Trumpi kërkon zgjerim të Marrëveshjeve Abraham me shtete të Lindjes së Mesme
Trumpi kërkon zgjerim të Marrëveshjeve Abraham me shtete të Lindjes së Mesme
Presidenti amerikan Donald Trump ka nisur një fushatë të re për zgjerimin e Marrëveshjeve Abraham, duke kërkuar që shtete të ndryshme të Lindjes së Mesme të bashkohen në këtë iniciativë diplomatikë. Në një postim në platformën Truth Social, ai ka përmendur Arabinë Saudite, Katarin, Pakistanin, Turqinë, Egjiptin dhe Jordaninë si partnerë të mundshëm për një marrëveshje të re.
Marrëveshjet Abraham, të nisura gjatë mandatit të parë të Trumpit, kanë qenë një nga projektet më të diskutueshme të diplomacisë amerikane në rajon. Në vitin 2020, Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahreini, Maroku dhe Sudani normalizuan marrëdhëniet me Izraelin, duke shënuar një hap historik në marrëdhëniet ndërmjet Izraelit dhe shteteve arabe. Kjo ishte hera e parë që shtete arabe normalizonin marrëdhëniet me Izraelin që nga traktatet e paqes me Egjiptin (1979) dhe Jordaninë (1994).
Sipas Trumpit, një zgjerim i Marrëveshjeve Abraham mund të çojë në krijimin e një “koalicioni global të paprecedentë”, duke përfshirë edhe Iranin, një nga armikët kryesorë të Izraelit. Ai ka theksuar se “shumica e shteteve duhet të jenë të gatshme për të kthyer një marrëveshje me Iranin në një ngjarje shumë më historike”. Megjithatë, ai ka paralajmëruar se shtetet që refuzojnë të bashkohen mund të kenë “qëllime të këqija”.
Çfarë janë Marrëveshjet Abraham?
Marrëveshjet Abraham janë një seri marrëveshjesh diplomatike që kanë si qëllim normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Izraelit dhe shteteve arabe. Këto marrëveshje janë emërtuar sipas figurës biblike Abraham, e cila konsiderohet paraardhës i përbashkët i krishtërimit, judaizmit dhe islamit. Në themel të tyre qëndrojnë deklaratat për paqe, dialog dhe bashkëpunim në fushat e shkencës, artit, mjekësisë dhe tregtisë.
Ndër përfitimet e përmendura nga mbështetësit e Marrëveshjeve Abraham janë rritja e tregtisë dhe bashkëpunimit ekonomik ndërmjet Izraelit dhe shteteve arabe. Për shembull, Izraeli dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë nënshkruar marrëveshje të ndryshme, duke përfshirë një marrëveshje pesëvjeçare për shkëmbimin e ekspertizës në bujqësi. Këto marrëveshje janë parë si një përparim i madh në diplomacinë rajonale, duke thyen konsensusin e mëparshëm se normalizimi me Izraelin do të ishte i mundur vetëm pas zgjidhjes së konfliktit izraelito-palestinez.
Reagimet ndaj zgjerimit të Marrëveshjeve Abraham
Edhe pse Marrëveshjet Abraham janë vlerësuar si një hap pozitiv nga disa shtete dhe analistë, ka edhe kritika të forta. Palestinezët janë ndër ata që kanë shprehur pakënaqësi, duke argumentuar se normalizimi i marrëdhënieve ndërmjet Izraelit dhe shteteve arabe i privon ata nga një mjet i rëndësishëm për të ushtruar presion ndaj Izraelit. Khaled Elgindy, një analist i revistës IPG-Journal, ka shpjeguar se Izraeli ka humbur nxitjet për të përfunduar pushtimin e territoreve palestineze ose për të njohur të drejtat e palestinezëve.
Një zgjerim i Marrëveshjeve Abraham në afatshkurtër konsiderohet shumë i vështirë. Për shembull, Arabia Saudite ka kushtezuar normalizimin e marrëdhënieve me Izraelin nga përparimi konkret drejt një shteti palestinez. Nga ana tjetër, Katarin e sheh veten si një ndërmjetës neutral në konfliktet rajonale, duke mbajtur marrëdhënie me grupin militant Hamas, i cili konsiderohet organizatë terroriste nga shumë shtete. Normalizimi me Izraelin do të shkatërronte këtë rol si ndërmjetës.
Për sa i përket Iranit, një anëtarësimi i tij në Marrëveshjet Abraham konsiderohet plotësisht utopik, pasi armiqësia e tij ndaj Izraelit është një shtyllë themelore e doktrinës së tij shtetërore.
Me pak fjalë
Presidenti amerikan Donald Trump po kërkon zgjerimin e Marrëveshjeve Abraham duke përfshirë shtete të ndryshme të Lindjes së Mesme. Këto marrëveshje, të nisura në vitin 2020, kanë normalizuar marrëdhëniet ndërmjet Izraelit dhe disa shteteve arabe. Megjithatë, një zgjerim i tyre në afatshkurtër është shumë i vështirë për shkak të kushteve të ndryshme politike dhe konflikteve ekzistuese në rajon.
Personat e përmendur
- Donald Trump - Donald Trump
- Khaled Elgindy - Khaled Elgindy
Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
