FAN 1971: Reportazhi zviceran që zbuloi Shqipërinë e Enver Hoxhës

Jun 4, 2026 - 01:04
FAN 1971: Reportazhi zviceran që zbuloi Shqipërinë e Enver Hoxhës

FAN 1971: Reportazhi zviceran që zbuloi Shqipërinë e Enver Hoxhës

Një nga dokumentet më të rralla të periudhës komuniste në Shqipëri është reportazhi i televizionit zviceran FAN (Feuilles d’Avis de Neuchâtel), botuar më 12 shkurt 1971. Ky material, i cili u përkthye dhe u publikua në blogun Dars (Klos), Mat – Albania, ofron një pamje të rrallë të vendit gjatë regjimit të Enver Hoxhës.

Reportazhi, i titulluar “Të pish e të hash në Shqipëri”, u realizua nga gazetari Guy Ackermann dhe kameramani Pierre Demont, të cilët, falë kontakteve të profesorit Robert Escarpit, arritën të hyjnë në një vend të izoluar për atë kohë. Për tre javë, ata dokumentuan jetën në Shqipëri, duke u përballur me kufizime të rënda të censurës dhe propagandës së shtetit.

Autori i reportazhit përshkruan me detaje progreset teknike dhe sociale të vendit, duke theksuar arritjet në bujqësi, industri dhe arsim. Për shembull, paga e një punëtori ishte ekuivalente me 660 franga zvicerane, ndërsa ajo e një drejtori të fabrikës me 6000 punëtorë ishte 920 franga. Gjithashtu, mungesa e makinave private dhe pazari i shtetëzuar ishin dukuri të zakonshme. Në kontrast me këto përparime, autorët theksojnë mungesën e lirisë dhe kontrollin e rreptë të shtetit mbi jetën e përditshme.

Një nga figurat qendrore të reportazhit është Enver Hoxha, udhëheqësi i Shqipërisë komuniste. Portretet e tij ishin të pranishme kudo, duke simbolizuar kultin e personalitetit që mbizotëronte në vend. Sloganet politike, si “Me njërën dorë kazmën, me tjetrën pushkën”, ishin pjesë e përditshmërisë, duke u imponuar edhe përmes edukimit të detyruar të intelektualëve dhe nxënësve në fabrikë ose në artet marciale.

Autori përfundon duke pyetur nëse vendet perëndimore mund të mësojnë nga kjo “edukatë spartane”, duke sugjeruar një kombinim të disiplinës komuniste me vlerat e krishtera, përmes një slogani të ri: “Me njërën dorë kazmën, dhe me tjetrën kryqin”.

Me pak fjalë

Reportazhi i televizionit zviceran FAN 1971 zbulon realitetin e Shqipërisë komuniste përmes dëshmive të gazetarit Guy Ackermann dhe kameramanit Pierre Demont. Ndërsa dokumentojnë përparimet teknike dhe sociale, autorët theksojnë mungesën e lirisë dhe kontrollin e rreptë të shtetit, duke paraqitur një pamje të kundërta të vendit gjatë regjimit të Enver Hoxhës.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.