Shqipëria dhe Italia ndërtojnë anije luftarake: Investim 1.2 miliardë euro për sigurinë në Ballkan

Apr 30, 2026 - 01:04

Shqipëria dhe Italia nënshkruajnë marrëveshje historike për prodhimin e anijeve luftarake

Një marrëveshje revolucionare në fushën e mbrojtjes u firmos ndërmjet Shqipërisë dhe Italisë, duke nisur një projekt ambicioz që do të transformojë Pashalimanin në një kantier të rëndësishëm për ndërtimin e anijeve luftarake në Evropën Juglindore. Projekti, i vlerësuar në 1.2 miliardë euro, do të përfshijë krijimin e një shoqërie të re ndërmjet kompanisë shtetërore shqiptare Kayo dhe gjigantit italian Fincantieri, një nga ndërtuesit më të mëdhenj të anijeve tregtare dhe ushtarake në Evropë.

Pashalimani: Nga baza sovjetike në kantier modern për anijet e NATO-s

Pashalimani, i vendosur në Gjirin e Vlorës, ka një histori të pasur që shtrihet në periudhën e Luftës së Ftohtë. Në atë kohë, baza ishte një nga objektivat më strategjikë të Bashkimit Sovjetik në Mesdhe. Pas rënies së komunizmit, ajo u përshtat për nevojat e Forcave Detare Shqiptare dhe u riorganizua me ndihmën e partnerëve ndërkombëtarë. Tani, me këtë marrëveshje, Pashalimani do të bëhet një qendër kyçe për prodhimin dhe mirëmbajtjen e anijeve luftarake deri në 80 metra gjatësi dhe 800 ton kapacitet.

Sipas planit, kantieri do të punësojë afër 400 persona, duke sjellë një impuls të rëndësishëm për ekonominë lokale dhe kombëtare. Ministria e Mbrojtjes shqiptare ka theksuar se 90% e klientëve të Fincantieri janë ndërkombëtarë, duke treguar potencialin e këtij projekti për eksportin e teknologjisë ushtarake.

Një bashkëpunim me shumë përfitime: Siguri, ekonomia dhe inovacion

Projekti parashikon që Kayo të investojë në modernizimin e infrastrukturës së kantierit, ndërsa Fincantieri do të sjellë ekspertizë teknike, furnizim me materiale dhe trajnim për stafin shqiptar. Ky bashkëpunim nuk do të përmirësojë vetëm aftësitë e Forcave Detare Shqiptare, por edhe pozicionin e Shqipërisë si një bazë evropiane për prodhimin e anijeve të vogla dhe të mesme.

Ministri i Mbrojtjes, Ermal Nufi, ka theksuar se ky projekt e bën Shqipërinë një partner të rëndësishëm për Fincantieri dhe potencialisht një nyje logjistike për NATO në rajon. Ai ka shtuar se marrëveshja parashikon prodhimin e anijeve jo vetëm për Shqipërinë, por edhe për shtetet aleate.

Reagimet e udhëheqësve: Nga siguria deri te ambiciet ekonomike

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, e ka cilësuar këtë marrëveshje si një moment historik për të ardhmen e sigurisë dhe ekonomisë së vendit. Në një deklaratë, ai ka thënë:

“Ne [Shqipëria] do të jemi të parët që do të përfitojmë nga produktet e shoqërisë në mënyrë konkrete nga dy anijet e para që do të ndërtohen për Forcat tona të Armatosura... dhe më pas sigurisht prodhimi do të vazhdojë më tej për të eksportuar këto anije.”

Rama ka shtuar se Shqipëria, si anëtare e NATO-s, duhet të përshtatet me dinamikat gjeopolitike dhe të investojë në mbrojtje për të qenë një partner i besueshëm në aleancën transatlantike.

Konteksti gjeopolitik: Shqipëria si nyje strategjike në Ballkan

Kjo marrëveshje vjen në një kohë kur Shqipëria po konsolidon pozicionin e saj si një partner i rëndësishëm për SHBA dhe NATO. Në një njoftim të fundit, Ambasada Amerikane në Tiranë ka theksuar se janë diskutuar aftësitë e Shqipërisë për të bërë një nyje logjistike për aleancën në rajon. Projekti i anijeve luftarake plotëson këtë vizion, duke e bërë Shqipërinë një vend kyç për sigurinë në Mesdhe.

Ndërkohë, Qeveria shqiptare ka autorizuar kompaninë Kayo që të lidhë marrëveshje edhe për prodhimin e dronëve luftarakë dhe mjeteve lundruese civile, duke treguar se ky është vetëm fillimi i një strategjie më të gjerë për modernizimin e mbrojtjes shqiptare.

Perspektiva e ardhshme: Nga Pashalimani në tregun global

Me këtë marrëveshje, Shqipëria dhe Italia nuk po ndërtojnë vetëm anije luftarake – po krijojnë një ekosistem të ri industrial që mund të tërheqë investime të mëtejshme dhe të bëjë nga Pashalimani një qendër të rëndësishme për prodhimin e teknologjisë detare në Evropë. Projekti parashikon që kantieri të ketë kapacitet për të ndërtuar anije deri në 80 metra gjatësi, duke e bërë atë një alternativë tërheqëse për shtetet që kërkojnë furnizime të besueshme dhe të cilësisë së lartë.

Sipas ekspertëve, ky projekt mund të ketë një efekt domino në rajon, duke inkurajuar edhe vendet fqinje të investojnë në modernizimin e mbrojtjes së tyre detare. Për Shqipërinë, kjo do të thotë jo vetëm një rritje të sigurisë, por edhe një impuls të rëndësishëm për ekonominë, duke krijuar vende pune dhe duke ngritur standardet teknologjike.

Faktet kryesore të marrëveshjes:

Investimi total: 1.2 miliardë euro.
Punëtorë të punësuar: Afër 400 persona në kantierin e Pashalimanit.
Kapaciteti i anijeve: Deri në 80 metra gjatësi dhe 800 ton kapacitet.
Partnerët kryesorë: Kompania shqiptare Kayo dhe italiane Fincantieri.
Synimi: Prodhimi i anijeve luftarake për Shqipërinë dhe shtetet aleate, me potencial eksporti.
Konteksti historik: Pashalimani ishte baza më e rëndësishme sovjetike në Mesdhe gjatë Luftës së Ftohtë.

Çfarë do të ndodhë më tej?

Sipas planit, kantieri i Pashalimanit do të fillojë punën në fazën e parë të projektit brenda vitit të ardhshëm. Dy anijet e para për Forcat Detare Shqiptare do të ndërtohen në Shqipëri, duke rritur numrin e flotës nga 7 në 9 anije. Në të ardhmen, prodhimi mund të zgjerohet për të përfshirë edhe anije për klientë ndërkombëtarë, duke e bërë këtë projekt një sukses të dyfishtë – si për sigurinë kombëtare, ashtu edhe për ekonominë.

Me këtë marrëveshje, Shqipëria dhe Italia nuk po ndërtojnë vetëm anije – po ndërtojnë një të ardhme më të sigurt për Ballkanin dhe Evropën Juglindore.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.