Nga Beogradi në Manastir: si u bë Alta Banka betejë shqiptare

Rasti i Alta Bankës, i nisur si krizë bankare në Beograd pas ndërrimit të pushtetit në Serbi, është kthyer në Maqedoninë e Veriut në përplasjen më të ashpër të kësaj vjeshte mes dy partive kryesore shqiptare. Në qendër të saj është vënë kryetari i BDI-së, Ali Ahmeti. VLEN-i kërkon që ai të sqarojë personalisht lidhjet e pretenduara me një kompani që bëri transaksione me bankën serbe. BDI-ja i quan akuzat gënjeshtër dhe ia kthen përgjegjësinë qeverisë aktuale.

Pyetja që iu drejtua Ahmetit në Kuvend

Komisioni për Financa dhe Buxhet mbajti më 11 nëntor debat mbikëqyrës për arsyet e vendosjes së administrimit në Alta Banka SHA Manastir. Kryeministri Hristijan Mickoski ishte dëshmitari i parë. Ai paraqiti ekstraktin e procesverbalit të mbledhjes së 194-t të qeverisë Kovaçevski, të mbajtur më 24 tetor 2023. Sipas interpretimit të tij, me propozim të ish-ministrit të Financave nga BDI, Fatmir Besimi, Avokatura e Shtetit u autorizua të hynte në marrëdhënie afariste me Alta Bankën e Beogradit, në pronësi të Davor Macurës.

Por pjesa më e rëndë politike erdhi nga deputeti i VLEN-it, Adnan Azizi. Ai renditi tri data që lidhen me kompaninë AS Senjak. Më 24 tetor 2024, kompania bleu aksione në Stopanska Banka të Manastirit nga një firmë e lidhur me Sasho Mijallkovin, ish-shefin e shërbimit sekret në kohën e Nikolla Gruevskit. Më 9 qershor 2025, një kompani ku AS Senjak është bashkëpronare mori kredi prej 5 milionë eurosh nga Alta Banka në Beograd. Më 17 shtator 2025, aksionet e AS Senjakut në bankën e Manastirit kaluan te Alta.Azizi pretendoi se pronari i kompanisë ka lidhje miqësore ose krushqie me kryetarin e BDI-së, Ali Ahmeti, dhe pyeti publikisht nëse ky ishte në dijeni. Ai e pyeti kryeministrin nëse edhe këto transaksione do të përfshihen në hetime. Sipas VLEN-it, deputetët e BDI-së nuk morën pjesë në seancë. Azizi e cilësoi mungesën e tyre si ikje nga përgjegjësia para qytetarëve.

Akuzat e VLEN-it që nga fillimi i nëntorit

Akuzat nuk lindën në seancën e së mërkurës. Më 4 nëntor, pak ditë pasi banka mbeti pa licencë në Serbi, VLEN-i publikoi një komunikatë me të njëjtat data. Në të, AS Senjak përshkruhet si kompani e krushkut të Ahmetit. VLEN-i shtoi edhe një pretendim tjetër: gjashtë ditë pas shitjes së aksioneve te Alta, një komunë e drejtuar nga BDI-ja i dha AS Senjakut dy kontrata me vlerë të përgjithshme 90 milionë denarë.

Sipas VLEN-it, këto çështje janë ngritur që në shtator të vitit 2025 dhe dokumentet i janë dorëzuar Komisionit Shtetëror për Parandalimin e Korrupsionit. Partia në pushtet u kërkon këtij Komisioni dhe Prokurorisë Publike të hetojnë transaksionet me Mijallkovin dhe Alta Bankën, kredinë prej 5 milionë eurosh dhe kontratat komunale. VLEN-i kërkon gjithashtu që BDI-ja të publikojë procesverbalet e takimeve të Ali Ahmetit dhe Bujar Osmanit me Aleksandar Vuçiqin dhe zyrtarë të tjerë serbë.

Pas seancës, VLEN-i deklaroi se Ahmeti dhe BDI-ja duhet t’u përgjigjen dy pyetjeve: çfarë lidhjesh kanë me pronarin e AS Senjakut dhe a ishin në dijeni për transaksionet. Ministri i Ekonomisë nga VLEN, Besar Durmishi, kërkoi dorëheqje dhe përgjegjësi politike, duke shtuar se pjesa tjetër është punë e Prokurorisë.

