Vetëm 'Po' do të thotë 'Po': Parlamenti Evropian voton për një ligj historik kundër përdhunimit"

Parlamenti Evropian në rrugën e ndryshimit: Një votë historike kundër përdhunimit

Një nga votat më të rëndësishme të këtij viti në Parlamenti Evropian pritet të zhvillohet të martën, 28 prill 2025. Qëllimi? Të vendoset një përkufizim i unifikuar penal i përdhunimit në të gjithë Bashkimin Evropian, duke i dhënë fund një gjendjeje ku standarde të ndryshme kanë lënë shumë viktima pa drejtësi. Nisma, e mbështetur nga një grup i gjerë deputetësh, synon të ndryshojë përgjithmonë paradigmën e trajtimit të këtij krimi të rëndë.

Çfarë do të ndryshojë me këtë ligj? Konsensi seksual në qendër të debateve

Deri tani, përdhunimi në Evropë përcaktohej sipas kritereve të ndryshme nga vendi në vend. Në shumë raste, ajo që konsiderohej si përdhunim në një shtet, nuk ishte e tillë në një tjetër. Kjo ka bërë që shumë viktima të ndihen të pambrojtura dhe të heshtin për dhunën që kanë pësuar. Por tani, me propozimin e ri, gjithçka mund të ndryshojë.

Sipas Maria Noichl, deputete e SPD-së në Parlamentin Evropian, thelbi i këtij propozimi është thjeshtë: “Vetëm ‘Po’ do të thotë ‘Po’.” Kjo do të thotë se çdo akt seksual pa pëlqimin e qartë të personit të përfshirë do të konsiderohet si përdhunim. Nuk do të jetë më e nevojshme që viktima të provojë se ka rezistuar fizikisht ose të ketë dëshmi të tjera të dhunës. Konsensi i qartë, i dhënë vullnetarisht, do të jetë kushti i vetëm për të cilin një akt seksual do të jetë i ligjshëm.

Një rrugë e gjatë drejt drejtësisë: Nga dështimi i 2022 tek shpresa e 2025

Ky nuk është një propozim i parë. Në vitin 2022, një nismë e ngjashme dështoi për shkak të mosmarrëveshjeve të thella midis shteteve anëtare. Por tani, koha është e ndryshme. Raste të tmerrshme si ajo e Gisèle Pelicot në Francë kanë tronditur opinionin publik dhe kanë nxitur një ndryshim të thellë në mentalitetin shoqëror. Gisèle, një grua franceze, u përdhunua nga burri i saj dhe tre burrat e tjerë për disa vite, pa mundur të largohej për shkak të frikës dhe presionit. Rasti i saj solli një ndryshim të madh në ligjin francez dhe tani shërben si shembull për atë që duhet të bëhet në nivel evropian.

Një tjetër rasti që ka ndikuar në ndryshimin e qëndrimit është ajo e përdhunimeve në grup në Gjermani, ku shumë gra kanë raportuar se janë përdhunuar nga grupe burrash që kanë shfrytëzuar faktin se viktimat nuk ishin në gjendje të mbroheshin. Këto raste kanë treguar se sistemi aktual nuk mbrohet mjaftueshëm viktimat dhe se është koha që të gjitha shtetet e BE-së të veprojnë së bashku.

Vendet që kanë ndryshuar tashmë: Pionierë në luftën kundër përdhunimit

Ndërsa BE po debaton për një ligj të unifikuar, disa vende kanë tashmë standarde të avancuara në këtë fushë. Suedia ishte një nga vendet e para që adoptuan parimin “Vetëm ‘Po’ do të thotë ‘Po’” në vitin 2018. Që atëherë, vende të tilla si Italia, Greqia, Danimarka dhe Belgjika kanë ndjekur shembullin e saj. Në vitin 2023, edhe Franca ndryshoi ligjin e saj pas rasteve të tmerrshme të Gisèle Pelicot.

