Rusia gjithnjë e më e varur nga Kina: Si e kontrollon Pekini ekonominë ruse
Rusia po i nënshtrohet presionit ekonomik të Kinës ndërsa lufta në Ukrainë vazhdon
Partneriteti "pa kufij" midis Vladimir Putin dhe liderit kinez Xi Jinping ka hyrë në një fazë të re, ku ndikimi i Pekinit mbi Moskën po rritet në mënyrë të konsiderueshme. Analistët e tregut global vlerësojnë se ky trend do të vazhdojë edhe në vitet e ardhshme, duke ndryshuar dinamikën e marrëdhënieve ekonomike ndërmjet dy vendeve.
Një nga projektet kyçe që Putin po përpiqet të finalizojë është ndërtimi i tubacionit të gazit Power of Siberia 2, i cili do të transportojë deri në 50 miliardë metra kub gaz natyror në vit drejt Kinës përmes Mongolisë. Megjithatë, negociatat për çmimet dhe detajet teknike kanë bllokuar përparimin e këtij projekti, duke shtuar presionin mbi Rusinë për të siguruar furnizime të qëndrueshme me energji.
Sipas Joseph Webster, ekspert në Këshillin Atlantik, rritja e kapacitetit të tubacioneve rusë drejt Kinës "do të rrisë sigurinë e naftës së Pekinit në një skenar të papritur me Tajvanin". Kjo vlerësim vjen pasi Kina ka rritur importet e naftës nga Rusia, duke u bërë një nga partnerët kryesorë të Moskës në fushën e energjisë.
Tregtia dypalëshe midis Rusisë dhe Kinës ka arritur vlera të rekorde. Në vitin 2024, Rusia eksportoi mallra me vlerë 129 miliardë dollarë në Kinë, kryesisht naftë, qymyr dhe gaz natyror, ndërsa Kina furnizoi Rusinë me makineri, elektronikë dhe automjete me vlerë 116 miliardë dollarë. Qendra për Kërkime mbi Energjinë dhe Ajrin e Pastër vlerëson se Kina ka blerë më shumë se 319 miliardë euro lëndë djegëse fosile ruse që nga fillimi i luftës në Ukrainë, duke siguruar mjete financiare të rëndësishme për ushtrinë ruse.
Ndërsa sanksionet perëndimore kanë ndërprerë aksesin e Rusisë në teknologjinë e përparuar, Kina ka zënë vendin e furnizuesit kryesor. Sipas Bloomberg, Kina ka furnizuar rreth 90% të importeve të teknologjisë së sanksionuar të Rusisë në vitin 2025, duke përfshirë makineri për montimin e raketave dhe dronëve. Kjo ka bërë që Rusia të paguajë çmime deri në 90% më të larta se para luftës për të siguruar furnizime kritike.
Raportet tregojnë se Kina ka ofruar edhe inteligjencë përmes imazheve satelitore dhe dronëve për qëllime ushtarake, duke ndihmuar Rusinë të mbajë prodhimin e armëve në nivel të lartë. Kjo varësi e re nga teknologjia kineze ka krijuar një çequilibër në marrëdhëniet ndërmjet dy vendeve, duke e bërë Rusinë gjithnjë e më të ndjeshme ndaj prioriteteve të Pekinit.
Për të shmangur ndikimin e dollarit amerikan, Rusia dhe Kina kanë intensifikuar procesin e de-dollarizimit. Sipas Ministrit rus të Financave Anton Siluanov, deri në fund të vitit të kaluar, të dy vendet kryenin mbi 99% të tregtisë së tyre dypalëshe në rubla dhe juan. Ky trend është pjesë e një strategjie më të gjerë të grupit BRICS, i cili promovon përdorimin e monedhave lokale në tregtinë ndërkombëtare.
Megjithatë, ky proces ka sjellë edhe sfida të reja. Rusia ka përballur mungesa të herëpashershme të juanit, kosto më të larta huamarrjeje dhe një epërsi të dukshme të Kinës në negociatat ekonomike. Pavarësisht këtyre vështirësive, Pekini po përdor këtë situatë për të forcojë ndikimin e tij në rajon dhe në nivel global.
Me pak fjalë
Rusia po bëhet gjithnjë e më e varur nga Kina në fushat e energjisë, teknologjisë dhe financave, duke u ekspozuar ndaj presionit të Pekinit. Ndërsa sanksionet perëndimore vazhdojnë të ndikojnë në ekonominë ruse, partneriteti me Kinën ka hyrë në një fazë të re, ku kontrolli i Pekinit mbi Moskën po rritet në mënyrë të konsiderueshme.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
