Vonesat në kufij: BE lejon pezullimin e sistemit EES për turizëm – cili është rreziku?

May 4, 2026 - 22:31
Vonesat në kufij: BE lejon pezullimin e sistemit EES për turizëm – cili është rreziku?

Vonesat në kufij: BE lejon pezullimin e sistemit EES për turizëm – cili është rreziku?

Një numër i shteteve anëtare të Bashkimit Evropian kanë vendosur të pezullojnë përkohësisht sistemin EES (Sistemi i Hyrjes/Daljes), i cili kërkon kontrollin biometrik të udhëtarëve në zonën Shengen. Vendimi erdhi pasi shumë vende u ballafaquan me vonesa të mëdha në kufij, duke rrezikuar turizmin gjatë sezonit të lartë.

Pse Greqia e ndaloi kontrollin biometrik për turistët britanikë?

Greqia, një nga destinacionet më të preferuara për turistët nga Mbretëria e Bashkuar, ka vendosur të pezullojë kontrollin biometrik për udhëtarët britanikë për shkak të kaosit në kufij. Në vitin 2025, rreth 4.9 milionë turistë nga Britania e Madhe vizituan Greqinë, duke sjellë një kontribut prej 3.5 miliardë euro në ekonomi. Përfshirja e tyre në sistemin EES do të rrisë vonesat në kufij, duke kërcënuar turizmin.

Sipas rregullave të BE-së, shtetet anëtare kanë të drejtë të pezullojnë EES për 90 ditë, me mundësinë e zgjatjes për 60 ditë të tjera. Kjo mbulon praktikisht të gjithë sezonin veror, duke lejuar kontrollin tradicional të pasaportave në vend të regjistrimit biometrik.

Cilat shtete mund të ndjekin shembullin e Greqisë?

Ekspertët e turizmit parashikojnë se Spanja, Franca dhe Kroacia mund të miratojnë zgjidhje të ngjashme, duke shkaktuar potencialisht shembjen e plotë të kuadrit EES. Në Maqedoni, sektori turistik ka kërkuar një pezullim të ngjashëm për turistët maqedonas gjatë periudhës së pikut veror (1 qershor – 1 shtator).

Kryetari i Dhomës së Turizmit Arkan Kerim, tha se kontrolli biometrik mund të zgjasë deri në 10 minuta për një familje, duke rrezikuar trafikun turistik. Ai theksoi se janë në kontakt me autoritetet greke për të siguruar një përjashtim për turistët maqedonas.

Si do të ndikojë pezullimi në Serbi?

Mediat serbe raportojnë se Greqia ka premtuar të pezullojë EES për qytetarët serbë gjatë verës (1 qershor – 30 gusht). Drejtori i Organizatës Turistike të Serbisë, Aleksandar Seniçiq, deklaroi se janë ndërmarrë hapa për të zgjeruar numrin e vendkalimeve dhe përshpejtimin e fluksit të udhëtarëve.

Cili është konteksti i sistemit EES?

Sistemi EES u aktivizua plotësisht në 25 shtete Shengen plus Islandë, Norvegji, Lihtenshtajn dhe Zvicër. Ai kërkon mbledhjen e të dhënave biometrike (fotografi dhe gjurmë gishtash) për shtetasit e vendeve të treta. Megjithatë, lançimi fillestar pati probleme teknike, duke bllokuar aeroportet dhe duke shkaktuar vonesa të mëdha.

Reagimet e industrisë së udhëtimit

Drejtori Ekzekutiv i Ryanair, Neil McMahon, ka kritikuar ashpër zbatimin e EES, duke e quajtur atë një sistem IT të papërfunduar. Ai kërkoi pezullimin e kontrollit deri në shtator, duke theksuar se udhëtarët po humbasin fluturime për shkak të radhëve të gjata.

Analistët sugjerojnë se nëse shumë shtete anëtare pezullojnë EES, Komisioni Evropian do të ketë pak mundësi për ndëshkim, pasi përfitimet financiare të turizmit tejkalojnë rregullat.

Me pak fjalë:

  • Sistemi EES kërkon kontroll biometrik për udhëtarët në zonën Shengen.
  • Greqia, Spanja, Franca dhe Kroacia mund të pezullojnë EES për të shmangur kaosin në kufij.
  • Turizmi në Maqedoni dhe Serbi kërkon pezullim të ngjashëm gjatë verës.
  • Problemet teknike të EES kanë bllokuar aeroportet dhe kanë shkaktuar vonesa.
  • Industria e udhëtimit kritikon zbatimin e sistemit, duke kërkuar pezullim deri në shtator.

Nga ana tjetër, udhëtarët janë këshilluar të përdorin aplikacionin celular EES për të pararegjistruar të dhënat në vende ku sistemi mbetet aktiv.


Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.