Projekti turistik në Zvërnec: polemika, hetime dhe pretendime për miliarda eurosh

Jun 5, 2026 - 16:30
Projekti turistik në Zvërnec: polemika, hetime dhe pretendime për miliarda eurosh

Protestat kundër projektit turistik në Zvërnec

Në Zvërnec, fshat pranë Vlorës, punimet përgatitore për një projekt turistik të lidhur me planet e Jared Kushner kanë nisur protesta të ashpra. Aktivistë mjedisorë, banorë dhe përfaqësues të shoqërisë civile kanë shprehur shqetësime për ndikimin në mjedis, mungesën e transparencës dhe paqartësitë në lidhje me pronësinë e tokës.

Më 30 maj, protesta në Zvërnec u përshkallëzua me përplasje të dhunshme midis protestuesve dhe punonjësve të sigurimit privat. Demonstratat u bartën edhe në Tiranë, ku u kërkua anulimi i projektit dhe dorëheqja e Edi Rama.

Çfarë tha kryeministri Edi Rama?

Edi Rama ka mbështetur projektin, duke deklaruar se investimi mund të arrijë vlerën prej 4 miliardë eurosh dhe se do ta vendosë Shqipërinë në “listën e kampionëve” të turizmit. Ai theksoi se projekti do të zhvillohet vetëm në pronë private, duke garantuar se nuk do të preket laguna dhe se gjithçka do të bëhet sipas ligjit.

“Nuk ka asnjë shans që investimi të ndalojë për aq kohë sa unë do të jem këtu”, tha Rama.

Sidoqoftë, ai pranoi se për Zvërnecin nuk ka një projekt konkret, por vetëm një koncept të miratuar me kushte, ndërsa studimi mjedisor ende nuk është përfunduar.

Hetimi i SPAK për Zvërnecin

Struktura e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) ka nisur një hetim lidhur me projektin. Rama njoftoi se SPAK kishte bllokuar një transaksion prone të lidhur me projektin.

Më 3 qershor, ai deklaroi se SPAK kishte verifikuar pronësinë e investitorëve të huaj mbi tokën e projektit. Sipas tij, origjina e fondeve ishte sqaruar, ndërsa fondet ishin mbajtur të ngrira për shkak të një procesi hetimor.

SPAK-u, megjithatë, nuk ka bërë të ditur hollësitë e hetimit, duke thënë se çështja është në një fazë procedurale.

Kush janë pronarët e tokës në Zvërnec?

Pronë e zonës është kompania Albania Land Development, e cila sipas të dhënave të Qendrës Kombëtare të Biznesit, është në pronësi të vëllezërve nga Katari, Mohamadmoataz Mhd Ruslan Alkhayat dhe Ramez Mhd Ruslan Alkhayyat.

Më 29 prill, Këshilli Kombëtar i Territorit i dha leje shoqërisë Zvërnec South Adriatic Development për punime përgatitore. Banorët pretendojnë se janë të përfshirë në një kontest gjyqësor për pronësinë e tokës, të cilën e konsiderojnë të marrë padrejtësisht.

Roli i Jared Kushner në projekt

Në mars 2024, Jared Kushner njoftoi planet e tij për ndërtimin e hoteleve dhe qindra vilave në Zvërnec përmes firmës së tij investuese, Affinity Partners, e mbështetur nga fonde saudite dhe investitorë të tjerë.

Shtëpia e lajmeve New York Times raportoi se kompania Sazan Real Estate Development LLC, e cila figuron si një nga personat juridikë indirektë në pronësinë e Albania Land Development, iu përgjigj kritikeve duke theksuar respektimin e procesit institucional.

Perspektiva e shoqërisë civile dhe analistëve

Rigels Xhemollari, nga organizata Qëndresa Qytetare, theksoi se transparenca e plotë mbi dokumentet kryesore është e domosdoshme për zgjidhjen e çështjes. Ai tha se pa transparencë, projekti do të mbetet i kontestuar.

Ermal Hasimja, politolog, beson se zgjidhja duhet kërkuar në zbatimin e ligjit, por theksoi se ndryshimet ligjore kanë hapur rrugë për abuzime në zona të tilla. “Nëse do të ketë transparencë të plotë mbi pronësinë, lejet mjedisore dhe respektimin e ligjit, besoj se do të gjendet rruga e duhur”, tha ai.

Ben Andoni, gazetar dhe analist, e cilësoi projektin si një shembull të problematikës më të gjerë të pronësisë në Shqipëri, duke e quajtur atë “një kancer për zhvillimin e vendit”. Ai theksoi se çështja nuk mund të zgjidhet vetëm përmes protagonizmit të individëve.

Efektet e protestave

Xhemollari vlerësoi se protesta ka sjellë më shumë vëmendje mediatike dhe ndërgjegjësim qytetar për Zvërnecin. Hasimja e pa protestat si një shenjë pozitive të aktivizimit të të rinjve, ndërsa Andoni e cilësoi pjesëmarrjen e gjeneratës së re si risinë më të madhe.

Të gjithë pajtohen se pretendimet për ndikime të huaja janë të zmadhuara dhe se protesta është rezultat i pakënaqësive të grumbulluara.

Me pak fjalë

Protestat kundër projektit turistik në Zvërnec kanë nxitur debate të gjera për transparencën, pronësinë e tokës dhe ndikimin e investimeve të huaja. Edi Rama mbron projektin, por SPAK ka nisur hetime për dyshime rreth pronësisë dhe fondeve. Shoqëria civile dhe analistët theksojnë nevojën për transparencë të plotë për të zgjidhur mosmarrëveshjet.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.