Trump refuzon propozimin e Iranit për Ngushticën e Hormuzit: Çfarë po ndodh?

Trump kundër propozimit iranian për paqe në Hormuz
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka shprehur pakënaqësi ndaj propozimit të Iranit për të rihapur Ngushticën e Hormuzit dhe përfundimin e luftës ndërmjet SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit. Informacioni u transmetua nga agjencia Anadolu, duke u bazuar në burime anonime gjatë një takimi në Dhomën e Situatave të Shtëpisë së Bardhë.
Sipas raportit të The New York Times, propozimi iranian përfshinte gjithashtu heqjen e bllokadës së SHBA-së në këtë rrugë ujore kritike. Megjithatë, propozimi nuk përmendëte asgjë për programin bërthamor të Iranit, sipas zyrtarëve amerikanë dhe iranianë.
Programi bërthamor i Iranit mbetet një pengesë e madhe
Irani ka hedhur poshtë kërkesat e SHBA-së për ndalimin e pasurimit të uraniumit, duke pohuar se ka të drejtë sipas ligjit ndërkombëtar për ta bërë këtë. Deri më tani, Irani ka refuzuar të dorëzojë uraniumin që tashmë e ka pasuruar, duke e bërë këtë temë një pengesë të madhe në negociatat.
Nuk është e qartë se çfarë saktësisht ka pakënaqur Trumpin, por ai ka këmbëngulur gjatë kohës në kërkesat bërthamore. Një zyrtar anonim amerikan ka thënë se pranimi i propozimit do t’i mohonte Trumpit një fitore politike.
“SHBA-ja nuk do të negociojë përmes mediave. Ne kemi qenë të qartë për vijat tona të kuqe dhe presidenti do të bëjë vetëm marrëveshje që janë të mira për popullin amerikan dhe botën”, ka thënë zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Olivia Wales, për The New York Times.
Propozimi iranian: Armëpushim i përhershëm dhe negociata bërthamore
Portali i lajmeve Axios kishte raportuar për herë të parë për këtë propozim të dielën, menjëherë pasi ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, i kishte dorëzuar propozimin ndërmjetësve pakistanezë. Sipas këtij propozimi, një armëpushim do të zgjatej për një periudhë të gjatë ose do të bëhej i përhershëm, ndërsa bisedimet bërthamore do të fillonin vetëm pasi të rihapet ngushtica dhe të hiqen kufizimet.
Javën e kaluar, Trump kishte hedhur poshtë një propozim tjetër nga Irani dhe kishte anuluar papritur negociatat në Pakistan që do të mbaheshin në Islamabad gjatë fundjavës. Zyrtarët amerikanë thanë se Irani nuk i kishte autorizuar negociatorët të bënin ndonjë lëshim lidhur me programin e tij bërthamor, duke e vështirësuar rrugën për paqe.
Debati në administratën e Trumpit: Sa shumë mund të përballojë Irani?
Debati brenda administratës së Trumpit tani sillet rreth asaj se sa shumë presion ekonomik mund të përballojë Irani ndërsa Ngushtica e Hormuzit mbetet e bllokuar nga SHBA-ja. Prodhimi i naftës po e tejkalon me shpejtësi kapacitetin e magazinimit, dhe puset nuk mund të mbyllen pa pasoja të rënda.
Dëme të konsiderueshme do të shkaktoheshin nëse puset do të mbylleshin, dhe disa figura brenda administratës argumentojnë se Irani do të bënte marrëveshje në vend që të përballonte kostot e mëdha ekonomike. Megjithatë, të tjerë besojnë se lidershipi i Iranit është forcuar vetëm pas vendimit të Trump për t’u bashkuar me Izraelin në sulmin ndaj vendit.
Pse propozimi iranian nuk gjeti mbështetje në SHBA?
Propozimi iranian nuk përmbante asgjë për programin bërthamor, i cili mbetet një nga kërkesat kryesore të SHBA-së. Zyrtarët amerikanë kanë treguar se Irani nuk është i gatshëm të bëjë lëshime në këtë drejtim, duke e bërë propozimin të pafuqishëm për të nxitur një marrëveshje të qëndrueshme.
Për më tepër, Trump ka qenë i vendosur që të mos bëjë kompromise në lidhje me programin bërthamor iranian, duke e parë këtë si një rrezik të madh për sigurinë globale. Kjo ka bërë që propozimi iranian të shikohet me skepticizëm nga ana e SHBA-së.
Pyetje të shpeshta
1. Çfarë propozoi Irani për Ngushticën e Hormuzit?
Irani propozoi të rihapë Ngushticën e Hormuzit dhe të bëjë një armëpushim të përhershëm me SHBA-në dhe Izraelin, ndërsa negociatat bërthamore do të fillonin pas heqjes së bllokadës.
2. Pse Trump refuzoi propozimin iranian?
Trump refuzoi propozimin sepse ai nuk përmbante ndonjë lëshim në lidhje me programin bërthamor iranian, i cili është një kërkesë kryesore e SHBA-së.
3. Cilat janë pasojat e bllokadës së Hormuzit për Iranin?
Bllokada e Hormuzit ka sjellë presion të madh ekonomik mbi Iranin, duke e detyruar vendin të përballet me probleme të mëdha në prodhimin dhe eksportin e naftës.
4. A do të bëjë Irani lëshime në programin bërthamor?
Deri më tani, Irani ka refuzuar të bëjë ndonjë lëshim në lidhje me programin e tij bërthamor, duke pohuar se ka të drejtë sipas ligjit ndërkombëtar.
????Personat: Donald Trump, Iran, Ngushtica e Hormuzit, Abbas Araghchi, Olivia Wales, The New York Times, Anadolu, Axios
Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.



