Trump bën bast: Bllokada detare kundër Iranit do ta shkatërrojë atë – A do të funksionojë?

Trump vendos një bast historik: Bllokada detare kundër Iranit do të ndryshojë gjithçka

Presidenti Donald Trump ka nisur një sulm të ri kundër Iranit, duke përdorur një strategji që ai e quan “gjeniale”: një bllokadë detare që synon të shkatërrojë ekonominë iraniane dhe të detyrojë Republikën Islamike të dorëzohet në programin e saj bërthamor. Por a do të funksionojë ky plan?

Si funksionon bllokada detare e Trump kundër Iranit?

Strategjia e Donald Trump bazohet në një premisë të thjeshtë por të rrezikshme: duke ndaluar eksportet e naftës iraniane dhe duke i prerë rrugët e furnizimit me mallra të rëndësishme, SHBA-të besojnë se do të shkaktojnë një kolaps shoqëror në Iran. Ky presion ekonomik, sipas tyre, do të detyrojë udhëheqjen iraniane të dorëzohet përfundimisht nga programi bërthamor.

Në një deklaratë të fundjavës së kaluar, Trump ka shprehur entuziazëm për këtë plan, duke e quajtur atë “gjeniale” dhe duke theksuar se ekonomia iraniane është tashmë në telashe të thella. “Ekonomia e tyre është në telashe të vërteta. Është një ekonomi e vdekur”, tha presidenti gjatë një takimi në Zyrën Ovale.

Cilat janë objektivat e bllokadës detare?

• Ndalimi i eksportit të naftës: Irani është një nga eksportuesit më të mëdhenj të naftës në botë, dhe duke i ndaluar eksportet, SHBA-të synojnë të godasin burimin kryesor të të ardhurave të vendit.


• Presioni mbi furnizimet bazë: Duke ndaluar importet e ushqimit, energjisë dhe mallrave të tjera kritike, SHBA-të besojnë se do të krijojnë një krizë humanitare që do të detyrojë qeverinë iraniane të ndryshojë politikën e saj.


• Shmangia e luftës direkte: Në vend që të përdorë sulme ajrore ose operacione tokësore, bllokada detare lejon SHBA-të të ushtrojnë presion pa rrezikuar viktima amerikane.

Reagimi i Iranit: Një ekonomi në telashe, por një regjim i palëkundur

Edhe pse ekonomia iraniane po vuaj, udhëheqësit e vendit kanë treguar se janë gati të përballojnë goditjet. Ministri i Naftës iranian, Mohsen Paknejad, ka paralajmëruar publikun të ulë konsumin e energjisë, ndërsa zyrat qeveritare janë urdhëruar të reduktojnë përdorimin e energjisë elektrike me 70% pas orës 13:00.

Sipas raporteve të mediave, Irani po përballet me inflacion të lartë, mungesë ushqimore dhe rritje të papunësisë. Megjithatë, regjimi ka treguar se është i gatshëm të përballojë këto vështirësi në emër të rezistencës kundër “Satanit të Madh” (SHBA).

Sa gjatë mund të zgjasë bllokada?

Sipas analistëve, bllokada mund të zgjasë muaj, duke sjellë dhimbje të rënda ekonomike për popullin iranian. Alex Vatanka, një ekspert i Institutit të Lindjes së Mesme, ka thënë se kjo mund të shkaktojë protesta të mëdha dhe një krizë politike të pakontrollueshme. “Regjimi do të testohet në mënyra që nuk janë parë më parë”, tha Vatanka.

Ai gjithashtu ka theksuar se, pavarësisht nga vështirësitë ekonomike, Irani ka një histori të gjatë të qëndrueshmërisë, duke përfshirë luftën tetëvjeçare kundër Irakut në vitet 1980, gjatë së cilës humbën mbi një milion jetë.

Çfarë thonë ekspertët për këtë strategji?

Nuk janë të gjithë të bindur se bllokada do të funksionojë. Trita Parsi, nënkryetare e Institutit Quincy, ka thënë se SHBA-të kanë një histori të gjatë të gabimeve në llogaritjet e tyre kundër Iranit. “Ekziston kërkimi i vazhdueshëm për atë plumb të argjendtë që do t’i detyrojë iranianët të dorëzohen, por pothuajse gjithmonë kjo mbaron me zhgënjim”, tha Parsi.

Një tjetër shqetësim është se, pavarësisht nga presioni ekonomik, udhëheqësit e Iranit kanë treguar se janë gati të përballojnë gjithçka për të mbrojtur revolucionin e tyre. Kjo ka bërë që shumë të dyshojnë se bllokada e Trump mund të jetë thjesht një strategji e gabuar.

Cilat janë rreziqet për SHBA-në?

Ndërsa Trump po vë bast se bllokada do të detyrojë Iranin të dorëzohet, ka rreziqe të mëdha që ky plan mund të dështojë. Nëse Irani zgjedh të qëndrojë i palëkundur, SHBA-të mund të përballen me një krizë të gjatë dhe të kushtueshme.

• Rritja e kostos së jetesës në SHBA: Benzinat kanë arritur tashmë mbi 4 dollarë për galon, dhe inflacioni po rritet. Votuesit janë të pakënaqur, dhe kjo mund të ndikojë në zgjedhjet e mesmandatit të nëntorit.


• Rreziku i një konflikti më të gjerë: Nëse Irani vendos të mbyllë Ngushticën e Hormuzit, kjo do të shkaktojë një krizë globale të furnizimit me naftë.


• Trump në rrezik politike: Nëse bllokada dështon, kjo mund të bëjë që Trump të humbasë mbështetjen e publikut dhe të bashkëpartizanëve të tij.

Përfundimi: A do të ndryshojë bllokada historinë?

Bllokada detare e Trump kundër Iranit është një lëvizje e rrezikshme që mund të ndryshojë gjithçka. Nëse funksionon, ajo do të jetë një fitore historike për SHBA-të dhe do të detyrojë Iranin të ndryshojë politikën e tij bërthamore. Por nëse dështon, ajo do të jetë një tjetër shembull i një strategjie të gabuar kundër një armiku të qëndrueshëm.

Një gjë është e qartë: Lufta ekonomike midis SHBA-së dhe Iranit është në një moment kritike, dhe rezultati do të përcaktojë fatin e marrëdhënieve ndërkombëtare për dekada të tëra.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.