Ballkani humb 190 mijë vende pune: paralajmërimi i Kapetanović që shqetëson Evropën
Një paralajmërim i ashpër për të gjithë Ballkanin Perëndimor ka bërë Amer Kapetanović, Sekretari i Përgjithshëm i Këshillit për Bashkëpunim Rajonal. Në një fjalim të mbajtur gjatë Foruminit të Biznesit për Ballkanin, ai ka theksuar se rajoni po rrezikon të mbetet i ngulitur në një model ekonomik që, megjithëse shënon rritje numerike, nuk sjell ndryshime strukturale. "Ne po prodhojmë rritje, por jo zhvillim real", ka thënë Kapetanović, duke iu drejtuar një audience të përbërë nga biznesmenë, politikanë dhe përfaqësues të institucioneve ndërkombëtare.
Një model i vjetëruar që po i kushton Ballkanin
Sipas Kapetanović, ekonomitë e Ballkanit Perëndimor janë të bllokuar në një cikël të dëmshëm: rritja e papërshtatshme e prodhimit bruto nuk përkthehet në krijimin e vendeve pune të qëndrueshme, investime të qëndrueshme ose përmirësimin e kushteve jetësore të qytetarëve. "Ne po shikojmë një situatë ku numrat e PBB-së rriten, por prapa tyre qëndron një tregëti e dobët, një sektor informal i cili mbizotëron dhe një varësi e tepërt nga investimet e jashtme", shpjegon ai.
Një shembull i këtij modeli është shfaqja e 190 mijë vendeve bosh që, sipas parashikimeve të Kapetanović, mund të shfaqen në pesë vitet e ardhshme. Këto janë vende që nuk do të krijohen për shkak të mungesës së investimeve strategjike, por edhe për shkak të një strukture demografike që po ndryshon: një popullsi që po plaket dhe një rinia që emigron duke lënë pas një tregun të dobët punës.
Pse kjo ngjarje ka rëndësi sot?
Ballkani Perëndimor po përjeton një moment kyç në historinë e tij ekonomike. Në një kontekst global ku krizat e furnizimit, inflacioni dhe tensionet gjeopolitike po ndryshojnë rregullat e lojës, rajoni nuk mund të mbetet i varur nga modelet e vjetra. Kapetanović thekson se pa një ndryshim të thellë në mënyrën se si menaxhohen burimet, trajnohen punëtorët dhe atraktohen investime të qëndrueshme, rreziku është që Ballkani të mbetet një zonë margjinale në Evropë, edhe pse është pjesë e procesit të integrimit evropian. "Kjo nuk është vetëm një problem ekonomik, por edhe një kërcënim për stabilitetin rajonal", shton ai.
Çfarë duhet bërë për të ndryshuar gjendjen?
Sipas Kapetanović, zgjidhja kërkon një qasje të gjithanshme. Në radhë të parë, duhet të rritet investimi në arsim dhe trajnim profesional, duke u fokusuar në aftësitë që kërkojnë tregu i punës së ardhshme. Në të dytë, duhet të forcohet bashkëpunimi ndërmjet vendeve të rajonit për të krijuar një treg të integruar që tërheq investitorë të mëdhenj. Në të tretë, duhet të promovohen politika që inkurajojnë krijimin e bizneseve të vogla dhe të mesme, të cilat janë shtylla kurrizore e çdo ekonomie të qëndrueshme.
"Ne nuk mund të vazhdojmë të mbështesemi në rritjen e PBB-së si një tregues i vetëm i suksesit. Ne duhet të kërkojmë zhvillim që të përfshijë të gjithë njerëzit, duke lënë pas modelin e vjetër të rritjes së papërshtatshme", thekson Kapetanović.
Pyetje të zakonshme (People Also Ask)
Cili është modeli ekonomik që prodhon rritje pa zhvillim në Ballkan?
Modeli i referuar është ai i rritjes së papërshtatshme, ku numrat e PBB-së rriten, por nuk përkthehen në krijimin e vendeve pune të qëndrueshme, investime të qëndrueshme ose përmirësimin e kushteve jetësore të qytetarëve. Ky model karakterizohet nga një tregëti e dobët, një sektor informal i cili mbizotëron dhe një varësi e tepërt nga investimet e jashtme.
Sa vende bosh mund të krijohen në Ballkan në pesë vitet e ardhshme?
Sipas parashikimeve të Amer Kapetanović, rajoni mund të humbë mbi 190 mijë vende pune në pesë vitet e ardhshme, nëse nuk ndërmerren masa të menjëhershme për të ndryshuar modelin ekonomik aktual.
Cilat janë zgjidhjet që propozohen për të ndryshuar këtë situatë?
Zgjidhjet përfshijnë: rritjen e investimeve në arsim dhe trajnim profesional, forcatimin e bashkëpunimit ndërmjet vendeve të rajonit për krijimin e një tregu të integruar, dhe promovimin e politikave që inkurajojnë krijimin e bizneseve të vogla dhe të mesme. Gjithashtu, duhet të ndërmerren hapa për të reduktuar varësinë nga investimet e jashtme dhe të promovohen politika që tërheqin investime të qëndrueshme.
---
Burimi i lajmit: balkanweb.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
