HIV nuk është më "dënim me vdekje": Eksperti Erion Dasho shpjegon trajtimin e ri

Në një zhvillim të rëndësishëm për trajtimin e HIV-s, eksperti i shëndetit publik Erion Dasho ka theksuar se kjo sëmundje nuk duhet më të konsiderohet si një "dënim me vdekje", por si një gjendje kronike e menaxhueshme. Gjatë një interviste në emisionin News24 Fundjavë, ai ka shpjeguar se personat e diagnostikuar me HIV, nëse trajtohen rregullisht, mund të jetojnë një jetë të plotë dhe normale, duke ulur edhe rrezikun për të infektuar të tjerët.

Ndryshimi i paradigmës: Nga "dënim me vdekje" te trajtimi kronik

Në dekadat e kaluara, diagnostifikimi me HIV ishte i barabartë me një dënim të rëndë, duke sjellë diskriminim dhe stigmatizim të madh në shoqëri. Sidoqoftë, sipas Erion Dasho, me përparimet në mjekësi dhe trajtimet antiretrovirale (ART), ky pamje ka ndryshuar rrënjësisht. "Sot, një person me HIV që merr trajtimin e duhur mund të jetojë aq gjatë sa një person i shëndetshëm, duke përmirësuar cilësinë e jetës dhe duke reduktuar rrezikun për transmetim", ka thënë ai.

Si funksionon trajtimi i HIV-s?

Trajtimi i HIV-s bazohet në përdorimin e barnave antiretrovirale, të cilat pengojnë virusin të riprodhohet në trup. Kur virusi arrihet në një nivel të papërfillshëm (të quajtur "viral suppression"), personi nuk është më i rrezikshëm për të transmetuar HIV-in te të tjerët. Kjo quhet edhe "trajtim si parandalim" (Treatment as Prevention - TasP).

• Barnat antiretrovirale: Përdoren për të kontrolluar riprodhimin e virusit.
• Viral suppression: Kur niveli i HIV-s në gjak është i papërfillshëm.
• Rreziku i transmetimit: Personat me viral suppression nuk mund ta transmetojnë HIV-in përmes marrëdhënieve seksuale.

Rëndësia e diagnostifikimit të hershëm

Sipas Erion Dasho, diagnostifikimi i hershëm dhe fillimi i trajtimit janë kyçe për kontrollin e sëmundjes. "Sa më parë njerëzit të diagnostifikohen, aq më mirë. Trajtimi i hershëm jo vetëm që përmirëson cilësinë e jetës, por edhe zvogëlon rrezikun për komplikime të rënda si AIDS", ka theksuar ai.

Të dhënat globale dhe lokalja: Përparime dhe sfida

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), në vitin 2023, rreth 39 milionë njerëz jetojnë me HIV në mbarë botën, ndërsa 1.3 milionë janë diagnostifikuar me HIV gjatë vitit. Në nivel lokal, Kosova ka bërë përparime në trajtimin e HIV-s, por ka akoma sfida në lidershipin e diagnostifikimit dhe trajtimit.

• Globalisht: Qëllimi i OBSH-së është të eliminojë HIV-in deri në vitin 2030 përmes strategjive si "95-95-95" (95% diagnostifikim, 95% trajtim, 95% viral suppression).
• Në Kosovë: Sipas të dhënave të Ministrisë së Shëndetësisë, numri i personave të diagnostikuar me HIV është në rritje, por ka nevojë për më shumë programe ndërgjegjësuese.

Si mund të mbrohemi nga HIV-i?

Parandalimi mbetet një nga mjetet më efektive kundër HIV-s. Këtu janë disa mënyra për të reduktuar rrezikun:

• Përdorimi i kondomëve: Mënyra më efektive për të parandaluar transmetimin seksual.
• Trajtimi si parandalim (PrEP): Barnat e përdorura nga personat me rrezik të lartë për të parandaluar infeksionin.
• Testimi i rregullt: Testimi periodik ndihmon në diagnostifikimin e hershëm dhe trajtimin e menjëhershëm.
• Programet e shiringave të sigurta: Për personat që përdorin droge intravenoze, këto programe reduktojnë rrezikun e transmetimit.

Reagimet e shoqërisë dhe rëndësia e ndërgjegjësimit

Shoqëria ka një rol të rëndësishëm në luftën kundër HIV-s. Diskriminimi dhe stigmatizimi janë pengesa të mëdha për njerëzit që kërkojnë trajtim dhe mbështetje. Erion Dasho ka theksuar se edukimi dhe ndërgjegjësimi janë thelbësore për të ndryshuar këtë pamje.

"Ne duhet të punojmë së bashku për të eliminuar stigmatizimin. Personat me HIV kanë të drejtë të jetojnë me dinjitet dhe të marrin trajtimin e nevojshëm pa frikë nga diskriminimi", ka thënë ai.

Përse ky lajm është i rëndësishëm?

Ky lajm është i rëndësishëm për disa arsye:

• Shëndet publik: Ndryshon paradigmën për HIV-in nga një sëmundje fatale në një gjendje të menaxhueshme.
• Trajtimi i hershëm: Thekson rëndësinë e diagnostifikimit të hershëm dhe trajtimit për kontrollin e sëmundjes.
• Parandalimi: Ofron informacion të dobishëm për mënyrat e parandalimit të HIV-s.
• Ndërgjegjësimi shoqëror: Kontribuon në luftën kundër stigmatizimit dhe diskriminimit të personave me HIV.
• Politika shëndetësore: Nxjerr në pah nevojën për programe të avancuara të trajtimit dhe parandalimit në nivel lokal dhe global.

Burimi i lajmit: balkanweb.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.