Protesta masive në Kosovë për Ditën Ndërkombëtare të Punëtorëve: Kërkesa për drejta të barabarta

Në një shfaqje të fuqishme uniteti dhe kërkesës për drejta të barabarta, qytetarët e Kosovës kanë ngritur zërin e tyre sot në Ditën Ndërkombëtare të Punëtorëve, duke organizuar protesta masive në të gjithë vendin. Aktivitetet, të cilat kanë filluar që në mëngjes, kanë mbledhur qindra punëtorë, sindikalistë dhe aktivistë që kërkojnë përmirësime të menjëhershme në kushtet e punës dhe barazi në tregun e punës.

Protestat në Prishtinë: Qendra e veprimit kundër pabarazisë

Në kryeqytet, Protesta në Prishtinë ka marrë përmasa të mëdha, me qindra njerëz që kanë marshuar nga Sheshi i Republikës drejt ndërtesës së Qeverisë. Demonstruesit kanë mbajtur flamuj, transparente dhe kanë thirrur parulla si: “Punë e drejtë, pagë e drejtë!” dhe “Jo pabarazi, jo diskriminim!”. Mes tyre kanë qenë edhe anëtarë të sindikatave të ndryshme, të cilët kanë kërkuar përmirësimin e marrëveshjeve kolektive dhe rritjen e pagës minimale në nivel të Evropës.

Njëri nga organizatorët kryesorë, Arben Ristani, kryetar i Konfederatës së Sindikatave të Pavarura të Kosovës (KSPPK), ka deklaruar se protesta është një sinjal i qartë për qeverinë se koha për ndryshime është tashmë. “Ne kemi duruar mjaft gjatë. Paga minimale në Kosovë është 250 euro, ndërsa në vendet fqinje ajo arrin deri në 500 euro. Kjo është pabarazi e hapur!”, ka thënë ai gjatë fjalimit të tij para turmës.

Protesta në Mitrovicë, Prizren dhe Gjakovë: Solidariteti kombëtar

Protestat nuk kanë qenë të kufizuara vetëm në Prishtinë. Në Mitrovicë, qindra punëtorë kanë marshuar drejt ndërtesës së Komunës, duke kërkuar zgjidhje për papunësinë e lartë dhe kushtet e vështira të punës në zonat industriale. Në Prizren, aktivistët kanë organizuar një mbledhje simbolike në Sheshin e Lidhjes, duke kërkuar që qeveria të zbatojë ligjet e punës sipas standardeve ndërkombëtare. Ndërkaq, në Gjakovë, protesta ka marrë një karakter të veçantë, me pjesëmarrës që kanë kërkuar përmirësimin e infrastrukturës lokale dhe krijimin e vendeve të reja pune.

Njëri nga pjesëmarrësit, Luljeta Berisha, një punëtore në një fabrikë tekstili në Gjakovë, ka shprehur pakënaqësinë e saj për kushtet e punës: “Punoj 12 orë në ditë për një pagë që nuk mjafton për të mbajtur familjen. Kjo nuk është e drejtë!”

Kërkesa kryesore: Paga minimale dhe barazi në tregun e punës

Protestat e sotit kanë qenë një thirrje e fortë për ndryshime strukturore në sistemin e punës në Kosovë. Mes kërkesave kryesore janë:

• Rritja e pagës minimale në nivel të paktën 350 euro, në përputhje me standarde të ngjashme në rajon;
• Zbatimi i plotë i ligjeve të punës, duke përfshirë kohën e punës, pushimet dhe sigurimin shoqëror;
• Lufta kundër pabarazisë gjinore në tregun e punës, me fokus në barazi të pagave dhe mundësitë e barabarta për gratë;
• Krijimi i vendeve të reja pune, veçanërisht në sektorët e rinj si teknologjia dhe energjitë e rinovueshme;
• Mbrojtja e të drejtave të sindikatave për të garantuar negociata kolektive të vlefshme.

Reagimi i qeverisë: Premtime apo vetëm fjalë?

Deri më tani, qeveria e Kosovës nuk ka dhënë një reagim të qartë për protestat e sotit. Megjithatë, ministri i Punës, Selim Selimi, ka deklaruar në një intervistë paraprake se qeveria është e hapur për dialog me sindikatat dhe se po punohet në një strategji të re për tregun e punës. “Ne e kuptojmë rëndësinë e kërkesave dhe po veprojmë për zgjidhje konkrete”, ka thënë ai.

Por, shumë aktivistë mbeten skepticë. “Premtime kanë qenë shumë gjatë viteve të fundit. Ne duam veprime, jo fjalë!”, ka thënë një nga organizatorët e protestës në Prishtinë.

Historiku: Ditët e 1 Majit në Kosovë

Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve, e njohur edhe si Dita e 1 Majit, ka një histori të gjatë në Kosovë. Fillimisht, ajo u festua gjatë periudhës socialiste, por pas luftës së vitit 1999, ajo u ringjall si një ditë për të kërkuar drejta të punëtorëve. Në vitet e fundit, protesta kanë marrë përmasa të reja, duke u fokusuar jo vetëm në kushtet e punës, por edhe në çështje të tilla si korrupsioni dhe pabarazia sociale.

Në vitin 2020, gjatë pandemisë së COVID-19, protesta u zhvendosën në rrjete sociale, por kjo vit, qytetarët kanë kthyer aktivitetet në rrugë, duke treguar se kërkesa për ndryshime është më e fortë se kurrë.

Çfarë presin tani punëtorët?

Me protestat që kanë marrë përmasa të gjera, është e qartë se presioni ndaj qeverisë do të rritet në javët e ardhshme. Sindikatat kanë deklaruar se nëse kërkesat e tyre nuk do të përmbushen brenda një periudhe të caktuar, ato do të organizojnë greva të mëdha në të gjithë vendin. “Ne jemi të gatshëm të veprojmë në mënyra të ndryshme për të arritur qëllimet tona”, ka thënë Faton Peci, anëtar i Këshillit të Përgjithshëm të KSPPK.

Ndërkaq, ekspertët ekonomikë paralajmërojnë se rritja e pagës minimale pa një plan të mirë ekonomik mund të sjellë inflacion të lartë. “Duhet një strategji e mirëpërcaktuar që të mos dëmtojë ekonominë lokale”, ka thënë ekonomisti Veton Kelmendi.

Me pak fjalë:

Kush organizoi protestat? Sindikatat kryesore të Kosovës, të udhëhequra nga KSPPK, kanë qenë në ballë të organizimit të protestave. Çfarë kërkojnë protestuesit? Rritja e pagës minimale, barazi në tregun e punës, zbatimin e ligjeve të punës dhe krijimin e vendeve të reja pune. Si ka reaguar qeveria? Ministri i Punës ka deklaruar se qeveria është e hapur për dialog, por aktivistët mbeten skepticë. Çfarë presin tani? Nëse kërkesat nuk përmbushen, sindikatat kanë kërcënuar me greva të mëdha në të gjithë vendin.

Burimi i lajmit: zhurnal.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.