Rrëfimi i artistit hungarez për jetën e përditshme të Mbretit Zog në 1930
Rrëfimi i artistit hungarez për jetën e përditshme të Mbretit Zog në 1930
Nga Aurenc Bebja, Francë – 28 Mars 2026
Gazeta neo-zelandeze “The Auckland Star” botoi më 4 tetor 1930, në faqen e gjashtë, një rrëfim të rrallë për Mbretin Zog nga artisti hungarez Mihály Mészáros (1901–1982). Ky artikull, i cili u publikua fillimisht në gazetën hungareze “Pesti Hirlap”, u sjell në gjuhën shqipe nga Blogu “Dars (Klos), Mat – Albania”.
Artisti Mészáros vizitoi Tiranën për të pikturuar portretet e Mbretit Zog dhe anëtarëve të tjerë të Familjes Mbretërore, duke dhënë një pamje tërësisht të re për jetën e monarkut progresiv të Shqipërisë. Në artikullin e tij, ai përshkruan jo vetëm detalet e jetës së përditshme të mbretit, por edhe transformimin e kryeqytetit nën ndikimin e reformave evropiane.
Origjina dhe rritja e Mbretit Zog
Mbret Zog, emri i të cilit do të thotë “zog” (forma origjinale e mbiemrit ishte Zogolli), ishte pasardhës i fisit Mati. Ky fis, i përbërë nga rreth 5,000 burra të armatosur, jetonte rreth 50 kilometra nga Tirana, pranë lumit Fan. Në Shqipëri, fuqia e një fisi varej nga numri i luftëtarëve të tij. Gjatë Luftës së Parë Botërore, Fuqitë Qendrore u bënë të vetëdijshme për ndikimin e madh të kryetarit të fisit Mati dhe e ftuan atë në Vjenë, ku iu dha grada e kolonelit.
Mbret Zog qëndroi në Austri deri pas armëpushimit dhe kaloi shumë kohë në shoqërinë e Gjeneralit Ghilardi, një komandant austriak që më vonë u vendos në Tiranë si besnik i mbretit. Pas revolucionit shqiptar, Mbret Zog mundi revolucionarët katër herë para se të shpallej mbret nga Kuvendi Kombëtar në vitin 1928.
Jeta e përditshme e Mbretit Zog
Jeta e Mbretit Zog përshkruhej si modeste dhe familjare. Ai nisej në zyrën e tij që në orën 7 të mëngjesit. Pas mëngjesit, ecën në kopshtet e pallatit dhe më pas pranon ministrat dhe diplomatët deri në orën 13:00. Dreka e tij përbëhej nga gatime shqiptare të përgatitura në stil francez. Pas drekës, pranoi oficerët e gardës, dhe në orën 18:00, Gjenerali Ghilardi e vizitonte.
Mbrëmjet e tij kalonin gjithmonë në shoqërinë e nënës dhe pesë motrave të tij. Nëna e tij, e njohur për devotshmërinë dhe bamirësinë, flet vetëm gjuhën amtare, ndërsa motrat e tij ishin të shkolluara në frëngjisht. Anëtari i vetëm mashkull i familjes mbretërore ishte Princi i Kurorës Esat Kryeziu, një djalë njëvjeçar, biri i motrës së Mbretit Zog, Nafije.
Modernizimi i Shqipërisë nën udhëheqjen e Mbretit Zog
Arsimi evropian i Mbretit Zog luajti një rol kyç në modernizimin e kryeqytetit. Ushtria shqiptare, e përbërë nga 20,000 burra, veshte uniformën e ish-ushtrisë austro-hungareze. Në një deklaratë për korrespondentin e Tiranës të revistës Magyarsag, Mbret Zog shprehu dëshirën e tij për të zhvilluar vendin sipas modelit të Evropës së qytetëruar.
Shqipëria, me një popullsi prej 1,2 milionë banorësh, kishte atëherë 500 shkolla, dhe të rinjtë shqiptarë studionin në universitete të huaja. Reforma agrare, e cila i dha fshatarëve tokë dhe mjete për ta kultivuar, ishte një nga ndryshimet më të rëndësishme të kohës.
Me pak fjalë
Rrëfimi i artistit hungarez Mihály Mészáros për jetën e përditshme të Mbretit Zog në vitin 1930 ofron një pamje të rrallë për jetën e monarkut progresiv të Shqipërisë. Nga origjina e tij si pasardhës i fisit Mati deri te modernizimi i Tiranës, ky artikull paraqet një periudhë të rëndësishme në historinë e vendit.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
