Lufta SHBA-Iran: Trump ndalon operacionin, Irani feston si Serbia pas bombardimeve

Lufta SHBA-Iran: Një pauzë e papritur nga Trump
Presidenti amerikan Donald Trump ka ndaluar përkohësisht operacionin për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, më pak se 48 orë pas nisjes së tij. Vendimi erdhi pas një periudhe intensive të sulmeve kundër forcave të Republikës Islamike të Iranit, duke nisur një seri reagimesh të ashpra në rajon. Si arsye për këtë pauzë, Trump ka përmendur "progres të madh" drejt një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse me Iranin, por analistët e pyesin: a është kjo një fitore e vërtetë apo një tërheqje taktike?
Analiza e prof. dr. Žarko Puhovski: Fitimi ushtarak, humbja politike
Analisti politik Žarko Puhovski, profesor i filozofisë dhe politologjisë, ofron një shpjegim të hollësishëm për këtë zhvillim. Sipas tij, vendimi i Trumpit nuk është i papritur: "E kam përsëritur vazhdimisht se presidenti amerikan në një moment do ta ndalë luftën pavarësisht rrethanave, dhe kjo po ndodh tani." Puhovski thekson se Trump ka vlerësuar se ka bërë mjaftueshëm pasi ka shkatërruar në masë të madhe forcat e armatosura të Iranit, por tani po tërhiqet për shkak të presionit të tregjeve financiare dhe rritjes së çmimeve të karburantit.
Një goditje e madhe për Trump dhe elektoratin e tij është fakti që çmimi i benzinës në SHBA është rritur mbi 50% që nga fillimi i luftës. "Trump ka fituar ushtarakisht, por e ka humbur politikisht këtë luftë", vlerëson Puhovski. Ai bën një krahasim me bombardimet e NATO-s ndaj Jugosllavisë, duke kujtuar se në Serbi fundi i bombardimeve u festua si fitore, ndonëse vendi kishte pësuar humbje të mëdha.
Sistemi i Iranit: Një konsocijacion totalitar që reziston
Puhovski thekson se Irani nuk është një regjim i thjeshtë që mund të destabilizohet lehtë. "Bëhet fjalë për një sistem specifik që nuk mund të destabilizohet lehtë: nuk është një regjim ku, nëse vret liderin kryesor, bie i gjithë sistemi, por një strukturë komplekse ku pjesë të ndryshme mund të funksionojnë në mënyrë autonome." Ai e quan këtë strukturë një "konsocijacion totalitar".
Për këtë arsye, rezistenca nuk ka ndaluar pas sulmeve amerikane, por është përhapur në vendet fqinje. "Garda Revolucionare vepron pjesërisht në mënyrë autonome, dhe ajo që sheh në terren është se Irani godet atë që mund të godasë", shpjegon Puhovski. Pas përpjekjeve të pasuksesshme për sulme precize ndaj Izraelit, Irani është kthyer drejt objektivave më të arritshme si Emiratet e Bashkuara Arabe, të cilat zyrtarisht i mohojnë sulmet.
Një marrëveshje afër: Çfarë pritet më tej?
Sipas Puhovskit, një marrëveshje është afër. "Jam i bindur se po vjen një armëpushim i vërtetë. Është çështje ditësh ose ndoshta javësh", thotë ai. Burime pakistaneze për Reuters kanë raportuar se Irani dhe SHBA janë pranë një marrëveshjeje për një memorandum për përfundimin e luftës.
Puhovski shpjegon se Trump mund të dalë nga lufta përmes një marrëveshjeje që do t'i lejonte Iranit të shesë naftë, ndërsa kapacitetet bërthamore do të jenë nën mbikëqyrje ndërkombëtare. Kjo do të ishte një fitore simbolike për të dyja palët, duke i dhënë fund një konflikti që ka tronditur tregjet globale.
Me pak fjalë:
- Trump ka ndaluar operacionin për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit pas një periudhe intensive sulmesh kundër Iranit.
- Analisti Žarko Puhovski vlerëson se Trump ka fituar ushtarakisht, por ka humbur politikisht për shkak të rritjes së çmimeve të karburantit.
- Sistemi i Iranit, i quajtur "konsocijacion totalitar", reziston për shkak të strukturës së tij autonome.
- Një marrëveshje përfundimtare është e afërt, duke përfshirë mundësinë e shitjes së naftës iraniane dhe mbikëqyrjen e kapaciteteve bërthamore.
- Krahasimi me bombardimet e NATO-s ndaj Jugosllavisë tregon se edhe humbjet e mëdha mund të shihen si fitore simbolike nga palët përfshirë.
Burime:
- Donald Trump - Wikipedia
- Republika Islamike e Iranit - Wikipedia
- Reuters - Raportet për marrëveshjen e afërt SHBA-Iran
Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.



