Samiti BE-Ballkani Perëndimor në Tivat: Çfarë pritet të diskutohen liderët evropianë

Jun 5, 2026 - 09:30
Samiti BE-Ballkani Perëndimor në Tivat: Çfarë pritet të diskutohen liderët evropianë

Samiti BE-Ballkani Perëndimor në Tivat: Çfarë pritet të diskutohen liderët evropianë

Udhëheqësit e Bashkimit Evropian (BE) dhe ata të Ballkanit Perëndimor janë mbledhur në qytetin bregdetar të Malit të Zi, Tivat, për një samit të nivelit të lartë që ka si qëllim kryesor zgjerimin e bllokut evropian. Takimi, i cili mbahet në një kontekst të ndërlikuar gjeopolitik, synon të përcaktojë rrugën e ardhshme të gjashtë vendeve kandidate për anëtarësim në BE.

Sipas Antonio Costa, presidenti i Këshillit Evropian, ky samit do të shërbejë si një mundësi për të përsëritur angazhimin e plotë të BE-së ndaj perspektivës evropiane të Ballkanit Perëndimor. Costa, i cili ka kryer një turne në rajon këtë javë për të paraprirë takimit, ka theksuar se procesi i anëtarësimit duhet të përshpejtohet përmes reformave të thella dhe përmirësimit të metodologjive aktuale.

Çështjet kryesore në agjendë

Gjatë samitit, liderët do të diskutojnë disa tema kyçe, duke përfshirë:

  • Përparimin e arritur në integrimin gradual të Ballkanit Perëndimor në BE;
  • Mënyrat për të përshpejtuar procesin e anëtarësimit, veçanërisht përmes Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor;
  • Sfidat e përbashkëta në rajon, duke përfshirë sigurinë dhe qëndrueshmërinë në një kontekst ndikimi të rritur të Rusisë dhe Kinës;
  • Normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, një kërkesë thelbësore për të ardhmen evropiane të të dy vendeve.

Costa ka theksuar se normalizimi i marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë është i domosdoshëm për të avancuar në procesin e anëtarësimit. Në një takim me presidentin serb Aleksandar Vuçiq, ai ka nënvizu se “zgjerimi nuk është një utopi; ai është një mundësi reale në vitet e ardhshme”.

Propozat e ndryshme për anëtarësimin

Një nga diskutimet më të rëndësishme do të jetë lidhur me modelet e ndryshme të afrimit me BE-në, të cilat janë propozuar për vendet kandidate. Friedrich Merz, kancelari gjerman, ka sugjeruar dy modele të ndryshme:

  • Për Ukrainën: modeli i anëtarësimit të asociuar, që do të përfshinte pjesëmarrje në institucionet e BE-së pa të drejtë vote ose veto;
  • Për vendet e Ballkanit Perëndimor dhe Moldavinë: statusi i vëzhguesit si formë kalimtare e afrimit.

Këto propozime kanë nxitur debate mbi atë se si mund të përshtaten më mirë me nevojat e rajonit, duke marrë parasysh sfidat aktuale.

Pjesëmarrësit dhe mungesat e dukshme

Samiti në Tivat do të mblidhë rreth 35 delegacione ndërkombëtare, me pjesëmarrjen e rreth 20 liderëve të shteteve anëtare të BE-së. Të gjithë udhëheqësit e Ballkanit Perëndimor kanë konfirmuar pjesëmarrjen, duke përfshirë edhe Albulena Haxhiu, ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës.

Ndërkohë, Aleksandar Vuçiq do të marrë pjesë në samit, pavarësisht tensionit të rritur me Malin e Zi. Autoritetet malazeze kanë dëbuar një grup burrash që kishin mbërritur në Podgoricë me një fluturim çarter, duke shtuar tensione në marrëdhëniet ndërmjet dy vendeve. Megjithatë, Vuçiq ka vendosur të marrë pjesë pas një bisede me presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen.

Nga ana tjetër, disa liderë të rëndësishëm evropianë nuk do të marrin pjesë, duke përfshirë kryeministrin hungarez Peter Magyar dhe përfaqësuesen e lartë të BE-së për politikën e jashtme, Kaja Kallas. Arsyet për mungesën e tyre janë të ndryshme: ndërsa për Magyar thuhet se nuk ka përcaktuar ende politikën e tij ndaj rajonit, për Kallas janë përmendur arsye private, megjithëse burime jozyrtare sugjerojnë se ajo është e sëmurë.

Çfarë nuk pritet të ndryshojë

Ndryshe nga samitet e mëparshme, ky takim nuk do të rezultojë në një dokument përfundimtar ose deklaratë të përbashkët. Sipas zyrtarëve evropianë, BE-ja nuk ka asgjë të re për të ofruar përveç mesazheve politike që janë harmonizuar në samitin e dhjetorit të kaluar në Bruksel. Ofte e vetme konkretë që pritet të njoftohet është përfshirja e rajonit në zonën pa roaming që nga viti i ardhshëm.

Me pak fjalë

Samiti në Tivat ka si qëllim të përcaktojë rrugën e ardhshme të Ballkanit Perëndimor drejt anëtarësimit në BE. Megjithëse nuk pritet të nxjerrë vendime konkrete, diskutimet do të përqendrohen në normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, reformat e nevojshme dhe modelet e afrimit me BE-në. Pjesëmarrja e liderëve të rëndësishëm, megjithë mungesat e dukshme, tregon angazhimin e vazhdueshëm të BE-së ndaj rajonit.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.