Ligji për përfaqësim të drejtë në Maqedoninë e Veriut: çfarë parashikon propozimi i ri?

Propozim-ligji për përfaqësim të drejtë arrin në Parlament pas dy viteve pritje

Pas dy viteve të zvarritjeve procedurale dhe vonesave nga institucionet, Bekim Sali, zëvendëskryeministër i parë i Qeverisë së Maqedonisë së Veriut, ka paraqitur propozim-ligjin për përfaqësim të drejtë dhe adekuat në administratën shtetërore. Dokumenti është publikuar në faqen zyrtare të Kuvendit të Maqedonisë së Veriut, duke shënuar një hap të rëndësishëm në procesin legjislativ.

Propozimi, i cili u miratua nga Qeveria më 7 prill, tashmë është në lexim të parë në Kuvend dhe është pranuar zyrtarisht më 8 maj 2026. Ky ligj synon të sigurojë qasje të barabartë në punësim dhe avancim në sektorin publik, duke garantuar pjesëmarrje dhe përfaqësim të qytetarëve në organet shtetërore dhe institucione të tjera publike në të gjitha nivelet.

Çfarë parashikon propozimi i ligjit?

Neni 3 i propozimit përcakton qëllimet kryesore të këtij ligji:

• Sigurimin e qasjes së barabartë në punësim dhe avancim në vendin e punës;
• Pjesëmarrjen dhe përfaqësimin e qytetarëve në organet e pushtetit shtetëror dhe institucione të tjera publike;
• Nxitjen e gjithëpërfshirjes dhe forcimin e kohezionit social përmes mekanizmave institucionalë dhe proceduralë.

Deklarimi i përkatësisë etnike: të drejta dhe kufizime

Neni 6 i propozimit rregullon deklarimin e përkatësisë etnike, duke theksuar se:

• Çdo qytetar ka të drejtë të deklarohet lirisht për përkatësinë e tij ndaj cilit do komunitet, individualisht ose së bashku me qytetarë të tjerë;
• Deklarimi është vullnetar dhe mosdeklarimi nuk mund të ndikojë në ushtrimin e të drejtave të qytetarit;
• Për parandalimin e keqpërdorimeve, deklarimi mund të kushtëzohet me kritere objektive, si dokumentet personale të qytetarëve;
• Në rast të keqpërdorimit, kandidati mund të ndalohet nga aplikimi për tre muaj ose të ankohet në gjykatë.

Trupi Koordinues: strukturë dhe funksionim

Neni 9 përcakton krijimin e Trupit Koordinues për zbatimin e përfaqësimit të drejtë, i cili do të funksionojë pranë Qeverisë në bashkëpunim me Agjencinë për Administratë. Ky trup do të monitorojë zbatimin e të drejtave të qytetarëve dhe do të propozojë masa për përmirësimin e barazisë dhe efikasitetit të administratës publike.

Përbërja e Trupit Koordinues përfshin zëvendëskryeministrin, ministrat përgjegjës për administratën, marrëdhëniet ndërmjet komuniteteve, financat dhe qeverisjen e mirë, si dhe përfaqësues nga avokacia, komisioni kundër diskriminimit, akademia dhe sektori civil.

Vlerësimi dhe zbatimi i ligjit

Neni 14 parashikon që zbatimi i ligjit të vlerësohet jo më vonë se pesë vjet nga hyrja e tij në fuqi. Në bazë të këtij vlerësimi, Qeveria mund të propozojë ndryshime ose shfuqizim të masave të veçanta, nëse objektivat e barazisë efektive janë arritur ose masat nuk janë më proporcionale.

Reagimet e koalicionit dhe opozitës

Koalicioni VLEN në pushtet shprehet optimist se ky ligj do të ketë zbatim të mirë në praktikë, duke garantuar përfaqësim më të mirë dhe adekuat në administratën shtetërore. Megjithatë, opozita nga BDI kritikon propozimin, duke thënë se nuk është i formuluar mirë dhe se mungojnë mekanizma ndëshkues, duke e cilësuar si një ligj me vlerë vetëm rekomandative.

Ky propozim-ligj arrin në Parlament në një kontekst të veçantë, pasi më 9 tetor 2024, Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë së Veriut e shfuqizoi Balancuesin, një ligj i cili kishte rregulluar përfaqësimin e drejtë të komuniteteve në administratën shtetërore. Shfuqizimi erdhi pas nismës së Komisionit Shtetëror për Parandalimin e Korrupsionit, i cili akuzoi se me Balancuesin bëheshin abuzime gjatë punësimit.

Propozim-ligji i plotë mund të konsultohet këtu.

Me pak fjalë

Propozim-ligji për përfaqësim të drejtë në Maqedoninë e Veriut arrin në Parlament pas dy viteve pritje. Ligji parashikon mekanizma për barazi në administratën shtetërore, duke garantuar qasje të barabartë në punësim dhe avancim, si dhe krijimin e një Trupit Koordinues për monitorimin e zbatimit. Megjithatë, opozita kritikon mungesën e ndëshkimeve dhe formulimin e ligjit, ndërsa shfuqizimi i Balancuesit në vitin 2024 e bën këtë propozim një hap të rëndësishëm në drejtimin e barazisë etnike.

Personat e përmendur

• Bekim Sali - Bekim Sali

Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.