Këto ndryshime kanë treguar se një ligj i tillë nuk është vetëm i mundur, por edhe i nevojshëm. Sipas Verena Mertens, deputete demokristiane, një standard i unifikuar do të thotë se viktimat kudo në Evropë do të ndihen të mbrojtura dhe të sigurta që drejtësia do t’i mbështesë.

Debatet e ashpra: Kritika nga grupet konservatore

Sidoqoftë, jo të gjithë janë të gatshëm të mbështesin këtë nismë. Grupi “Patriotët për Evropën”, i cili përfaqëson fraksionin e tretë më të madh në Parlamentin Evropian, ka deklaruar se nuk do të votojë pro këtij propozimi. Ky grup, i cili përfshin partitë e Marine Le Pen nga Franca dhe Viktor Orbán nga Hungaria, argumenton se një ligj i tillë do të bëjë të vështirë procesin gjyqësor dhe do të çojë në padrejtësi.

Një nga kritikat kryesore është se reduktimi i përdhunimit në një kërkesë të përhershme, të ngjashme me një kontratë, do të bëjë që procesi gjyqësor të jetë shumë i ndërlikuar. Sipas Marieke Ehlers, deputete nga Holanda, një ligj i tillë do të ngatërronte edhe profesorët më të mirë të juridikut. “Konsensi duhet të jetë në qendër, por nuk mund të reduktohet gjithçka në një kërkesë të përhershme,” thotë ajo.

Një sinjal për shoqërinë: Drejtësia për të gjithë, kudo në Evropë

Për Verena Mertens, një standard i unifikuar nuk është vetëm një nevojë juridike, por edhe një sinjal i rëndësishëm për shoqërinë. “Është e rëndësishme që viktimat, kudo që jetojnë në Evropë, të ndihen të mbrojtura dhe të sigurta që drejtësia do t’i mbështesë,” thotë ajo. Kjo do të thotë se një grua në Poloni ose në Portugali do të ketë të njëjtat të drejta dhe mbrojtje si një grua në Suedi ose Francë.

Nisma e Parlamentit Evropian nuk është vetëm një ndryshim ligjor, por edhe një ndryshim shoqëror. Ajo dërgon një mesazh të qartë: përdhunimi nuk do të tolerohet më, dhe viktimat do të jenë në qendër të vëmendjes. Kjo është një hap i madh drejt një Evropë më të sigurt dhe më të drejtë për të gjithë.

Pyetje të shpeshta

1. Çfarë do të ndryshojë me këtë ligj të ri kundër përdhunimit?

Ligi i ri do të vendosë një përkufizim të unifikuar të përdhunimit në të gjithë BE-në, duke bërë që konsensi seksual të jetë kushti i vetëm për një akt seksual të jetë i ligjshëm. Kjo do të thotë se çdo akt seksual pa pëlqimin e qartë do të konsiderohet si përdhunim.

2. Cili është standardi aktual i përdhunimit në Evropë?

Aktualisht, secili vend ka standardet e veta. Në disa vende, përdhunimi përcaktohet vetëm nëse viktima ka rezistuar fizikisht ose ka dëshmi të tjera të dhunës. Në vende të tilla si Suedia dhe Franca, konsensi i qartë tashmë është kushti kryesor.

3. Pse disa grupe politike janë kundër këtij ligji?

Grupet konservatore, si “Patriotët për Evropën”, argumentojnë se një ligj i tillë do të bëjë procesin gjyqësor shumë të ndërlikuar dhe do të çojë në padrejtësi. Ata besojnë se konsensi nuk mund të reduktohet në një kërkesë të përhershme.

4. Cilat janë vendet që kanë tashmë ligje të avancuara kundër përdhunimit?

Suedia, Italia, Greqia, Danimarka, Belgjika dhe Franca janë ndër vendet që kanë adoptuar tashmë parimin “Vetëm ‘Po’ do të thotë ‘Po’”. Këto vende kanë treguar se një ligj i tillë është i mundur dhe i nevojshëm.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.