Përplasja në Ngushticën e Hormuzit: Trump deklaron armëpushim aktiv ndërsa tensionet me Iranin rriten

Përplasja në Ngushticën e Hormuzit: Trump mbron armëpushimin ndërsa Irani akuzon SHBA-n
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka deklaruar se armëpushimi me Iranin mbetet aktiv, edhe pse në Ngushticën e Hormuzit janë raportuar përplasje të ashpra midis forcave iraniane dhe anijeve luftarake amerikane. Sipas SHBA-së, incidenti u cilësua si një “sulm i paprovokuar” nga Teherani, i cili sulmoi tre shkatërrues amerikanë me raketa, dronë dhe mjete detare të vogla.
Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) njoftoi se forcat amerikane kanë neutralizuar kërcënimet duke goditur objektiva ushtarake iraniane, përfshirë baza raketash, dronësh dhe qendra komanduese. Në një deklaratë, Centcom theksoi se nuk ka synim për “përshkallëzim”, por është gati të mbrojë forcat e veta në rajon.
Irani akuzon SHBA-n për sulme të paligjshme
Nga ana tjetër, komanda ushtarake iraniane pretendoi se SHBA kishte goditur një tanker iranian të naftës dhe kishte kryer sulme ajrore në zona bregdetare si Bandar Khamir, Sirik dhe ishullin Qeshm. Irani pretendon se forcat e tij iu kundërpërgjigjën duke shkaktuar dëme të konsiderueshme ndaj anijeve amerikane.
Në një postim në Truth Social, Trump njoftoi se SHBA kishte shkatërruar disa mjete detare iraniane dhe paralajmëroi Teheranin për pasoja nëse nuk pranon marrëveshjen e paqes. “Nëse nuk nënshkruajnë marrëveshjen shpejt, do të goditen shumë më fort në të ardhmen”, shkroi ai.
Tensionet përhapen edhe në Emiratet e Bashkuara Arabe
Ndërkohë, tensionet kanë përhapur edhe në Emiratet e Bashkuara Arabe, ku janë raportuar sulme me raketa dhe dronë kundër objektivave atje. Ministria e Mbrojtjes e Emirateve njoftoi se mbrojtja ajrore ishte angazhuar për të zmbrapsur sulmet iraniane.
Negociatat e hapura, por Irani mbetet i papërmbajtshëm
Pavarësisht tensionit, SHBA po punon për një memorandum mirëkuptimi me 14 pika, i cili synon të hapë rrugën për negociata bërthamore më të detajuara. Megjithatë, zyrtarë iranianë kanë hedhur poshtë propozimin, duke deklaruar se Irani “e ka gishtin te këmbëza” dhe do të përgjigjet ashpër nëse SHBA nuk tërhiqet.
Zëdhënësi i komisionit të sigurisë kombëtare iraniane, Ebrahim Rezaei, tha se Teherani nuk do të lejojë ndërhyrje të jashtme në programin e tij bërthamor, i cili mbetet burim kryesor i konfliktit.
Historiku i tensionit: Nga marrëveshja e JCPOA deri në përplasjet aktuale
Konflikti midis SHBA-së dhe Iranit ka një historik të gjatë. Në vitin 2015, u nënshkrua Marrëveshja e Përbashkët të Plotë të Veprimit (JCPOA), e cila kufizonte programin bërthamor iranian në këmbim të lehtësimeve ekonomike. Megjithatë, në vitin 2018, Trump tërhoqi SHBA-n nga marrëveshja, duke nisur një politikë të presionit maksimal kundër Iranit.
Që atëherë, tensionet kanë qenë në rritje, me sulme të përsëritura në rajon, përfshirë goditjen e një tankeri naftë në vitin 2019 dhe vrasjen e gjeneralit iranian Qasem Soleimani në janar 2020. Aktualisht, situata në Ngushticën e Hormuzit—një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të naftës në botë—mbetet shumë e prekshme.
Perspektiva e ardhshme: A do të zgjidhet konflikti paqësisht?
Ekspertët thonë se rruga për paqe mbetet e vështirë, pasi të dyja palët kanë pozicione të forta. Ndërsa SHBA dëshiron një marrëveshje që kufizon programin bërthamor iranian, Irani kërkon lehtësime ekonomike dhe respektimin e sovranitetit të tij.
Me pak fjalë:
- Trump mbron armëpushimin, por paralajmëron Iranin për pasoja nëse nuk pranon marrëveshjen.
- Irani akuzon SHBA-n për sulme të paligjshme dhe pretendon dëme ndaj anijeve amerikane.
- Tensionet kanë përhapur edhe në Emiratet e Bashkuara Arabe, me sulme të përsëritura.
- Programi bërthamor iranian mbetet pika kryesore e mosmarrëveshjes.
- Historiku i konfliktit daton që nga marrëveshja JCPOA e vitit 2015.
Situata në rajon mbetet e tensionuar, dhe rruga për një zgjidhje paqësore mbetet e pasigurt. Të gjitha palët duhet të shfaqin moderim për të shmangur një përshkallëzim të mëtejshëm.
--- SEKSIONI I LINKIMEVE:
- Donald Trump - Donald Trump
- Irani - Irani
- SHBA - SHBA
- Ebrahim Rezaei - Ebrahim Rezaei
- Qasem Soleimani - Qasem Soleimani
Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.



