Deklarata e William Walker për Masakrën e Reçakut: Çfarë pa në vendin e ngjarjes
Deklarata e William Walker për Masakrën e Reçakut: Çfarë pa në vendin e ngjarjes
Sipas aktakuzës së Prokurorisë Speciale të Republikës së Kosovës (PSRK), e ngritur më 30 dhjetor 2025 kundër 21 personave të akuzuar për Masakrën e Reçakut, dëshmi kyçe ka dhënë ish-ambasadori amerikan William Walker para Gjykatës Themelore në Prishtinë. Në dëshminë e tij, Walker ka rrëfyer detajet e ngjarjes, gjendjen e trupave të viktimave dhe veprimet që pasuan atë ditë kritike.
Si u njoftua për ngjarjen dhe vizita në Reçak
Sipas aktakuzës, Walker, i cili në vitin 1998 ishte kryesues i misionit verifikues të OSBE-së në Kosovë, u njoftua për betejën e supozuar midis Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) dhe njësive ushtarake serbe më 15 janar 1999. Informacioni i parë erdhi nga zëvendësi i misionit, gjenerali Gjon Dizet nga Mbretëria e Bashkuar, i cili kishte marrë raportin nga gjenerali Llonqar i Ushtrisë së Serbisë. Sipas këtij raporti, 15 pjesëtarë të UÇK-së ishin vrarë, ndërsa forcat serbe nuk kishin pësuar humbje. Megjithatë, Dizet dyshonte për saktësinë e informacionit.
Walker dhe Dizet vendosën të vizitojnë vendin e ngjarjes pasi zyrtarët lokalë të OSBE-së në Prizren kishin vërtetuar se diçka nuk ishte në rregull. Gjenerali Llonqar refuzoi të shoqëronte ekipin, duke e lënë atë të udhëtojë vetëm drejt Reçakut.
Gjendja e trupave dhe dëshmitë e para në vendin e ngjarjes
Walker rrëfen se më 16 janar 1999, së bashku me pjesëtarë të organizatave joqeveritare (OJQ) dhe gazetarë, u nis drejt Reçakut pasi kishte marrë informacion se numri i viktimave ishte më i madh se 15. Në vendin e ngjarjes, ai pa kufomat e 17-19 meshkujve, shumica e të cilëve ishin të moshës së re ose mesatare. Të gjithë viktimat ishin me veshje civile, pa asnjë shenjë identifikuese që t’i lidhte me UÇK-në. Shumica e tyre kishin plagë në pjesën e sipërme të trupit dhe në kokë, duke sugjeruar që gjuajtjet kishin ardhur nga lart, nga dy kodra që rrethonin luginën.
Walker theksoi se nuk kishte gjurmë që trupat ishin zhvendosur, duke treguar se viktimat ishin vrarë në vend. Ai urdhëroi verifikuesit të bëjnë fotografi të shumta të vendeve dhe trupave, duke synuar të sigurojnë dëshmi të mjaftueshme për hetimin.
Dëshmitë e dëshmitarëve dhe rrëfimet e viktimave
Pas vizitës në vendin e ngjarjes, Walker u takua me disa dëshmitarë, duke përfshirë edhe gazetarë të CNN-së, të cilëve u dha një intervistë. Ai deklaroi se fshati ishte bombarduar me artileri dhe tanke, dhe pas ndërprerjes së sulmit, policia serbe kishte kërkuar që meshkujt të dilnin nga shtëpitë e tyre. Shumica u nisën drejt shtratit të lumit, duke menduar se do të dërgoheshin për intervistim ose të rraheshin. Sipas dëshmitarëve, disa u vranë gjatë marshimit ose në vendin ku u grumbulluan.
Një burrë që kishte arritur të ikte i kishte kërkuar verifikuesve të mbledhin sa më shumë dëshmi, duke e përshkruar situatën si një masakër kundër civilëve të paarmatosur.
Roli i gjyqtares serbe Danica Marinković dhe pengesat në hetim
Gjyqtarja serbe Danica Marinković kishte vendosur kushte për hyrjen e verifikuesve në Reçak, duke kërkuar që ata të shoqëroheshin nga policia serbe. Gjenerali Dizet kishte paralajmëruar Marinković për rrezikun e mundshëm të zjarrit ndërmjet forcave serbe dhe verifikuesve, por ajo nuk u ndikua. Walker deklaroi se Marinković kishte insistuar që familjarët të vinin në Prishtinë për të identifikuar trupat, megjithëse shumë nga tyre ishin të frikësuar për të bërë këtë.
Një pengesë e madhe në hetim ishte autopsia e kryer nga ekipi i Marinković, i cili kishte ekzaminuar vetëm 5-8 nga 45 viktimat para se ekspertët ndërkombëtarë, si doktoresha finlandeze Ranta, të mund të kryenin ekzaminimin e tyre. Walker kishte kërkuar një hetim ndërkombëtar, duke theksuar se qeveria serbe nuk duhet të jetë e vetmja që kontrollon procesin.
Konkluzioni i Walker: Masakra kundër civilëve
Walker e cilësoi ngjarjen në Reçak si një masakër dhe krim kundër njerëzimit, bazuar në gjendjen e trupave, moshën e viktimave (nga 14 deri në 99 vjeç) dhe mungesën e shenjave të luftës. Ai deklaroi se edhe nëse viktimat ishin luftëtarë të UÇK-së, ekzekutimi i tyre pa proces ligjor do të ishte krim lufte, pasi ishin të paarmatosur.
Në fund, Walker foli për përvojën e tij si dëshmitar në Gjykatën Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë, duke e krahasuar atë me dëshminë e tij në këtë rast. Ai theksoi se dëshmitë fizike dhe rrëfimet e dëshmitarëve nuk linin dyshim për natyrën e ngjarjes.
Me pak fjalë
Dëshmia e William Walker para Gjykatës Themelore në Prishtinë dëshmon për një nga ngjarjet më tragjike të Luftës në Kosovë. Ai përshkroi një skenë të tmerrshme të civilëve të paarmatosur që u vranë në një masakër të planifikuar, duke hedhur poshtë pretendimet serbe për një betejë të rregullt. Pengesat e vendosura nga gjyqtarja serbe Danica Marinković dhe mungesa e një hetimi të pavarur kanë mbetur një barrë për drejtësinë.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
