Alfred Cako shpjegon pse gjuha shqipe ka qenë historikisht në shënjestër

May 25, 2026 - 20:02
Alfred Cako shpjegon pse gjuha shqipe ka qenë historikisht në shënjestër

Analisti Alfred Cako shpërthen misterin e armiqësisë kundër gjuhës shqipe

Në një analizë të hollësishme gjatë emisionit televiziv “Rrethi Katror”, Alfred Cako, analisti i njohur shqiptar, ka dhënë një shpjegim të hollësishëm për arsyet historike që kanë bërë që gjuha shqipe të jetë në shënjestër të vazhdueshme nga figura të ndryshme nëpër epoka.

Sipas tij, kjo armiqësi nuk është një fenomen i kohëve moderne, por ka rrënjë të thella në historinë e Ballkanit. Cako ka identifikuar tre momente kyçe që, sipas tij, dëshmojnë për këtë qëndrim të përhershëm kundër gjuhës shqipe:

Tri episode historike që dëshmojnë për armiqësinë kundër gjuhës shqipe

Viti 476 – Odoakri dhe zhdukja e ilirëve

Analisti ka përmendur se pas rënies së Perandorisë Romake Perëndimore, pushtuesi Odoakri, i cili mposhti perandorin e fundit romak Romulus Augustulin, kishte si një nga kërkesat e tij kryesore në Romë zhdukjen e ilirëve dhe të gjuhës së tyre nga administrata romake. Ky moment, sipas Cakos, shënon një nga sulmet e para të dokumentuara kundër gjuhës shqipe, pasi ilirët konsiderohen paraardhës të shqiptarëve modernë.

Viti 1453 – Sulltan Mehmet Fatihu dhe urdhëri kundër shqiptarëve

Cako ka cituar një urdhër të dhënë nga Sulltan Mehmeti II, i njohur si Fatihu, pas pushtimit të Kostandinopojës. Sipas tij, në ditën e tretë të triumfit, sulltani kërkoi që “të zhduken arbrit nga Bizanti” dhe shprehu vullnetin për të mos dëgjuar më gjuhën shqipe. Ky urdhër, sipas analistit, ishte një nga përpjekjet më të ashpra për të eliminuar identitetin gjuhësor shqiptar në rajon.

Shën Kozmai dhe predikimi kundër gjuhës shqipe

Një tjetër figurë historike përmendur nga Cako është Shën Kozmai, i cili, sipas tij, kur vinte në emër të Kishës Ortodokse për të konvertuar popullatën e Shqipërisë së Mesme dhe Jugut, predikonte me mbështetjen e Patrikanës së Fenertit dhe Perandorisë Osmane që të mos flitej gjuha shqipe. Ky moment, sipas analistit, ishte një përpjekje e organizuar për të asimiluar shqiptarët përmes eliminimit të gjuhës së tyre.

Hipoteza e gjuhës shqipe si “anglishtja e lashtë”

Alfred Cako ka ngritur një hipotezë të guximshme, duke sugjeruar se gjuha shqipe mund të ketë qenë një gjuhë ndërkombëtare para përmbytjes së madhe. Ai ka deklaruar:

“Ka një mister të madh për të cilin unë dyshoj, ndonëse nuk jam plotësisht i bindur. Dyshimi im është se gjuha shqipe, përpara Përmbytjes së Madhe, mund të ketë qenë një gjuhë ndërkombëtare, ashtu siç është anglishtja sot.”

Sipas tij, përpjekjet e vazhdueshme të forcave të ndryshme historike kanë qenë për të zhdukur çdo lloj lidhjeje me atë epokë të lashtë. Megjithatë, ai ka theksuar se gjuha shqipe po mbahet fort nga populli shqiptar në Ballkan dhe më gjerë, duke e cilësuar atë si “një nga diamantet dhe perlat e kulturës shqiptare”.

Me pak fjalë

Analisti Alfred Cako ka shpjeguar se armiqësia kundër gjuhës shqipe ka rrënjë të thella historike, duke përmendur figura të tilla si Odoakri, Sulltan Mehmet Fatihu dhe Shën Kozmai si shembuj të përpjekjeve për të zhdukur këtë gjuhë. Ai ka ngritur gjithashtu hipotezën se gjuha shqipe mund të ketë qenë një gjuhë ndërkombëtare në epoka të lashta, duke u bërë objektiv i përpjekjeve të vazhdueshme për eliminim.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.