Kundërpërgjigjja e BDI-së

BDI-ja reagoi po atë pasdite, por si parti, jo përmes një deklarate personale të Ahmetit. Në burimet e shqyrtuara për këtë shkrim nuk u gjet asnjë përgjigje e tij publike për pretendimet konkrete rreth AS Senjakut.Në reagimin e saj, BDI-ja i cilëson pretendimet për vendimin e vitit 2023 si gënjeshtër të plotë dhe manipulim. Sipas saj, ai vendim kishte qëllimin e kundërt: të mos lejohej shitja pa autorizim e pronës shtetërore. Partia e Ahmetit akuzon qeverinë e VMRO-DPMNE-së, VLEN-it dhe ZNAM-it se me një vendim të vitit 2025 i obligoi institucionet të vihen në shërbim të hyrjes së Alta-s dhe Macurës në bankën e Manastirit.

Në fillim të nëntorit, ishte vetë BDI-ja ajo që e ngriti rastin si çështje e menaxhimit të mjeteve publike dhe e lidhjes së mundshme mes vendimeve politike dhe interesave bankare. Kjo e ndihmon të kuptohet pse të dyja partitë po e përdorin të njëjtin rast si armë kundër njëra-tjetrës.

Asnjë nga pretendimet për lidhje personale apo familjare nuk është konfirmuar deri tani nga ndonjë institucion hetimor. Alta Banka i ka mohuar më herët akuzat për pastrim parash dhe korrupsion.

Si u zhvillua kriza nga Beogradi në Manastir

Alta Banka e Beogradit, dikur JUBMES, u zgjerua shpejt vitet e fundit dhe në vitin 2025 mori bankën e dikurshme Stopanska Banka të Manastirit. Më 14 tetor 2026, kongresmeni republikan Joe Wilson, si bashkëkryesues i Komisionit të Helsinkit, i kërkoi Sekretarit të Shtetit Marco Rubio sanksione ndaj katër biznesmenëve serbë, mes tyre edhe Macurës. Sipas Radios Evropa e Lirë, në kërkesë ata cilësohen si bashkëpunëtorë të Vuçiqit.

Pas zgjedhjeve të 25 tetorit në Serbi, ku Lista Studentore mposhti listën e Vuçiqit, Banka Kombëtare e Serbisë ia hoqi licencën Alta Bankës në fund të tetorit dhe nisi procedurën e falimentimit. Më 1 nëntor, Banka Popullore në Shkup vendosi administrim të përkohshëm tremujor në degën e Manastirit dhe kufizoi tërheqjet me kartelë në 10 mijë denarë në javë. Guvernatori Trajko Sllaveski tha se banka e Manastirit është e kapitalizuar mirë dhe likuide, dhe se masa lidhet me aksionarin në Beograd. Depozitat janë të siguruara deri në 30 mijë euro. Sipas Sllaveskit, gjashtë investitorë kanë shfaqur interes për blerjen e bankës.

Pse ka rëndësi për shqiptarët dhe çfarë duhet ndjekur

Gara mes dy partive është e ngushtë. Sipas tri sondazheve të tetorit që i prezantoi Mickoski, BDI-ja ka 7,9 për qind dhe VLEN-i 7,1 për qind. Për VLEN-in, rasti është mënyrë për ta treguar BDI-në si pjesë të rrjeteve të ndërtuara në kohën e Vuçiqit, në javët kur vetë VLEN-i është nën presion për provimin e jurisprudencës në gjuhën shqipe. Për BDI-në, mbrojtja kalon përmes argumentit se dera iu hap Alta-s në vitin 2025, nën qeverinë ku VLEN-i është partner.

Për Ahmetin personalisht, pesha politike e rastit varet nga dy gjëra që ende mungojnë: një përgjigje e drejtpërdrejtë e tij për pretendimet rreth AS Senjakut dhe një vlerësim nga institucionet. Pa to, publiku ka para vetes vetëm akuza politike dhe mohime partiake.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.