Punëtorë pa të drejta: Rreziku i ri i Statutit të Sezonierëve në Zvicër
Punëtorë pa të drejta: Rreziku i ri i Statutit të Sezonierëve në Zvicër
Historia e shumë familjeve migrantësh në Zvicër është një tregim i përpjekjeve, sakrificave dhe luftës për të drejta të barabarta. Për Arbër Bullakaj, deputet në Parlamentin e Zvicrës, kjo histori është personale. Si fëmijë i një punëtori sezonal, ai e ka jetuar vështirësitë e një sistemi që e mbante atë dhe familjen e tij të ndarë për vite të tëra. Sot, ai paralajmëron kundër një iniciative që mund të kthejë Zvicrën në një kohë të errët të historisë së saj.
Më 14 qershor, Zvicra do të vendosë në një referendum nëse do të miratojë iniciativën e partisë SVP me titullin «Jo Zvicrës 10 milionëshe!». Në thelb, kjo iniciativë synon të kufizojë të drejtat e migrantëve, duke i kthyer përsëri në punëtorë pa të drejta, siç ishte Statuti i Sezonierëve që u hoq në vitin 2002. Por pse kjo iniciativë prek veçanërisht mërgatën shqiptare dhe se çfarë pasoja do të ketë për të gjithë banorët e Zvicrës?
Një sistem i errët: Statuti i Sezonierëve
Statuti i Sezonierëve ishte një sistem që kufizonte qëndrimin e punëtorëve migrantë në Zvicër në nëntë muaj në vit. Ata punonin në ndërtimtari, fabrika, pastrim dhe kujdes shëndetësor, por nuk kishin të drejtë të sillnin familjet e tyre. Kjo solli ndarjen e dhjetëra mijëra familjeve, fëmijë që fshiheshin në dollapa dhe nëna që duhej të zgjidhnin midis lënies së fëmijëve pas ose fshirjes së tyre pranë vetes. Sistemi u hoq vetëm në vitin 2002, falë lëvizjes së lirë të personave, duke i lejuar babait të Arbër Bullakaj të sillte familjen në Zvicër dhe atij të mund të shkonte në shkollë.
Sot, iniciativa e SVP-së dëshiron të kthejë këtë sistem të padenjë. Në popullatën e përhershme rezidente, numërohen vetëm ata që kanë jetuar më shumë se dymbëdhjetë muaj në Zvicër. Kjo do të thotë se migrantët do të mund të vijojnë të punojnë, por jo për një vit të plotë dhe as me familjen e tyre. SVP-ja nuk dëshiron më pak të huaj, por punëtorë pa të drejta: njerëz që kujdesen për pleqtë, ndërtojnë shtëpitë dhe pastrojnë zyrat, por vijnë pa familje, pa të drejtë qëndrimi të përhershëm dhe pa mbrojtje.
Çfarë do ndodhë nëse iniciativa kalon?
Nëse numri i popullsisë së Zvicrës arrin në 10 milionë, masa të rënda do të hyjnë në fuqi:
- Bashkimi familjar kufizohet: nuk do të jetë më e lehtë ose e mundur të sillni bashkëshortin, fëmijët ose prindërit.
- Refugjatët me qëndrim të përkohshëm nuk do të kenë më të drejtë qëndrimi.
- Marrëveshje ndërkombëtare si Konventa e të Drejtave të Njeriut, Konventa e Refugjatëve dhe Konventa e të Drejtave të Fëmijëve mund të anulohen.
- Lëvizja e lirë e personave do të kthehet, duke kufizuar të drejtat e migrantëve.
- Mbrojtja e pagave do të bjerë, duke lejuar pagë më të ulëta dhe kushtet e punës më të këqija.
Për mërgatën shqiptare, kjo do të thotë se do të jetë edhe më e vështirë të sillni familjen në Zvicër. Statusi i qëndrimit do të bëhet i pasigurt, natyralizimi më i vështirë dhe pagat do të bien. Kontrollimet mbi pagat, të cilat sot garantojnë të drejta të barabarta, do të zhduken, duke lënë hapësirë për shfrytëzim.
Një thirrje për solidaritet
Arbër Bullakaj i bën thirrje të gjithë atyre që kanë të drejtë vote: votoni JO më 14 qershor. Për ata që nuk kanë të drejtë vote, ai u kërkon të flasin me fqinjët, kolegët dhe miqtë zviceranë, duke ua bërë të qartë se kjo iniciativë prek të gjithë ata që jetojnë dhe punojnë në Zvicër. «Një JO më 14 qershor është një angazhim për një Zvicër të drejtë dhe të barabartë,» thotë ai.
Suksesi i Zvicrës ka qenë gjithmonë i ndërtuar mbi diversitetin dhe integrimin. Nuk ka nevojë për një demokraci diskriminuese që i heq të drejtat atyre që kanë kontribuar në prosperitetin e vendit. Kthimi i Statutit të Sezonierëve do të ishte një kthim në një kohë të errët, ku familjet ndaheshin dhe njerëzit punonin pa mbrojtje. Kjo iniciativë nuk është vetëm një rrezik për migrantët, por edhe për vlerat themelore të Zvicrës.
Me pak fjalë
Iniciativa e SVP-së «Jo Zvicrës 10 milionëshe!» synon të kthejë Zvicrën në një sistem ku migrantët punojnë pa të drejta, duke u kthyer përsëri në Statutin e Sezonierëve. Kjo do të ndikojë negativisht në bashkimin familjar, statusin e qëndrimit, pagat dhe mbrojtjen sociale. Një JO në referendumin e 14 qershorit është një thirrje për solidaritet dhe drejtësi.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
