Rrëfimi i artistit hungarez për jetën e përditshme të Mbretit Zog në vitin 1930

Jun 4, 2026 - 01:03
Rrëfimi i artistit hungarez për jetën e përditshme të Mbretit Zog në vitin 1930

Rrëfimi i artistit hungarez për jetën e përditshme të Mbretit Zog në vitin 1930

Nga Aurenc Bebja, Francë – 28 Mars 2026

Gazeta neo-zelandeze “The Auckland Star” botoi më 4 tetor 1930, në faqen e 6-të, një rrëfim të artistit hungarez Mihály Mészáros (1901–1982) për jetën e përditshme të Mbretit Zog të Shqipërisë. Ky artikull, i cili u botua fillimisht në gazetën hungareze “Pesti Hirlap”, u sjell në gjuhën shqipe nga Aurenc Bebja përmes blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”.

Mihály Mészáros vizitoi Tiranën për të pikturuar portretet e Mbretit Zog dhe anëtarëve të tjerë të Familjes Mbretërore. Në rrëfimin e tij, ai ofron detaje të rëndësishme për jetën e mbretit dhe modernizimin e kryeqytetit shqiptar gjatë atëhershëm.

Origjina dhe rritja e Mbretit Zog

Mbreti Zog, emri i të cilit do të thotë “zog” (forma origjinale e mbiemrit ishte Zogolli, e ndryshuar kur u bë ministër), ishte pasardhës i fisit Mati. Ky fis, i përbërë nga rreth 5,000 burra të armatosur, banonte afër Tiranës, pranë lumit Fan. Në Shqipëri, fuqia e një fisi varej nga numri i burrave të armatosur që kishte. Gjatë Luftës së Parë Botërore, Fuqitë Qendrore u bënë të vetëdijshme për ndikimin e madh të kryetarit të fisit Mati, i cili u ftua në Vjenë dhe iu dha grada e kolonelit.

Mbreti Zog qëndroi në Austri deri pas armëpushimit dhe kaloi kohë të konsiderueshme në shoqërinë e Gjeneralit Ghilardi, një komandant austriak që më vonë u vendos në Tiranë si besnik i mbretit. Pas revolucionit shqiptar, Mbreti Zog mundi revolucionarët katër herë para se të shpallej mbret nga Kuvendi Kombëtar në vitin 1928.

Jeta e përditshme e Mbretit Zog në Tiranë

Jeta e Mbretit Zog përshkruhej si modeste dhe familjare. Ai nisej në zyrën e tij që në orën 7 të mëngjesit. Pas mëngjesit, ai ecën në kopshtet e pallatit dhe më pas pranoi ministrat dhe diplomatët deri në orën 13:00. Dreka e tij përbëhej nga gatime shqiptare të përgatitura në stil francez. Pas drekës, ai pranoi oficerët e gardës, dhe në orën 18:00, Gjenerali Ghilardi e vizitonte.

Mbrëmjet i kalonte gjithmonë me nënën e tij dhe pesë motrat. Në shoqërinë e tyre, Mbreti Zog lexonte klasikë gjermanë, një pasion i tij i njohur. Nëna e tij, e njohur për devotshmërinë dhe bamirësinë, fletë vetëm gjuhën amtare, ndërsa motrat e tij ishin të shkolluara në frëngjisht. Anëtari i vetëm mashkull i familjes mbretërore ishte Princi i Kurorës Esat Kryeziu, një djalë njëvjeçar, biri i motrës së Mbretit Zog, Nafije.

Modernizimi i Shqipërisë sipas modelit evropian

Arsimi evropian i Mbretit Zog luajti një rol kyç në modernizimin e kryeqytetit. Ushtria shqiptare, e përbërë nga 20,000 burra, veshte uniformën e ish-ushtrisë austro-hungareze. Në një deklaratë për korrespondentin e Tiranës të revistës “Magyarsag”, Mbreti Zog shprehu dëshirën e tij për të zhvilluar vendin sipas modelit të Evropës së qytetëruar.

Shqipëria, me një popullsi prej 1,2 milion banorësh, kishte 500 shkolla, dhe të rinjtë shqiptarë studionin në universitete të huaja. Reforma agrare, e cila siguronte tokë dhe mjete për fshatarët, ishte një nga prioritetet e tij. Këto ndryshime sollën një periudhë të re për vendin, duke e orientuar atë drejt Evropës.

Me pak fjalë

Në vitin 1930, artisti hungarez Mihály Mészáros rrëfeu detaje të jetës së përditshme të Mbretit Zog të Shqipërisë. Nga ritmet e tij të hershme në zyrë, deri te mbrëmjet e kaluara me familjen, jeta e tij ishte e modestë dhe familjare. Modernizimi i Shqipërisë, sipas modelit evropian, ishte një prioritet i tij, duke përfshirë reforma agrare dhe arsimore. Ky artikull ofron një pamje të rrallë në jetën e një monarku progresiv gjatë një periudhe të rëndësishme historike.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.