Gjysma e popullsisë zvicerane e sheh sistemin social si të padrejtë – sondazh alarmues

Zvicra në rrezik: Gjysma e popullsisë e sheh sistemin si të padrejtë

Një sondazh i fundit i kryer në Zvicër ka nxitur alarm midis ekspertëve dhe qytetarëve, duke zbuluar se më shumë se gjysma e popullsisë (52%) e konsideron sistemin social aktual si "të padrejtë" ose "shumë të padrejtë". Këto rezultate, të publikuara nga revista Beobachter në bashkëpunim me institutin kërkimor gfs.bern, paraqesin një rritje të ndjeshme të pakënaqësisë sociale në krahasim me sondazhin e mëparshëm të vitit 2024.

Ndryshimet në perceptimin e drejtësisë gjatë dy viteve

Sipas Barometrit të Drejtësisë të vitit 2024, vetëm një e treta e zviceranëve (33%) mendonin se sistemi nuk ishte "shumë i drejtë", ndërsa 18% e konsideronin atë "aspak të drejtë". Sot, këto numra kanë ndryshuar radikale: 41% e të anketuarve e shohin sistemin si "të padrejtë", duke treguar një rritje të ndjeshme të pakënaqësisë në mesin e popullsisë.

Një nga faktorët kryesorë që ndikon në këtë perceptim është ndarja e klasave shoqërore. Sondazhi zbuloi se dy të tretat e personave me të ardhura të larta (67%) janë të kënaqur me kushtet aktuale, ndërsa tre të katërtat e atyre me të ardhura të ulëta (75%) i shohin gjërat ndryshe. Kjo pabarazi ekonomike ka thelluar ndjenjën e padrejtësisë në mesin e grupit më të prekshëm të shoqërisë.

Çështjet ekonomike në qendër të debateve

Sipas studiuese së opinionit Cloé Jans nga gfs.bern, çështja e kostos është në qendër të gjithçkaje në Zvicër sot. Nga qirat e larta deri te primet e sigurimit shëndetësor dhe sistemi i pensioneve, portofoli i njerëzve po vihet nën presion të vazhdueshëm. Jans thekson se, megjithëse Zvicra është një nga vendet më të pasura në botë, besimi se performanca individuale sjell prosperitet po zvogëlohet.

Një tjetër shqetësim i madh është kostoja e lartë e gjyqeve dhe procedurave ligjore. Sondazhi zbuloi se 81% e të anketuarve janë të shqetësuar për këtë çështje, duke e bërë drejtësinë të duket si një sistem "të shitur" për ata që kanë mundësi financiare. Megjithatë, pavarësisht nga këto kritika, revista Beobachter thekson se "besimi në thelbin e shtetit mbetet i paprekshëm nga krizat".

Zvicra në një rrugë të vështirë: midis demokracisë dhe pabarazisë

Edhe pse Zvicra vazhdon të jetë një nga vendet më të stabilizuara në Evropë, debati mbi drejtësinë sociale po nxehet. Sistemi aktual, i cili ka qenë një model për shumë vende, po vihet në provë nga rritja e kostos së jetesës dhe ndjenja e padrejtësisë në mesin e klasës së mesme dhe të varfër.

Sipas ekspertëve, zgjidhja e këtij problemi kërkon një reformë të thellë në sistemin e taksave, sigurimin shëndetësor dhe pensioneve. Megjithatë, me një popullsi të ndarë në mes të atyre që kanë dhe atyre që nuk kanë, rruga përpara duket e vështirë.

Perspektiva për të ardhmen: A mund të ndryshojë gjërat?

Sondazhi i Beobachter dhe gfs.bern paraqet një foto tërësisht të ndryshme nga ajo që Zvicra ka qenë e njohur për gjatë dekadave. Ndërsa shteti mbetet i qëndrueshëm në thelbin e tij demokratik, shqetësimi për drejtësinë sociale po rritet.

Ekspertët thonë se zgjidhja mund të vijë vetëm nëse qeveria dhe institucione të ndryshme marrin masa konkrete për të ulur pabarazinë dhe për të bërë sistemin më të qashem për të gjithë qytetarët. Nëse jo, rreziku është se pakënaqësia sociale do të vazhdojë të rritet, duke kërcënuar stabilitetin e gjatë të njohur të vendit.

Një gjë është e qartë: Zvicra po përballet me një nga momentet më të vështira të dekadës së fundit, dhe zgjidhja kërkon veprim të menjëhershëm.

Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.