara nga IKD ndahen në dy fusha kryesore, të cilat kanë për qëllim të forcojnë sundimin e ligjit dhe të parandalojnë praktikat e keqpërdorimit të pushtetit:

• Zbatimi i vendimeve të Gjykatës Kushtetuese: Një nga problemet kryesore që IKD-ja ka identifikuar është mungesa e qartësisë në Kodin Penal për zbatimin e vendimeve të Gjykatës Kushtetuese. Sipas tyre, këto vendime janë detyruese për të gjithë, por nuk janë përcaktuar si të tilla në Kodin Penal. Propozimi i IKD-së është që refuzimi i qëllimshëm ose shmangia e zbatimit të këtyre vendimeve nga personat përgjegjës të cilësohet si veprim penal.
• Parandalimi i keqpërdorimit të parasë publike gjatë zgjedhjeve: IKD-ja thekson se shpërndarja e ndihmave financiare ose subvencioneve nga institucionet publike gjatë periudhave zgjedhore mund të ndikojë negativisht në procesin demokratik. Këto praktika, sipas tyre, cenojnë barazinë në garën zgjedhore dhe besimin e qytetarëve në sistemin zgjedhor.

Pse janë këto ndryshime të rëndësishme?

Sipas Filan Fistekut, drejtor i IKD-së, ndryshimet e propozuara kanë për qëllim të mbrojnë rendin kushtetues dhe të sigurojnë që ligjet të zbatohen në mënyrë të barabartë për të gjithë qytetarët. “Ekziston një boshllëk normativ në Kodin Penal, pasi nuk përfshihen në mënyrë të qartë vendimet e Gjykatës Kushtetuese, ndonëse ato janë detyruese për të gjithë,” shpjegon ai.
Në të njëjtën kohë, ndryshimet nuk synojnë ndëshkimin e vonesave teknike, por vendosjen e një mekanizmi efektiv për mbrojtjen e sundimit të ligjit.

Në lidhje me proceset zgjedhore, IKD-ja thekson se ndryshimet do të përfshijnë një dispozitë të re që do të përcaktojë qëllimin elektoral si element kyç për të cilën do të përcaktohet përgjegjësia penale. Kjo do të përjashtojë rastet e emergjencave, fatkeqësive natyrore ose obligimeve ligjore që nuk kanë lidhje me zgjedhjet.

Si do të zhvillohet procesi i mbledhjes së nënshkrimeve?

IKD-ja ka njoftuar se në ditët e ardhshme do të nisë procesi i mbledhjes së nënshkrimeve, duke angazhuar jo vetëm qytetarë, por edhe organizata të shoqërisë civile dhe grupe të ndryshme interesi. “Synimi ynë është të sigurojmë një mbështetje sa më të gjerë qytetare për këto ndryshime të rëndësishme ligjore,” thuhet në njoftim.
Në këtë proces, IKD-ja do të përdorë platforma dixhitale dhe aktivitete publike për të arritur në objektivin e tyre të mbledhjes së 10 mijë nënshkrimeve.

Reagimet e shoqërisë civile dhe ekspertëve

Nisma e IKD-së ka gjetur mbështetje nga disa organizata të shoqërisë civile, të cilat e kanë cilësuar si një hap të rëndësishëm për forcimin e demokratisë dhe transparencës në Kosovë. Adelina Thaçi, një nga aktivistet e njohura, ka deklaruar se ndryshimet e propozuara janë të nevojshme për të parandaluar praktikat e keqpërdorimit të pushtetit gjatë zgjedhjeve.

Nga ana tjetër, disa ekspertë ligjorë kanë treguar skepticizëm, duke theksuar se ndryshimet duhet të jenë të mirëpërmbledhura dhe të mos krijojnë ngatërresa në zbatimin e ligjit. “Është e rëndësishme që ndryshimet të jenë të qarta dhe të mos lënë hapësirë për interpretime të ndryshme,” ka thënë një nga ata.

Perspektiva e ardhshme: Çfarë presin qytetarët?

Nëse nisma e IKD-së do të mbledhë numrin e kërkuar të nënshkrimeve, ajo do të paraqitet në Kuvendin e Republikës së Kosovës për diskutim dhe miratim. Ky proces mund të zgjasë disa muaj, duke u mundësuar qytetarëve të shprehin mendimin e tyre përmes debateve publike dhe konsultimeve me ekspertë.

Nëse ndryshimet do të miratohen, ato do të hyjnë në fuqi duke ndikuar direkt në mënyrën se si zbatohet ligji në Kosovë, duke siguruar një sistem më të drejtë dhe të barabartë për të gjithë qytetarët.

Pyetje të shpeshta

1. Cilat janë ndryshimet kryesore që propozon IKD në Kodin Penal?

IKD propozon ndryshime në dy fusha kryesore: zbatimin e vendimeve të Gjykatës Kushtetuese dhe parandalimin e keqpërdorimit të parasë publike gjatë zgjedhjeve.

2. Pse janë të rëndësishme këto ndryshime?

Këto ndryshime synojnë të mbrojnë rendin kushtetues, të sigurojnë barazi në proceset zgjedhore dhe të forcojnë besimin e qytetarëve në sistemin ligjor.

3. Si mund të mbështes qytetarët këtë nismë?

Qytetarët mund të mbështesin nismën duke firmosur nënshkrimin e tyre në platformat e IKD-së ose duke marrë pjesë në aktivitetet publike që organizohen për këtë qëllim.

4. Çfarë ndodh nëse nisma mbledh 10 mijë nënshkrime?

Nëse nisma mbledh numrin e kërkuar të nënshkrimeve, ajo do të paraqitet në Kuvendin e Republikës së Kosovës për diskutim dhe eventual miratim.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.